قیمت سیمان امروز ۱ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند اما هزینه برق همچنان تهدید می‌کند

براساس نرخ‌های اعلام‌شده در بازار عمده، سیمان پاکتی تیپ ۲ تهران امروز ۲۵۳ هزار تومان قیمت دارد. سیمان تیپ ۲ صوفیان با قیمت ۲۸۹ هزار تومان، سیمان ساوه با نرخ ۲۵۷ هزار تومان و سیمان آبیک با قیمت ۲۵۵ هزار تومان خرید و فروش می‌شوند. گزارش‌های منتشرشده از بازار امروز تأکید دارند که این نرخ‌ها نسبت به روز قبل تغییری نداشته‌اند.

در میان این چهار محصول، صوفیان گران‌ترین نرخ را دارد و فاصله آن با سیمان تهران به ۳۶ هزار تومان در هر پاکت می‌رسد؛ یعنی حدود ۱۴ درصد.

این اختلاف الزاماً نشانه گران‌فروشی یک کارخانه نیست. محل کارخانه، هزینه حمل، میزان عرضه، بازار مقصد و موجودی انبار می‌توانند روی نرخ عمده یک برند اثر بگذارند.

اتفاق عجیب مرداد؛ قیمت این چهار سیمان یک ماه تکان نخورد

مقایسه با ابتدای مرداد تصویر جالبی ارائه می‌دهد.

در اول مرداد ۱۴۰۵ نیز نرخ‌های ثبت‌شده برای همین چهار محصول عبارت بودند از: تهران ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان. چند روز بعد نیز همین ارقام دوباره در گزارش بازار مصالح ساختمانی تکرار شده بودند.

بنابراین دست‌کم در این مجموعه قیمت‌های عمده، مرداد برای این چهار برند ماهی تقریباً کاملاً باثبات بوده است.

این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مرداد از نظر تولید ماه آرامی نبود. صنعت با محدودیت برق، هزینه بالاتر انرژی و عدم قطعیت در تأمین برق روبه‌رو بود، اما این فشارها دست‌کم در نرخ‌های اعلامی این چهار محصول به یک موج افزایش عمومی تبدیل نشدند.

پس نمی‌توان گفت بازار سیمان در پایان تابستان وارد دوره گرانی سراسری شده است.

اما نسبت به زمستان، سیمان هنوز بسیار گران‌تر است

اگر بازه زمانی را کمی بلندتر کنیم، تصویر کاملاً متفاوت می‌شود.

در دوم بهمن ۱۴۰۴ قیمت عمده سیمان تهران تیپ ۲ حدود ۱۴۷ هزار تومان، آبیک ۱۴۳ هزار تومان، ساوه ۱۷۹ هزار تومان و صوفیان ۱۷۰ هزار تومان اعلام شده بود.

با نرخ‌های امروز، افزایش تقریبی از آن زمان تا اول شهریور چنین است:

سیمان تهران حدود ۷۲ درصد، آبیک نزدیک ۷۸ درصد، صوفیان حدود ۷۰ درصد و ساوه تقریباً ۴۴ درصد گران‌تر شده‌اند.

بنابراین جمله «سیمان امروز بدون تغییر است» را نباید با «سیمان ارزان یا کم‌نوسان بوده» اشتباه گرفت.

بازار ممکن است امروز و حتی یک ماه کامل ثابت باشد، اما سطح قیمتی فعلی نسبت به زمستان گذشته همچنان به شکل محسوسی بالاتر است.

برق؛ اصلی‌ترین ریسک سمت عرضه

یکی از مهم‌ترین عوامل پشت این سطح بالای قیمت، وضعیت انرژی است.

دبیر انجمن صنعت سیمان در تیرماه اعلام کرد دیماند قراردادی برق این صنعت حدود ۱۵۸۰ مگاوات است، اما در مقطعی فقط حدود ۴۰۰ مگاوات برق به‌صورت شبانه‌روزی در اختیار کارخانه‌ها قرار گرفت. سال گذشته در دوره اوج مصرف، صنعت حدود ۶۷۰ مگاوات برق دریافت می‌کرد.

این تفاوت برای صنعت سیمان بسیار مهم است.

کارخانه سیمان نمی‌تواند مانند یک واحد کوچک تولیدی بدون هزینه جدی خطوط خود را مرتب روشن و خاموش کند. تولید کلینکر به کوره‌هایی وابسته است که فعالیت آنها باید تا حد امکان پیوسته باشد و اختلال انرژی می‌تواند علاوه بر کاهش تولید، هزینه عملیاتی را نیز افزایش دهد.

به همین دلیل حتی اگر تقاضا ضعیف باشد، کاهش عرضه می‌تواند مانع افت قیمت شود.

برق بورس انرژی تا سه برابر گران شد

مسئله فقط مقدار برق نیست؛ قیمت آن نیز بالا رفته است.

طبق اظهارات علی‌اکبر الوندیان، صنعت برای جبران کسری برق تخصیصی به خرید از بورس انرژی هدایت شد. اما میانگین موزون قیمت برق در این بازار از حدود ۵ هزار تومان به ۱۵ هزار تومان در هر کیلووات ساعت رسید؛ یعنی تقریباً سه برابر شد.

در گزارش دیگری از انجمن سیمان نیز عنوان شده قیمت برق در بورس در برخی معاملات از ۹ هزار تومان شروع شده و حتی تا حدود ۲۰ هزار تومان رسیده است.

برای صنعتی که انرژی سهم مهمی از هزینه تولید آن است، چنین نوسانی باعث می‌شود برنامه‌ریزی قیمت تمام‌شده دشوار شود.

همین موضوع توضیح می‌دهد چرا کارخانه‌ها در شرایط رکود بازار نیز الزاماً فضای زیادی برای کاهش نرخ ندارند.

پس چرا با این همه فشار، سیمان امروز گران نشد؟

پاسخ را باید در سمت تقاضا جست‌وجو کرد.

بازار ساخت‌وساز همچنان با محدودیت نقدینگی و ضعف تقاضای مصرفی روبه‌روست. افزایش قیمت زمین، دستمزد، فولاد و سایر مصالح باعث شده بسیاری از پروژه‌های خصوصی با احتیاط بیشتری پیش بروند.

در چنین بازاری فروشنده نمی‌تواند هر افزایش هزینه‌ای را فوراً به مصرف‌کننده منتقل کند.

در واقع بازار فعلی سیمان میان دو دیوار گرفتار شده است:

از پایین، هزینه تولید و محدودیت انرژی مانع کاهش قابل توجه قیمت می‌شود.

از بالا، ضعف تقاضا و رکود ساخت‌وساز مانع جهش راحت نرخ است.

نتیجه همین چیزی است که در تابلو اول شهریور دیده می‌شود: قیمت ثابت، اما در سطحی نسبتاً بالا.

وضعیت برق در مرداد کمی بهتر شد

با وجود فشارهای تابستان، وضعیت در طول مرداد کاملاً یک‌دست نبود.

دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان در نیمه مرداد اعلام کرد اختصاص ۴۰۰ مگاوات برق باعث شده محدودیت‌ها نسبت به قبل کاهش یابد و شرایط تولید بهتر شود.

این بهبود می‌تواند یکی از دلایلی باشد که بازار در هفته‌های پایانی مرداد وارد جهش شدید تازه‌ای نشد.

اگر تولید کارخانه‌ها بتواند در شهریور بدون محدودیت جدی ادامه پیدا کند، فشار سمت عرضه کمتر خواهد شد و احتمال ثبات یا حتی اصلاح محدود قیمت افزایش پیدا می‌کند.

اما اگر موج تازه محدودیت برق بازگردد، همین تعادل می‌تواند به سرعت تغییر کند.

چرا قیمت عمده کارخانه با قیمت مصرف‌کننده فرق دارد؟

یک نکته دیگر در خواندن نرخ‌های روزانه مهم است.

قیمت‌های اعلام‌شده برای سیمان عمده الزاماً همان رقمی نیست که سازنده خرد یا مصرف‌کننده نهایی در یک فروشگاه مصالح می‌پردازد.

هزینه حمل از کارخانه، بارگیری و تخلیه، سود توزیع‌کننده، حجم سفارش و حتی فاصله جغرافیایی پروژه می‌تواند نرخ نهایی را تغییر دهد.

برای سیمان این مسئله اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا محصول نسبتاً سنگینی است و هزینه حمل در مسافت‌های طولانی سهم قابل توجهی از قیمت نهایی دارد.

به همین علت ممکن است دو پروژه در دو شهر مختلف، یک برند مشابه را با اختلاف قیمت قابل توجه خریداری کنند؛ حتی اگر قیمت پایه کارخانه یکسان باشد.

آیا شهریور ماه گرانی سیمان است؟

فعلاً شواهد کافی برای پیش‌بینی یک موج افزایش عمومی و فوری وجود ندارد.

ثبات نرخ‌ها در آغاز شهریور و تکرار همان قیمت‌های ابتدای مرداد نشان می‌دهد بازار عمده هنوز توانسته فشار هزینه را بدون جهش تازه مدیریت کند.

اما برای ادامه ماه، سه متغیر تعیین‌کننده‌اند: وضعیت برق کارخانه‌ها، میزان عرضه سیمان و کلینکر و قدرت تقاضای ساختمانی.

اگر برق در محدوده قابل قبول تأمین شود و تولید بالا بماند، رکود تقاضا می‌تواند بازار را در همین محدوده نگه دارد.

اما اگر محدودیت انرژی دوباره شدید شود، ریسک کاهش تولید و افزایش نرخ بالا خواهد رفت؛ تجربه همین تابستان نشان داده اختلال عرضه می‌تواند خیلی سریع بازار را ملتهب کند.

بازار سیمان آرام است، اما ارزان نیست

اول شهریور با یک تناقض مهم آغاز شده است.

از یک طرف، قیمت سیمان تهران، صوفیان، ساوه و آبیک نسبت به روز قبل و حتی در این سری آماری نسبت به اول مرداد بدون تغییر مانده است. از طرف دیگر، صنعت هنوز با هزینه انرژی بسیار بالاتر از گذشته روبه‌روست و قیمت‌های فعلی نیز نسبت به زمستان گذشته در برخی برندها بیش از ۷۰ درصد افزایش نشان می‌دهند.

بنابراین تعبیر دقیق‌تر از بازار امروز «آرامش در سطح بالا» است، نه ارزانی.

مهم‌ترین پرسش شهریور این نیست که چرا سیمان امروز گران نشد؛ بلکه این است که آیا کارخانه‌ها می‌توانند با برق پایدار و عرضه کافی، همین ثبات را حفظ کنند.

اگر پاسخ مثبت باشد، رکود ساخت‌وساز می‌تواند جلوی جهش قیمت را بگیرد. اما اگر دوباره سمت عرضه با شوک انرژی روبه‌رو شود، بازار سیمان ظرفیت آن را دارد که خیلی سریع از فاز سکون فعلی خارج شود.