جنگ سکوهای دربی؛ استقلال ۹۰ درصد نقش‌جهان را می‌گیرد، پرسپولیس تضمین بازی برگشت می‌خواهد

حجت‌الله بهمنی در توضیح نحوه بلیت‌فروشی دربی گفته برای حدود ۸۰ درصد ظرفیت ورزشگاه بلیت فروخته خواهد شد و استقلال به‌عنوان تیم میزبان باید ۹۰ درصد سهم تماشاگران را در اختیار داشته باشد. او البته تأکید کرده تعداد نهایی تماشاگران و نحوه استقرار آنها به تمهیدات نیروهای انتظامی و مسئولان ورزشگاه نیز بستگی دارد.

این بخش از خبر یک نکته مهم دارد: عدد ۹۰ درصد هنوز به معنی آن نیست که دقیقاً ۹۰ درصد کل صندلی‌های فیزیکی نقش‌جهان بلیت استقلال خواهد شد. ابتدا ظرفیت قابل استفاده و تعداد بلیت‌هایی که اجازه فروش دارند باید مشخص شود و سپس سهم میزبان و میهمان روی همان ظرفیت اجرایی اعمال شود.

ظرفیت اسمی ورزشگاه نقش‌جهان در اسناد AFC ۷۵ هزار نفر ذکر شده است.

اگر صرفاً برای درک ابعاد ماجرا فرض کنیم ۸۰ درصد این ظرفیت امکان بلیت‌فروشی داشته باشد، حدود ۶۰ هزار صندلی در دسترس خواهد بود. تقسیم ۹۰ به ۱۰ روی این تعداد تقریباً به معنای ۵۴ هزار بلیت برای استقلال و ۶ هزار بلیت برای پرسپولیس است.

اما این اعداد فقط یک محاسبه توضیحی هستند، نه سهمیه نهایی اعلام‌شده؛ زیرا شورای تأمین می‌تواند به دلایل امنیتی، جداسازی سکوها یا محدودیت‌های اجرایی ظرفیت واقعی را تغییر دهد.

نقش‌جهان هنوز یک شرط مهم دارد

سازمان لیگ برگزاری دربی هفته پنجم در اصفهان را اعلام کرده و استقلال نیز به‌عنوان میزبان، ورزشگاه نقش‌جهان را پیشنهاد داده است. دلیل اصلی انتقال مسابقه از تهران، آماده نبودن ورزشگاه آزادی برای چنین مسابقه پرتماشاگری و محدودیت ورزشگاه شهرقدس عنوان شده است.

با این حال، منابع خبری تأکید کرده‌اند که تأیید نهایی شورای تأمین استان اصفهان همچنان در روند اجرایی اهمیت دارد. سازمان لیگ و سپاهان با میزبانی نقش‌جهان مشکلی ندارند، اما مسائل انتظامی، ظرفیت تماشاگر، مسیرهای ورود و خروج و نحوه جداسازی دو گروه هواداری در نهایت با هماهنگی نهادهای استانی تعیین می‌شود.

بنابراین تا زمان اعلام جزئیات رسمی بلیت‌فروشی، بهتر است از عبارت «برنامه ۹۰-۱۰» استفاده شود، نه اینکه تقسیم نهایی سکوها را قطعی بدانیم.

شرط پرسپولیس چیست؟

مسئولان پرسپولیس اصل مسئله را از زاویه دیگری می‌بینند.

طبق گزارش منتشرشده در شامگاه ۳۱ مرداد، مدیران سرخ‌پوش خواهان تضمین کتبی و رسمی هستند که اگر استقلال در بازی رفت ۹۰ درصد سهمیه تماشاگران را در اختیار می‌گیرد، در بازی برگشت نیز ۹۰ درصد سهم سکوها به پرسپولیس اختصاص داده شود؛ فرقی هم نکند مسابقه در آزادی یا ورزشگاه دیگری برگزار شود.

نگرانی پرسپولیس از اینجا ناشی می‌شود که تصمیم بازی رفت در اصفهان با دخالت شورای تأمین همان استان اجرا می‌شود، اما دربی برگشت احتمالاً در تهران خواهد بود و مرجع امنیتی و اجرایی دیگری درباره ظرفیت و سهم تماشاگران تصمیم خواهد گرفت.

در نتیجه پرسپولیس نمی‌خواهد وضعیتی ایجاد شود که استقلال در بازی رفت امتیاز ۹۰ درصدی میزبانی را دریافت کند، اما چند ماه بعد و در بازی برگشت، به دلایل مختلف دوباره تقسیم سنتی ۵۰-۵۰ برقرار شود.

از دید مدیران پرسپولیس، این سناریو به معنای اجرای یک‌طرفه قانون خواهد بود.

چرا نگرانی پرسپولیس بی‌سابقه نیست؟

تاریخ دربی نشان می‌دهد بحث تقسیم ۹۰-۱۰ سکوها موضوع تازه‌ای نیست.

در فصل‌های گذشته نیز چند مرتبه سازمان لیگ قصد داشت مدل معمول مسابقات خانگی را وارد دربی کند و به میزبان سهم بیشتری بدهد، اما در نهایت با تصمیم‌های امنیتی یا اجرایی، مسابقه دوباره با تقسیم سنتی ۵۰-۵۰ برگزار شد. گزارش تازه درباره دربی نقش‌جهان نیز به همین سابقه اشاره می‌کند.

حتی در سال‌های گذشته نیز اختلاف میان دو باشگاه بر سر همین مسئله وجود داشت و اجرای ۹۰-۱۰ در نهایت پس از بررسی شورای تأمین کنار گذاشته شد.

همین سابقه توضیح می‌دهد چرا پرسپولیس این بار صرفاً به وعده شفاهی سازمان لیگ رضایت ندارد.

اگر قرار باشد دربی برای نخستین بار واقعاً از مدل «دو مسابقه خانگی و خارج از خانه» پیروی کند، باشگاه سرخ‌پوش می‌خواهد این قاعده برای هر دو مسابقه یک فصل تضمین شود.

آیا ۹۰-۱۰ واقعاً «قانون تمام دنیاست»؟

این بخش از روایت نیاز به یک اصلاح دارد.

در بسیاری از لیگ‌های دنیا اصل بر این است که تیم میزبان بخش بزرگ‌تری از ورزشگاه را در اختیار داشته باشد و برای هواداران میهمان یک سکوی مشخص و جداشده اختصاص داده شود؛ اما عدد ثابت ۹۰ درصد برای میزبان و ۱۰ درصد برای میهمان، یک قانون جهانی و یکسان نیست.

برای نمونه، مقررات ایمنی یوفا حداقل ۵ درصد ظرفیت ورزشگاه را برای هواداران تیم میهمان در نظر می‌گیرد.

در لیگ فوتبال انگلستان (EFL) نیز باشگاه میزبان باید دست‌کم دو هزار بلیت یا در ورزشگاه‌های کوچک‌تر ۱۰ درصد ظرفیت را برای هواداران میهمان فراهم کند، مگر آنکه لیگ مجوز دیگری صادر کند.

در لیگ برتر انگلیس نیز ظرفیت هواداران میهمان بر اساس مقررات لیگ و شرایط ورزشگاه تعیین می‌شود و معمولاً حدود سه هزار بلیت در بسیاری از ورزشگاه‌ها دیده می‌شود؛ سهمی که الزاماً دقیقاً ۱۰ درصد نیست.

پس توصیف دقیق‌تر این است: اصل برتری سهم تماشاگر میزبان در فوتبال جهان رایج است، اما فرمول ۹۰-۱۰ یک استاندارد واحد جهانی نیست.

چرا دربی تهران همیشه متفاوت بوده است؟

دربی استقلال و پرسپولیس سال‌ها یک استثنای بزرگ در فوتبال ایران بوده است.

دلیل روشن است؛ هر دو باشگاه در تهران مستقر هستند، ده‌ها سال ورزشگاه مشترک آزادی را خانه خود دانسته‌اند و هواداران دو تیم نیز از یک شهر به ورزشگاه می‌روند. به همین دلیل مفهوم «میزبان» در این بازی برای مدت طولانی بیشتر جنبه اداری داشت و سکوها تقریباً مساوی تقسیم می‌شد.

اما انتقال بازی رفت به اصفهان شرایط را متفاوت کرده است.

استقلال این بار واقعاً مسئول انتخاب محل میزبانی بوده و سازمان لیگ می‌خواهد همان قاعده‌ای را اجرا کند که در مسابقات معمول لیگ برقرار است؛ یعنی اکثریت سکوها برای میزبان.

اگر این تصمیم عملی شود، دربی ۱۱ شهریور می‌تواند یکی از مهم‌ترین تغییرات در سنت تماشاگران شهرآورد تهران باشد.

پرسپولیس از نظر منطقی حق دارد تضمین بخواهد؟

از منظر عدالت بین دو مسابقه رفت و برگشت، استدلال پرسپولیس قابل فهم است.

اگر بازی رفت با سهم ۹۰ درصد استقلال برگزار شود اما بازی برگشت ۵۰-۵۰ باشد، استقلال در مجموع دو مسابقه ظرفیت بسیار بیشتری برای حضور هواداران خود خواهد داشت.

به‌عنوان یک مثال ساده، اگر در هر دو بازی تعداد بلیت قابل فروش یکسان باشد، مدل ۹۰-۱۰ در بازی رفت و ۵۰-۵۰ در بازی برگشت باعث می‌شود استقلال در مجموع ۱۴۰ واحد سهم هواداری و پرسپولیس فقط ۶۰ واحد داشته باشد.

اما اگر هر دو مسابقه با مدل ۹۰-۱۰ برگزار شوند، مجموع دو بازی برای هر طرف دقیقاً برابر خواهد شد: هر باشگاه یک بار ۹۰ درصد و یک بار ۱۰ درصد.

البته در عمل ظرفیت نقش‌جهان و آزادی یکسان نیست و ظرفیت قابل استفاده نیز ممکن است متفاوت باشد؛ بنابراین برابری درصدی الزاماً به معنی برابری تعداد بلیت نیست. با این حال از نظر اصل میزبانی، درخواست اجرای متقابل قاعده منطق مشخصی دارد.

دربی برگشت چه زمانی برگزار می‌شود؟

در حال حاضر تاریخ رسمی بازی برگشت اعلام نشده است.

گزارش‌های رسانه‌ای می‌گویند احتمالاً این مسابقه در نیمه دوم زمستان ۱۴۰۵ و پس از جام ملت‌های آسیا برگزار خواهد شد. این بخش هنوز گمانه‌زنی تقویمی است و نباید آن را برنامه قطعی سازمان لیگ دانست.

جام ملت‌های آسیا ۲۰۲۷ عربستان از ۷ ژانویه تا ۵ فوریه ۲۰۲۷، برابر با ۱۷ دی تا ۱۶ بهمن ۱۴۰۵ برگزار می‌شود.

بنابراین اگر سازمان لیگ بازی برگشت را به بعد از جام ملت‌ها موکول کند، نیمه دوم بهمن یا اسفند محتمل خواهد بود. اینکه آن زمان ورزشگاه آزادی آماده میزبانی با چه ظرفیتی باشد نیز یکی از متغیرهای مهم پرونده است.

دعوای اصلی تازه شروع شده است

فعلاً سه نکته روشن است: دربی رفت روز ۱۱ شهریور با میزبانی استقلال برای نقش‌جهان برنامه‌ریزی شده؛ سازمان لیگ به دنبال اختصاص سهم غالب سکوها به هواداران استقلال است؛ و پرسپولیس در مقابل خواهان تضمین رسمی برای برخورداری از همین مزیت در مسابقه برگشت شده است.

اما سهم دقیق بلیت‌ها هنوز به تصمیمات اجرایی و امنیتی وابسته است.

اگر شورای تأمین اصفهان با مدل پیشنهادی موافقت کند، دربی ۱۰۷ می‌تواند پایان یکی از قدیمی‌ترین سنت‌های شهرآورد باشد: تقسیم نصف‌نصف سکوها.

در آن صورت سؤال بزرگ بلافاصله به بازی برگشت منتقل می‌شود؛ آیا پرسپولیس نیز در زمستان ۹۰ درصد ورزشگاه را خواهد گرفت؟

برای استقلال، ۹۰ درصد نقش‌جهان یک امتیاز واقعی میزبانی است؛ برای پرسپولیس، پذیرش آن فقط زمانی عادلانه خواهد بود که همان قاعده چند ماه بعد بدون تغییر به سود سرخ‌ها اجرا شود. حالا تصمیمی که ابتدا فقط درباره چند هزار صندلی بود، می‌تواند به یک رویه تازه برای تمام دربی‌های آینده تبدیل شود.