بورس از قله ۶.۱۵ میلیونی عقب نشست؛ ۹۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی خارج شد، اصلاح شروع شد؟

معاملات یکشنبه اول شهریور با هیجانی کاملاً صعودی آغاز شد. در دقایق ابتدایی حدود ۸۸ درصد نمادها مثبت بودند و شاخص کل با سرعت از سطح پایانی ۶ میلیون و ۶۱ هزار واحد روز شنبه عبور کرد و به ۶ میلیون و ۱۵۴ هزار واحد رسید. اما هرچه بازار جلو رفت، عرضه‌ها بیشتر شد و بخش عمده رشد اولیه از بین رفت.

بورس امروز چقدر از سقف عقب نشست؟

شاخص کل روز شنبه در محدوده ۶ میلیون و ۶۱ هزار و ۵۴۷ واحد بسته شده بود و امروز تا حدود ۶ میلیون و ۱۵۴ هزار واحد بالا رفت؛ یعنی در اوج معاملات تقریباً ۹۲ هزار و ۴۵۰ واحد سود روزانه داشت. با این حال افزایش نهایی فقط ۸ هزار و ۲۹۲ واحد بود.

بر این اساس، شاخص از سقف روزانه تا پایان بازار حدود ۸۴ هزار واحد عقب‌نشینی کرد و بیش از ۹۰ درصد رشد ایجادشده در ابتدای روز را پس داد.

این ارقام از یک نکته مهم حکایت دارند: سبز بودن شاخص کل به تنهایی تصویر واقعی معاملات امروز را نشان نمی‌دهد. سرمایه‌گذاری که فقط رقم پایانی شاخص را ببیند، یک روز مثبت را مشاهده می‌کند؛ اما مسیر درون‌روزی نشان می‌دهد فروشندگان در قیمت‌های بالاتر به‌شدت فعال شده‌اند.

از ۸۸ درصد نماد مثبت تا بازار تقریباً ۵۰-۵۰

یکی از واضح‌ترین نشانه‌های تغییر فضای معاملات، تعداد نمادهای مثبت و منفی است.

در ابتدای بازار حدود ۸۸ درصد نمادها در محدوده مثبت قرار داشتند، اما در پایان ۴۶۴ نماد مثبت در برابر ۴۴۶ نماد منفی معامله شدند. یعنی سهم نمادهای مثبت در پایان روز به حدود ۵۱ درصد کاهش یافت.

این تغییر بسیار معنادار است. بازار از یک صعود تقریباً فراگیر به تعادلی شکننده رسید و تنها ۱۸ نماد اختلاف میان جبهه سبز و قرمز باقی ماند.

با این وجود همین موضوع یک تفاوت مهم با روزهای ریزشی دارد؛ تعداد نمادهای مثبت هنوز اندکی بیشتر بود و شاخص هم‌وزن نیز عملکرد بهتری نسبت به شاخص کل داشت.

شاخص هم‌وزن چرا پیام بهتری داد؟

شاخص هم‌وزن نیز در ابتدای روز رکورد یک میلیون و ۷۴۵ هزار واحد را ثبت کرد و سپس تا محدوده یک میلیون و ۷۳۰ هزار واحد عقب نشست. با این حال رشد درصدی این نماگر در پایان معاملات حدود ۰.۶ واحد درصد بیشتر از شاخص کل بود.

شاخص هم‌وزن روز قبل روی یک میلیون و ۷۱۷ هزار و ۶۸۳ واحد قرار داشت. رسیدن آن به حوالی ۱.۷۳۰ میلیون واحد به معنای رشدی در محدوده ۰.۷ درصد است، در حالی که شاخص کل فقط حدود ۰.۱۴ درصد افزایش یافت.

این اختلاف می‌تواند نشانه آن باشد که فشار فروش امروز بیشتر روی برخی سهم‌های بزرگ و شاخص‌ساز متمرکز بوده و بخشی از شرکت‌های کوچک و متوسط هنوز تقاضای خود را حفظ کرده‌اند.

بنابراین تعبیر «شروع قطعی ریزش بورس» از معاملات امروز زودهنگام است.

چرخش عجیب پول حقیقی؛ از ورود یک همت تا خروج ۹۸۰ میلیارد

مهم‌ترین هشدار بازار را شاید نه شاخص، بلکه جریان نقدینگی صادر کرد.

طبق داده‌های امروز، تا میانه بازار بیش از یک هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد سهام شده بود اما در پایان معاملات تراز پول به منفی ۹۸۰ میلیارد تومان رسید. به این ترتیب در نیمه دوم بازار حداقل نزدیک به دو همت تغییر جهت در جریان نقدینگی اتفاق افتاد.

این اتفاق وقتی مهم‌تر می‌شود که معاملات روز قبل را به یاد بیاوریم. روز شنبه ۳۱ مرداد، حدود ۲.۶ همت پول حقیقی وارد بازار سهام شده و شاخص کل نیز ۱۰۸ هزار و ۸۶۲ واحد، معادل ۱.۸۳ درصد رشد کرده بود.

یعنی فقط ظرف یک روز، تراز روزانه پول حقیقی از مثبت ۲.۶ همت به منفی ۹۸۰ میلیارد تومان تغییر کرده است؛ اختلافی حدود ۳.۶ همت.

این تغییر رفتار نشان می‌دهد بخشی از خریداران کوتاه‌مدت بعد از رشدهای اخیر ترجیح داده‌اند سود خود را شناسایی کنند.

بعد از رشد ۲۴ درصدی مرداد، شناسایی سود عجیب نیست

زمینه این عرضه‌ها را باید در عملکرد بسیار قدرتمند مرداد جست‌وجو کرد.

شاخص کل بورس در مرداد حدود ۲۴ درصد رشد کرد و شاخص هم‌وزن بازدهی حدود ۲۷ درصدی داشت. شاخص هم‌وزن حتی تمام ۱۹ روز معاملاتی مرداد را مثبت پشت سر گذاشت و بازده آن از ابتدای سال به حدود ۸۰ درصد رسید.

بنابراین بخش مهمی از بازار در مدت کوتاهی سود قابل توجهی ساخته است.

در چنین شرایطی، رسیدن شاخص به محدوده روانی شش میلیون واحد طبیعی است که بخشی از معامله‌گران را به فروش وادار کند. کارشناسان بازار سرمایه نیز امروز افزایش عرضه‌ها را به مقاومت روانی شش میلیون واحد و حرکت بخشی از سرمایه به بازارهایی مانند طلا و ارز مرتبط دانسته‌اند.

آیا پول بورس به صندوق‌های طلا رفت؟

این فرضیه جدی است، اما باید با احتیاط بیان شود.

اقتصاد آنلاین احتمال داده بخشی از خروج پول سهام با بازگشایی و جذابیت صندوق‌های طلا ارتباط داشته باشد. بازار طلا نیز امروز صعودی بود؛ نرخ هر گرم طلای ۱۸ عیار در ساعات بعدازظهر به حدود ۲۱ میلیون و ۹۳۰ هزار تومان رسید و برخی صندوق‌های طلا نیز رشدهای قابل توجهی ثبت کردند؛ برای نمونه قیمت صندوق طلای زمرد در داده‌های امروز نزدیک ۵.۸ درصد افزایش نشان می‌داد.

ضمن اینکه صندوق‌های طلا پیش از امروز نیز جریان نقدینگی قابل توجهی جذب کرده بودند و در روزهای پایانی مرداد چند روز متوالی ورود پول حقیقی را تجربه کردند.

با این حال از صرف خروج ۹۸۰ میلیارد تومان از سهام نمی‌توان نتیجه گرفت تمام این پول مستقیماً وارد طلا شده است. بخشی می‌تواند نقد شده باشد، بخشی به صندوق‌های درآمد ثابت، ارز یا سایر ابزارها منتقل شده باشد.

پس «رقابت طلا با بورس» قابل مشاهده است، اما مقصد دقیق تمام پول خارج‌شده هنوز مشخص نیست.

بانکی‌ها دو چهره شدند؛ وتجارت پول گرفت، وبملت پول از دست داد

در سطح صنایع، بیشترین ارزش معاملات به گروه‌های فلزات اساسی، دارویی و بانکی اختصاص داشت. خودرو، فلزات اساسی و بانک‌ها نیز بیشترین ورود پول حقیقی را در میان صنایع ثبت کردند و گروه عرضه برق در رتبه چهارم قرار گرفت.

اما حتی درون یک صنعت نیز رفتار سهام یکسان نبود.

نمادهای وتجارت، وبصادر و وهور بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند، در حالی که شپنا، وبملت و ومعادن در صدر خروج پول قرار گرفتند.

قرار گرفتن وتجارت و وبصادر در سمت ورود پول و وبملت در سمت خروج نشان می‌دهد امروز حتی در گروه بانکی نیز پول صرفاً به شکل یکپارچه وارد صنعت نشده و نوعی جابه‌جایی میان نمادها شکل گرفته است.

همین موضوع درباره کل بورس هم صدق می‌کند: بازار از مرحله‌ای که «تقریباً همه چیز با هم بالا می‌رود» آرام‌آرام وارد مرحله‌ای شده که انتخاب سهم اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

آیا اصلاح بورس از امروز شروع شد؟

معاملات اول شهریور سه علامت هشدار داشت: عقب‌نشینی ۸۴ هزار واحدی شاخص از سقف، خروج ۹۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی و سقوط تعداد نمادهای مثبت از حدود ۸۸ درصد بازار در شروع معاملات به تقریباً ۵۱ درصد در پایان.

اما سه عامل نیز فعلاً مانع از صدور حکم «شروع روند نزولی» می‌شوند: شاخص کل همچنان بالای شش میلیون واحد بسته شده، شاخص هم‌وزن رشد بهتری از شاخص کل داشته و تعداد نمادهای مثبت هنوز اندکی بیشتر از منفی‌ها بوده است.

کارشناسانی که امروز درباره محدوده شش میلیون واحد صحبت کرده‌اند نیز عمدتاً میان یک اصلاح یا استراحت کوتاه‌مدت و تغییر کامل روند صعودی تفاوت قائل شده‌اند. برخی حتی معتقدند بازار با توجه به تورم، نرخ ارز و رشد اسمی درآمد شرکت‌ها هنوز الزاماً در محدوده حبابی قرار ندارد؛ هرچند انتظار ادامه صعود بدون وقفه نیز منطقی نیست.

پیش‌بینی بورس ۲ شهریور؛ سطح ۶ میلیون زیر ذره‌بین

برای معاملات دوشنبه، مهم‌ترین متغیر احتمالاً رفتار شاخص در اطراف مرز شش میلیون واحد و کیفیت تقاضا پس از موج فروش امروز است.

اگر بازار بتواند بالای این کانال بماند، خروج پول حقیقی متوقف شود و تعداد نمادهای مثبت دوباره افزایش پیدا کند، اتفاق امروز می‌تواند صرفاً یک شناسایی سود سنگین پس از رکوردشکنی تلقی شود.

اما اگر شاخص به سمت مرز شش میلیون بازگردد و همزمان خروج پول حقیقی و برتری تعداد نمادهای منفی ادامه پیدا کند، احتمال ورود بازار به یک فاز اصلاحی جدی‌تر افزایش خواهد یافت.

پیام اصلی بورس اول شهریور در عدد سبز ۸ هزار واحدی شاخص نیست؛ در مسیری است که شاخص طی کرد. بورس صبح با رکورد ۶ میلیون و ۱۵۴ هزار واحد و هجوم خریداران شروع کرد، اما بیش از ۹۰ درصد رشد روزانه خود را پس داد و با خروج ۹۸۰ میلیارد تومان پول حقیقی بسته شد. هنوز نمی‌توان از پایان روند صعودی سخن گفت، اما برای نخستین بار پس از صعود قدرتمند مرداد، فروشندگان نشان دادند در قله‌های جدید آماده بازگشت به بازار هستند.