پیام مهم پیاتزا بعد از برد قاطع ایران؛ کوبا برای انتقام آمده بود اما تیم ملی اجازه نداد
تیم ملی والیبال ایران شنبه ۳۱ مرداد در دومین مسابقه خود در تورنمنت چهارجانبه اوفا به مصاف کوبا رفت و با نتیجه قاطع سه بر صفر حریفش را شکست داد.
ایران ستهای این مسابقه را به ترتیب با نتایج ۲۵ بر ۱۶، ۲۵ بر ۱۹ و ۲۵ بر ۲۲ به سود خود تمام کرد؛ نتیجهای که نشان میدهد ملیپوشان برخلاف دیدار نخست، اجازه ندادند مسابقه وارد ست چهارم یا پنجم شود.
این برد برای تیم پیاتزا از نظر روانی نیز اهمیت داشت. ایران در مسابقه نخست جام اوفا مقابل روسیه میزبان سه بر یک شکست خورده بود. روسها ست نخست را ۲۵ بر ۱۶ بردند، ایران ست دوم را ۲۵ بر ۲۳ به سود خود تمام کرد، اما دو ست بعدی با نتایج ۲۵ بر ۲۰ و ۲۵ بر ۲۲ به روسیه رسید.
کمتر از ۲۴ ساعت بعد، چهره متفاوتی از ایران دیده شد؛ تیمی که این بار نهتنها از حریف عقب نیفتاد، بلکه از همان امتیازهای ابتدایی فشار را به کوبا تحمیل کرد.
پیاتزا: ایران با ذهنیت برد وارد زمین شد
روبرتو پیاتزا بعد از مسابقه، نقطه تمایز اصلی تیمش را در نحوه ورود به بازی دانست. سرمربی تیم ملی تأکید کرد بازیکنان ایران از همان ابتدا با ذهنیتی وارد زمین شدند که نشان میداد برای پیروزی آمدهاند.
این بخش از صحبتهای پیاتزا شاید مهمتر از خود نتیجه ۳ بر صفر باشد.
او به برتریهای سریع ایران در دو ست اشاره کرد؛ جایی که شاگردانش در ست دوم ۸ بر ۲ و در ست سوم ۷ بر ۲ از کوبا جلو افتادند. از نگاه پیاتزا، توانایی کسب چند امتیاز متوالی در شروع ستها و ایجاد فاصله با حریف، یکی از مهمترین ویژگیهایی است که ایران در شرایط فعلی به آن نیاز دارد.
در والیبال سطح اول، شروع ضعیف یک ست میتواند تیم را مجبور کند انرژی زیادی برای جبران صرف کند. اما وقتی تیمی در همان دقایق ابتدایی فاصله پنج یا شش امتیازی میسازد، کنترل تاکتیکی و روانی مسابقه نیز سادهتر میشود.
برد مقابل کوبا دقیقاً نمونهای از همین مسئله بود؛ ایران به جای آنکه در طول مسابقه دنبال حریف بدود، کوبا را وادار کرد برای جبران فاصله تلاش کند.
داستان ایران و کوبا به فرانسه برمیگردد
اشاره دیگر پیاتزا به آخرین تقابل رسمی دو تیم بود؛ مسابقهای که حدود دو ماه قبل در لیگ ملتهای والیبال ۲۰۲۶ برگزار شد.
ایران روز ۲۸ ژوئن در شهر اورلئان فرانسه مقابل کوبا قرار گرفت و آن مسابقه را نیز با نتیجه سه بر یک برد. شاگردان پیاتزا ستهای اول و دوم را ۲۵ بر ۲۲ و ۲۵ بر ۲۱ بردند، کوبا ست سوم را ۲۵ بر ۲۰ گرفت و ایران در ست چهارم با پیروزی نفسگیر ۳۰ بر ۲۸ کار را تمام کرد.
پیاتزا معتقد است آن شکست و امتیازهای رنکینگی از دست رفته، انگیزه بیشتری به کوباییها برای مسابقه اوفا داده بود.
این نکته را باید با یک تفاوت مهم در نظر گرفت. مسابقه فرانسه بخشی از لیگ ملتهای رسمی والیبال بود و روی محاسبات ردهبندی جهانی تأثیر داشت، در حالی که رقابت اوفا یک تورنمنت دوستانه و آمادهسازی است. سیستم ردهبندی FIVB بر نتایج مسابقات رسمی مورد تأیید استوار است؛ بنابراین اشاره پیاتزا به امتیازهای رنکینگ، در اصل به تقابل قبلی دو تیم در فرانسه مربوط میشود.
به بیان دیگر، ارزش برد جدید ایران بیشتر فنی، روانی و آمادهسازی است؛ اما نتیجه فرانسه مستقیماً در رقابت دو تیم برای جایگاه جهانی اهمیت داشت.
کوبا با ستارههایش آمد؛ سیمون هم در ترکیب بود
پیاتزا پس از بازی به ترکیب کوبا نیز اشاره کرد و گفت حریف مسابقه را تقریباً با نفرات اصلی آغاز کرده بود.
یکی از مهمترین نامها روبرتلندی سیمون است؛ مدافع میانی باتجربهای که سالها یکی از شناختهشدهترین چهرههای والیبال کوبا و باشگاهی جهان بوده است. سرمربی ایران نیز به نقش و اهمیت سیمون در ساختار تیم کوبا اشاره کرد.
با این حال، کادر فنی کوبا در ادامه مسابقه تغییراتی در ترکیب ایجاد کرد؛ تصمیمی که از نگاه پیاتزا الزاماً حاصل ذهنیت مناسبی نبود.
این نخستین بار در روزهای اخیر نیست که کادر فنی کوبا ترکیب خود را در جریان یک مسابقه تدارکاتی تغییر میدهد. کوباییها پیش از سفر به اوفا نیز در دیداری دوستانه برابر دینامو لو روسیه، بعد از پیش افتادن ۲ بر یک تعدادی از بازیکنان کلیدی خود از جمله سیمون را بیرون کشیدند و در نهایت مسابقه را ۳ بر ۲ واگذار کردند.
با این حال، پیروزی ایران را نمیتوان صرفاً به تغییرات کوبا نسبت داد؛ چرا که شاگردان پیاتزا پیش از انجام بخش مهمی از این تغییرات نیز کنترل مسابقه را در دست گرفته بودند.
دومین شکست کوبا مقابل ایران در کمتر از دو ماه
نتیجه اوفا یک نکته قابل توجه دیگر هم دارد: تیم پیاتزا برای دومین بار در کمتر از دو ماه کوبا را شکست داده است.
برد نخست سه بر یک در لیگ ملتها بود و برد دوم حالا با نتیجه سه بر صفر در روسیه ثبت شده است.
در مرحله مقدماتی لیگ ملتهای ۲۰۲۶ نیز دو تیم عملکرد نسبتاً نزدیکی داشتند. ایران رقابتها را با سه پیروزی و ۹ شکست و کوبا نیز با سه برد و ۹ شکست تمام کرد؛ ایران در جدول نهایی مرحله مقدماتی بالاتر از کوبا ایستاد.
با این حال، اهمیت دو برد متوالی مقابل کوبا بیشتر از آمار جدول است. کوبا تیمی متکی به قدرت فیزیکی، سرویسهای پرریسک و مهاجمان قدرتمند است و بازی مقابل چنین تیمی میتواند آزمون مناسبی برای دریافت، دفاع روی تور و مدیریت امتیازهای متوالی باشد.
اینکه ایران در اوفا اجازه نداد مسابقه حتی به ست چهارم برسد، نشانهای مثبت در مسیر آمادهسازی است؛ هرچند تورنمنتهای دوستانه معیار نهایی برای قضاوت درباره وضعیت یک تیم نیستند.
چرا پیاتزا تا این اندازه درباره «ذهنیت» صحبت میکند؟
تکرار واژه ذهنیت در صحبتهای پیاتزا اتفاقی نیست.
تیم ملی ایران در سالهای اخیر مسابقات زیادی داشته که در آنها فاصله فنی با حریف تعیینکننده اصلی نبوده، بلکه چند امتیاز متوالی، از دست رفتن تمرکز یا شروع ضعیف یک ست جریان مسابقه را تغییر داده است.
پیاتزا به دنبال تیمی است که از همان سرویس نخست بداند چگونه مسابقه را کنترل کند. برتری ۸ بر ۲ و ۷ بر ۲ مقابل کوبا دقیقاً همان الگوی مطلوب سرمربی ایتالیایی است؛ ایجاد فشار در شروع، مجبور کردن حریف به گرفتن وقت استراحت یا تغییر تاکتیک و سپس حفظ فاصله.
البته چالش بزرگتر تکرار همین رفتار برابر تیمهای قدرتمندتر و در مسابقات رسمی خواهد بود.
ایران یک روز قبل برابر روسیه در بخشهایی از مسابقه توان رقابت داشت، اما نتوانست فشار خود را تا پایان ستها حفظ کند. مقابل کوبا، این بار شاگردان پیاتزا نهتنها برتری ساختند، بلکه آن را تا پایان مدیریت کردند.
یک بازی دیگر برای تکمیل پروژه اوفا
تورنمنت چهارجانبه اوفا از ۲۱ تا ۲۳ آگوست ۲۰۲۶ با حضور ایران، روسیه، کوبا و بلاروس برگزار میشود و تیم ملی ایران پس از شکست برابر روسیه و پیروزی مقابل کوبا، یک مسابقه دیگر در پیش دارد.
شاگردان پیاتزا روز یکشنبه برابر بلاروس قرار خواهند گرفت و این مسابقه آخرین فرصت کادر فنی در تورنمنت اوفا برای آزمایش ترکیب و ارزیابی شرایط بازیکنان خواهد بود.
در تورنمنتی که هدف اصلی آن آمادهسازی است، نتیجه اهمیت دارد اما شاید مهمتر از آن پیدا کردن الگوی قابل تکرار برای مسابقات بعدی باشد.
پیاتزا بعد از برد کوبا دقیقاً به همین مسئله اشاره کرد: ایران توانایی آن را دارد که چند امتیاز متوالی بگیرد و از شروع ست حریف را تحت فشار قرار دهد.
سه بر صفر بردن کوبا پاسخ مناسبی به شکست برابر روسیه بود، اما پیام اصلی مسابقه را باید در جمله سرمربی ایران جستوجو کرد؛ پیاتزا بیش از یک پیروزی دوستانه، به دنبال تیمی است که از اولین امتیاز با ذهنیت برد وارد زمین شود. اگر ایران بتواند همین ذهنیت و شروعهای قدرتمند را در مسابقات رسمی تکرار کند، برد در اوفا میتواند چیزی بیشتر از یک نتیجه تدارکاتی باشد.