جنجال در شروع عصر کلوپ؛ هوینس از «تصاحب دوستانه» DFB گفت، فدراسیون پاسخ داد

ماجرا از آن جهت اهمیت دارد که کلوپ با حمایت تقریباً کامل مدیران ارشد DFB وارد تیم ملی شده است. فدراسیون آلمان ۲۴ ژوئیه رسماً اعلام کرد سرمربی سابق دورتموند و لیورپول قراردادی چهار ساله تا جام جهانی ۲۰۳۰ امضا کرده و از ۱۵ آگوست جانشین یولیان ناگلزمان می‌شود. ناگلزمان پس از حذف آلمان مقابل پاراگوئه در جام جهانی ۲۰۲۶ از سمت خود کنار رفت. هیئت نظارت و مجمع شرکت عملیاتی DFB نیز به پیشنهاد برنت نویندورف و هانس‌یواخیم واتسکه برای انتخاب کلوپ رأی مثبت دادند.

هوینس: کلوپ مربی بزرگی است، اما مسیح نیست

بخش نخست انتقاد هوینس نه متوجه توانایی فنی کلوپ، بلکه متوجه انتظاراتی است که در آلمان پیرامون او شکل گرفته است.

رئیس افتخاری بایرن مونیخ در گفت‌وگو با RTL/Sky گفت کلوپ را «یک مربی بسیار خوب» می‌داند، اما با قهرمان‌سازی افراطی پیرامون او موافق نیست. از نگاه هوینس، فضای فعلی چنین القا می‌کند که حضور کلوپ به‌تنهایی می‌تواند تمام مشکلات چند سال اخیر مانشافت را حل کند؛ در حالی که حتی مربی‌ای با کارنامه او نیز برای ایجاد تغییر به زمان نیاز دارد.

این هشدار با حرف‌های خود کلوپ هم چندان فاصله ندارد. سرمربی ۵۹ ساله هنگام معرفی رسمی‌اش تأکید کرد آلمان فعلاً برای مثال در سطح فرانسه نیست و برای ساختن یک تیم مدعی به صبر نیاز دارد. او هدف نخست خود را «بهتر فوتبال بازی کردن» تعریف کرده و گفته قصد دارد شدت بازی، پرس پس از از دست دادن توپ و هویت تاکتیکی تیم را تغییر دهد.

بنابراین اختلاف هوینس و کلوپ در این بخش بیشتر بر سر «فضای پیرامونی» است تا برنامه فنی؛ خود کلوپ هم وعده معجزه فوری نداده است.

بخش حساس‌تر ماجرا؛ مارک کوسیکه در DFB چه می‌کند؟

جنجال واقعی به مارک کوسیکه مربوط می‌شود.

کوسیکه نزدیک به دو دهه از مهم‌ترین مشاوران و مدیران برنامه کلوپ بوده و در تمام مراحل مهم دوران حرفه‌ای این مربی در کنار او حضور داشته است. هنگام مراسم معارفه سرمربی جدید، کلوپ به‌طور رسمی اعلام کرد کوسیکه در حوزه استراتژی، توسعه و نوآوری با تیم ملی همکاری خواهد کرد. در کنار او پپ لیندرز، پیتر کراویتز و اسون بندر اعضای اصلی کادر مربیگری هستند.

نکته غیرمعمول این است که کوسیکه کارمند عادی DFB نیست. برنت نویندورف هنگام معرفی کلوپ توضیح داد او در جایگاه یک همکار خارجی فعالیت می‌کند و به بخش‌های مختلف فدراسیون دسترسی خواهد داشت تا میان کادر فنی و ساختار اجرایی ارتباط برقرار کند. رئیس DFB حتی پذیرفت پیوند کلوپ و کوسیکه چنان نزدیک بوده که عملاً حضور آنها به‌صورت یک «پکیج» در مذاکرات دیده شده است.

همین قسمت برای هوینس مسئله‌ساز شده است.

«تصاحب دوستانه»؛ انتقاد تند هوینس به ساختار جدید

هوینس گفته دقیقاً نمی‌داند چرا مدیر برنامه قدیمی کلوپ باید چنین جایگاهی در تیم ملی داشته باشد و با اشاره به سوابق او در مدیریت یک آژانس فوتبالی، موضوع تعارض منافع را مطرح کرده است.

او ساختار ایجادشده پیرامون کلوپ را یک friendly takeover یا «تصاحب دوستانه» توصیف کرده و معتقد است حلقه نزدیک سرمربی جدید بیش از اندازه در DFB نفوذ پیدا کرده است.

این انتقاد فقط یک بحث شخصی میان دو چهره مشهور فوتبال آلمان نیست. اگر فردی همزمان در انتخاب، معرفی یا مدیریت منافع بازیکنان و مربیان نقش داشته باشد و از طرف دیگر به ساختار تصمیم‌گیری تیم ملی دسترسی پیدا کند، طبیعتاً مسئله شفافیت و تعارض منافع مطرح می‌شود.

اما اطلاعات تازه نشان می‌دهد یک بخش مهم از فرض اولیه هوینس نیاز به به‌روزرسانی دارد.

پاسخ DFB: کوسیکه دیگر مدیر آژانس نیست

فدراسیون فوتبال آلمان در واکنش به اظهارات هوینس توضیحات نسبتاً مفصلی ارائه کرده است.

طبق پاسخ DFB که امروز ۲۴ آگوست منتشر شده، کوسیکه به‌عنوان مشاور خارجی و رابط میان سرمربی، کادر فنی و بخش‌های مختلف فدراسیون فعالیت خواهد کرد. وظیفه او شامل هماهنگ کردن فرآیندهای ارتباطی و سازمانی، رسیدگی به درخواست‌های رسانه‌ای کادر مربیگری و هماهنگی امور تجاری و برنامه‌های شرکای تبلیغاتی با واحدهای رسمی فدراسیون است. او همچنین می‌تواند با مدیریت شرکت DFB و رئیس فدراسیون در تماس باشد.

DFB در همان پاسخ تأکید کرده تصمیم‌گیری‌های رسمی همچنان در اختیار مدیران مسئول فدراسیون باقی می‌ماند و کوسیکه از جایگاهی مستقل و مشورتی فعالیت می‌کند. فدراسیون می‌گوید خارجی بودن جایگاه او دقیقاً با هدف کاهش شائبه تعارض منافع طراحی شده است.

مهم‌تر اینکه کوسیکه از ۱۴ آگوست از شرکت Project Five خارج شده و نامش نیز دیگر در فهرست تیم مدیریتی این آژانس دیده نمی‌شود. طبق توضیح نقل‌شده از رالف اووه شافرت، نایب‌رئیس DFB، سهام او در این شرکت نیز فروخته شده است.

گزارش‌های زمان معرفی کلوپ نیز از ابتدا نوشته بودند کوسیکه برای ورود به پروژه تیم ملی از سمت مدیریتی خود در Project Five کنار می‌رود و فعالیت مشاوره‌ای برای سایر مربیان و همچنین قرارداد مشاوره‌ای مرتبط با ردبول را متوقف می‌کند.

بنابراین نگرانی هوینس درباره ارتباط قبلی کوسیکه با آژانس فوتبالی قابل فهم است، اما اینکه او همچنان مدیرعامل و سهامدار فعال همان آژانس باشد، با توضیحات تازه DFB همخوان نیست.

چرا کلوپ این‌همه اختیار گرفته است؟

برای فهم ساختار فعلی باید شرایطی را دید که آلمان پس از جام جهانی ۲۰۲۶ در آن قرار گرفت.

DFB پس از ناکامی جام جهانی فقط سرمربی را تغییر نداد. آندریاس رتیگ نیز قرار است در پایان سال از مدیریت ورزشی کنار برود و پر مرتساکر از اول ژانویه ۲۰۲۷ به‌عنوان مدیر اجرایی ورزش، مسئولیت تیم‌های ملی و توسعه استعدادها را بر عهده بگیرد.

کلوپ نیز از همان روز نخست گفته بود قصد ندارد فقط ترکیب تیم بزرگسالان را انتخاب کند، بلکه می‌خواهد در آینده ساختاری DFB هم اثرگذار باشد. او در معرفی رسمی‌اش گفت مأموریت اصلی کادرش کمک به تیم ملی است، اما آنها می‌خواهند به قرار گرفتن کل فدراسیون در مسیر مناسب آینده نیز کمک کنند.

این دقیقاً همان چیزی است که برای طرفداران پروژه کلوپ نقطه قوت محسوب می‌شود و برای منتقدانی مانند هوینس می‌تواند نقطه نگرانی باشد: سرمربی جدید فقط یک مربی کنار زمین نیست و دامنه پروژه او وسیع‌تر تعریف شده است.

رابطه کلوپ و واتسکه هم زیر ذره‌بین می‌رود

عامل دیگری که حساسیت را افزایش می‌دهد، حضور هانس‌یواخیم واتسکه در رأس مدیریت DFB است.

واتسکه سال‌ها مدیر دورتموند بود و در دوران ۲۰۰۸ تا ۲۰۱۵ همکاری بسیار نزدیکی با کلوپ داشت. او هنگام معرفی سرمربی جدید نیز گفت وقتی معتقد باشید فردی بهترین گزینه است، باید برای جذب او اقدام کنید و اطمینان دارد کلوپ می‌تواند دوباره همه اجزای تیم ملی را در یک مسیر قرار دهد.

این رابطه قدیمی لزوماً به معنای وجود مشکل مدیریتی نیست، اما ترکیب واتسکه، کلوپ و کوسیکه باعث شده منتقدان نسبت به تمرکز قدرت و نفوذ یک حلقه آشنا حساس‌تر شوند.

کلوپ هنوز یک بازی هم انجام نداده است

نکته قابل توجه این است که این همه بحث قبل از اولین مسابقه رسمی عصر کلوپ شکل گرفته است.

او ۱۵ آگوست رسماً کار خود را آغاز کرد و در نخستین مصاحبه کاری‌اش گفت چند روز قبل از شروع رسمی نیز همراه اعضای کادر در کمپ DFB حضور داشته و در حال آشنایی با فرآیندها بوده است. نخستین مرحله جدی کاری کلوپ در پنجره سپتامبر و اکتبر و مسابقات لیگ ملت‌های اروپا خواهد بود.

این یعنی آلمان هنوز فرصت نکرده نسخه فوتبالی پروژه کلوپ را ببیند، اما نسخه مدیریتی آن از همین حالا یکی از بحث‌های اصلی شده است.

هوینس درست می‌گوید یا DFB؟

هر دو طرف بخشی از مسئله را مطرح می‌کنند.

هوینس درباره خطر ایجاد انتظارات غیرواقعی نکته قابل دفاعی دارد. آلمان با تغییر سرمربی یک‌شبه مشکلات توسعه بازیکن، ساختار دفاعی، کمبود بعضی تیپ‌های بازیکن و آثار چند تورنمنت ناموفق را برطرف نمی‌کند. حتی کلوپ نیز صراحتاً خواستار صبر شده است.

در مورد کوسیکه اما تصویر پیچیده‌تر است. جایگاه یک مدیر برنامه قدیمی به‌عنوان رابط قدرتمند کادر تیم ملی طبیعتاً نیازمند شفافیت است، اما DFB می‌گوید او از آژانس قبلی خود خارج شده، سهامش فروخته شده و اختیار تصمیم‌گیری رسمی ندارد. اگر این چارچوب در عمل نیز رعایت شود، مهم‌ترین نگرانی درباره تعارض منافع تا حد زیادی کاهش پیدا می‌کند.

شروع عصر کلوپ بنابراین با یک تناقض همراه شده است: فوتبال آلمان دقیقاً به دلیل ناکامی‌های اخیر به دنبال یک رهبر قدرتمند و ساختارشکن رفته، اما هرچه اختیارات این رهبر و حلقه نزدیکش بیشتر شود، پرسش درباره تمرکز قدرت نیز جدی‌تر خواهد شد. کلوپ هنوز فرصت پاسخ دادن در زمین را پیدا نکرده؛ اما هوینس از همین حالا یک خط قرمز کشیده است: آلمان به یک مربی بزرگ نیاز دارد، نه یک منجی دست‌نیافتنی و نه ساختاری که بدون نظارت در اختیار اطرافیان او قرار بگیرد.