زنگ خطر پیش از ناگویا؛ کاروان ایران برای کمبودهای میزبان نقشه جایگزین میچیند
بازیهای آسیایی آیچی–ناگویا از ۱۹ سپتامبر تا ۴ اکتبر ۲۰۲۶، برابر با ۲۸ شهریور تا ۱۲ مهر ۱۴۰۵ برگزار میشود. برگزارکنندگان انتظار دارند تا ۱۵ هزار ورزشکار و عضو کادر تیمها از ۴۵ کشور و منطقه آسیایی در این رویداد حضور داشته باشند.
ایران نیز یکی از کاروانهای پرجمعیت مسابقات را راهی ژاپن میکند. براساس آخرین فهرست ثبتشده از سوی کمیته ملی المپیک، ۳۰۸ ورزشکار شامل ۲۱۴ مرد و ۹۴ زن برای کاروان ایران ثبتنام شدهاند؛ فهرستی که نسبت به ترکیب اولیه ۲۸۲ نفره افزایش پیدا کرد.
مشکل اصلی ناگویا چیست؟ دهکدهای که مثل دورههای قبل نیست
مهمترین تفاوت بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ با دورههایی مانند هانگژو، ساختار اسکان ورزشکاران است.
شورای المپیک آسیا پیشتر اعلام کرده بود آیچی–ناگویا دهکده متمرکز سنتی ورزشکاران نخواهد داشت و همین موضوع باعث شده حملونقل، اسکان و سایر مسائل لجستیکی به یکی از محورهای اصلی جلسات هماهنگی OCA با میزبان تبدیل شود.
مدل نهایی میزبان ترکیبی است. سازمان برگزاری قصد دارد در بندر ناگویا یک مجموعه اسکان تقریباً ۶ هزار نفری ایجاد کند؛ حدود چهار هزار نفر در کشتی کروز مستقر در اسکله Kinjo و حدود دو هزار نفر در اقامتگاههای متحرک در Garden Pier اسکان خواهند یافت. سایر ورزشکاران نیز بسته به محل مسابقه در هتلها و مراکز دیگر مستقر میشوند.
کشتی «Costa Serena» که قرار است نقش هتل شناور ورزشکاران را داشته باشد، طبق اعلام تازه شورای المپیک آسیا ۱۵ سپتامبر، چهار روز پیش از مراسم افتتاحیه، وارد بندر ناگویا میشود. میزبان این راهکار را روشی برای تأمین هزاران تخت بدون ساخت یک دهکده دائمی جدید معرفی کرده است.
این مدل از نظر اقتصادی و زیستمحیطی مزیتهایی دارد، اما از نگاه یک کاروان ورزشی یک سؤال مهم ایجاد میکند: ورزشکاری که در یک هتل یا کشتی مستقر است، برای رسیدن به سالن تمرین، مسابقه، خدمات پزشکی و سایر بخشها چقدر زمان در مسیر خواهد بود؟
چرا ایران دنبال اتوبوسهای بزرگ اختصاصی است؟
یکی از مواردی که در نشست اخیر کمیته ملی المپیک مورد تأکید قرار گرفت، تهیه اتوبوسهای بزرگ برای جابهجایی تیمها بود.
این موضوع در ناگویا اهمیت بیشتری از یک تورنمنت با دهکده متمرکز دارد. ورزشگاهها، هتلها و مراکز اسکان در مناطق مختلف آیچی و ناگویا پراکندهاند و سازماندهندگان نیز برای دوره مسابقات محدودیتهای ترافیکی گستردهای در نظر گرفتهاند. پلیس استان آیچی از همین حالا درباره ازدحام شدید احتمالی در اطراف محلهای برگزاری مسابقات هشدار داده و از شهروندان خواسته در طول بازیها استفاده از خودرو شخصی را کاهش دهند.
در طرح حملونقل رسمی مسابقات نیز تصریح شده که برای ورزشکاران باید سرویسهای جداگانه میان محل اقامت، سالن مسابقه و محل تمرین تنظیم شود.
بنابراین درخواست کاروان ایران برای اتوبوس مناسب را نمیتوان موضوعی تشریفاتی دانست. یک ساعت معطلی یا جابهجایی دشوار برای ورزشکاری که چند ساعت بعد مسابقه مدال دارد میتواند مستقیماً روی خواب، تغذیه، ریکاوری و تمرکز او اثر بگذارد.
حتی در جلسات قبلی شورای المپیک آسیا با میزبان نیز حملونقل و جابهجایی ورزشکاران در کنار اسکان از مسائل اصلی مورد بحث بوده است.
میزبان قبلاً هم درباره اسکان با اعتراض روبهرو شده بود
اظهارات اصغر رحیمی درباره «برخی کمبودهای میزبان» در شرایطی مطرح میشود که مسائل اسکان آیچی–ناگویا پیش از این نیز در سطح آسیایی مطرح شده بود.
در یکی از جلسات شورای المپیک آسیا، مسئولان میزبان اعلام کردند ۱۲ مورد نگرانی از سوی سرپرستان کاروانها دریافت کردهاند. در پاسخ، تعداد افراد مستقر در برخی واحدهای اقامتی از پنج نفر به حداکثر سه نفر کاهش یافت و میزبان وعده داد ظرفیت هتلها را افزایش دهد.
این سابقه نشان میدهد نگرانی ایران منحصر به کاروان کشورمان نیست. ساختار غیرمتمرکز بازیهای ۲۰۲۶ برای تمام کشورها یک تجربه متفاوت خواهد بود و تیمهایی موفقتر خواهند بود که مشکلات حملونقل و اسکان را پیش از آغاز مسابقات شناسایی کرده باشند.
کمیته ملی المپیک ایران نیز اوایل مرداد در دیدار با سفیر ژاپن در تهران بهطور مشخص مسئله نبود دهکده واحد، پراکندگی محل اسکان، آیدی کارتها و شرایط اعزام را مطرح کرده بود. سفیر ژاپن نیز وعده داده بود این دغدغهها را به برگزارکنندگان منتقل کند.
تجهیزات؛ ارسال از ایران یا خرید و اجاره در ژاپن؟
بخش دیگری از برنامه کاروان به تجهیزات مربوط است.
طبق گزارش نشست اخیر، برای بعضی رشتهها سه گزینه روی میز قرار دارد: ارسال تجهیزات از ایران، خرید در ژاپن یا اجاره در محل مسابقات.
این مسئله برای همه رشتهها یکسان نیست. در بعضی ورزشها تجهیزات شخصی مستقیماً با عملکرد ورزشکار مرتبط است و تغییر ناگهانی وسیله میتواند روی نتیجه اثر بگذارد. در رشتههای دیگر اجاره تجهیزات استاندارد در محل، ریسک حمل بار حجیم یا تأخیر بار هوایی را کاهش میدهد.
اتفاقاً ورزشکاران برخی رشتههای ایرانی در هفتههای اخیر نیز دغدغه تجهیزات را مطرح کردهاند؛ موضوعی که نشان میدهد لجستیک تجهیزات یکی از پروندههای واقعی کاروان پیش از سفر است.
برنامهریزی همزمان برای ارسال، خرید و اجاره را میتوان نوعی «پلن B» دانست؛ اگر انتقال یک وسیله به ژاپن ممکن یا اقتصادی نباشد، تیم نباید چند روز مانده به مسابقه بدون جایگزین بماند.
ADAMS و ADEL چیست و چرا تأخیر فدراسیونها خطرناک است؟
در گزارش نشست آمده برخی رشتهها هنوز فرمها و الزامات مربوط به ADAMS و ADEL را کامل نکردهاند و کمیته ملی المپیک پیگیری مکتوب این موضوع را ادامه میدهد.
این دو اصطلاح گاهی با یکدیگر اشتباه گرفته میشوند.
ADAMS سامانه مدیریت اطلاعات ضد دوپینگ آژانس جهانی مبارزه با دوپینگ است که اطلاعات مرتبط با کنترل دوپینگ، نتایج آزمایشها، محل حضور ورزشکاران و معافیتهای درمانی در آن مدیریت میشود.
ADEL نیز پلتفرم آموزشی WADA است که دورههای مرتبط با قوانین ضد دوپینگ، مواد ممنوعه، حقوق و مسئولیتهای ورزشکار و فرآیند کنترل دوپینگ را ارائه میکند. WADA تأکید دارد ورزشکاران بینالمللی باید پیش از حضور در رویدادهای بزرگ با این مقررات آشنا باشند.
بنابراین ناقص ماندن این فرآیندها فقط یک کار اداری عقبافتاده نیست. در بدترین سناریو، اشتباه در اعلام محل حضور، داروهای مصرفی یا فرآیند معافیت درمانی میتواند برای یک ورزشکار پرونده ضد دوپینگ ایجاد کند.
به همین دلیل کمیته ایران علاوه بر معاینات پزشکی، وضعیت آسیبدیدگیهای قدیمی و آزمایشهای دوپینگ را نیز در دستور کار قرار داده است. برگزاری این مراحل پیش از سفر میتواند احتمال بروز یک مشکل غیرورزشی در ژاپن را کاهش دهد. جلسات قبلی کاروان نیز بر معاینات پزشکی و کنترل دوپینگ تأکید داشتند.
تأخیر فدراسیونها حالا میتواند هزینهساز شود
یکی دیگر از نکات مهم نشست، گلایه از فدراسیونهایی است که تکمیل فهرست نفرات و اطلاعات مورد نیاز را به تأخیر انداختهاند.
در شرایط عادی شاید تغییر یک همراه یا عضو کادر فنی مسئله بزرگی نباشد؛ اما اکنون کمیته ملی المپیک هشدار داده به دلیل نزدیک شدن به مسابقات و محدودیت برگزارکننده، جابهجایی همراهان نسبت به فهرستهای ثبتشده دیگر بهسادگی پذیرفته نمیشود.
صدور کارت اعتبار، تعیین اسکان، سطح دسترسی، پرواز و حملونقل همگی به اطلاعات نهایی افراد وابسته هستند. تغییر دیرهنگام یک مربی یا پزشک ممکن است زنجیرهای از مشکلات اداری ایجاد کند.
همین مسئله توضیح میدهد چرا نامنگاری مکتوب با فدراسیونها و تعیین تکلیف تیمهایی که خودشان بلیت تهیه کردهاند، حالا به بخشی از کار روزانه ستاد اعزام تبدیل شده است.
کاروان ایران در ناگویا با حریف دیگری هم میجنگد؛ لجستیک
بازیهای آسیایی معمولاً با جدول مدالها، رقابت با ژاپن، چین، کره جنوبی و ازبکستان و شانس قهرمانی ورزشکاران تحلیل میشود، اما آیچی–ناگویا یک ویژگی متفاوت دارد: مدیریت پشت صحنه میتواند به اندازه آمادهسازی فنی اهمیت پیدا کند.
میزبان در اسناد رسمی خود شعار «Athlete-Centered» یا ورزشکارمحور بودن را یکی از پایههای مسابقات معرفی کرده و وعده داده محیط مناسبی برای بهترین عملکرد ورزشکاران فراهم کند.
با این حال مدل بیسابقه اسکان پراکنده، هتل شناور، اقامتگاههای موقت و فاصله میان بعضی سالنها باعث شده کاروانها نتوانند همه چیز را به میزبان واگذار کنند.
تهیه اتوبوس، طراحی نقشه جامع مسیرها، برنامه جایگزین برای تجهیزات، کنترل آسیبدیدگی، تکمیل ADAMS و ADEL، صدور آیدی کارت، تخصیص ارز و قطعی کردن پروازها شاید در ظاهر خبرهای جذاب ورزشی نباشند، اما یک تأخیر در هرکدام میتواند نتیجه ماهها تمرین یک ورزشکار را تحت تأثیر قرار دهد.
برای کاروان ۳۰۸ نفره ایران، مسابقه ناگویا عملاً قبل از ۲۸ شهریور آغاز شده است؛ مسابقهای که حریف آن نه چین و ژاپن، بلکه فاصله، زمان، حملونقل، کاغذبازی و مدیریت بحران است. اگر ستاد اعزام بتواند این متغیرها را پیش از ورود ورزشکاران مهار کند، همان هدفی محقق میشود که اصغر رحیمی روی آن تأکید کرده است: ورزشکار ایرانی در روز مسابقه فقط یک دغدغه داشته باشد؛ رقابت برای مدال.