قیمت سیمان امروز ۲ شهریور ۱۴۰۵؛ بازار ثابت ماند اما برق گران زنگ خطر افزایش قیمت را به صدا درآورد

بازار سیمان در دومین روز شهریور با همان نرخ‌های روز گذشته فعالیت خود را آغاز کرده است. اطلاعات منتشرشده از بازار عمده نشان می‌دهد فعلاً موج تازه‌ای از افزایش قیمت میان برندهای اصلی شکل نگرفته و فروشندگان نرخ‌ها را در سطوح قبلی حفظ کرده‌اند. تجارت‌نیوز نیز صبح دوشنبه ثبات بازار را تأیید کرده و قیمت سیمان پاکتی تیپ ۲ تهران را ۲۵۳ هزار تومان و صوفیان را ۲۸۹ هزار تومان اعلام کرده است.

نکته مهم در این ارقام، تداوم ثبات برخی برندهای شاخص طی هفته‌های اخیر است. برای نمونه سیمان تهران و آبیک در ابتدای مرداد نیز به ترتیب ۲۵۳ و ۲۵۵ هزار تومان قیمت داشتند و سیمان صوفیان نیز در همان مقطع در محدوده ۲۸۹ هزار تومان معامله می‌شد. یعنی باوجود یکی از دشوارترین ماه‌های صنعت از نظر تأمین برق، نرخ عمده این محصولات وارد موج صعودی فراگیر نشده است.

چرا قیمت سیمان با وجود مشکلات تولید افزایش پیدا نکرده است؟

در نگاه اول شاید عجیب باشد که کارخانه‌ها با محدودیت برق و رشد هزینه انرژی مواجه باشند، اما قیمت بازار برای مدت نسبتاً طولانی ثابت بماند.

پاسخ را باید در وضعیت عرضه و تقاضا جست‌وجو کرد. بازار مصالح ساختمانی در ماه‌های اخیر با احتیاط خریداران و ضعف تقاضای ناشی از رکود ساخت‌وساز روبه‌رو بوده است. در چنین شرایطی، تولیدکنندگان و فروشندگان نمی‌توانند تمام افزایش هزینه‌های خود را به مصرف‌کننده منتقل کنند؛ زیرا افزایش شدید قیمت ممکن است حجم معاملات را بیش از این کاهش دهد. بررسی‌های بازار مرداد نیز از ثبات قیمتی در کنار رکود تقاضا و خریدهای عمدتاً مصرفی حکایت داشت.

به همین دلیل بازار سیمان فعلاً در نقطه‌ای میان دو فشار مخالف قرار گرفته است: ضعف تقاضا جلوی جهش قیمت را گرفته و افزایش هزینه تولید مانع کاهش جدی نرخ‌ها شده است.

این همان وضعیتی است که در بازار برخی دیگر از مصالح ساختمانی نیز دیده می‌شود؛ نه خریدار آن‌قدر قدرتمند است که موج تازه‌ای از تقاضا ایجاد کند و نه تولیدکننده فضای کافی برای پایین آوردن قیمت دارد.

قطعی برق همچنان بزرگ‌ترین تهدید صنعت سیمان است

مهم‌ترین متغیر سمت تولید در تابستان امسال برق بوده است.

علی‌اکبر الوندیان، دبیر انجمن صنفی کارفرمایان صنعت سیمان، در خرداد هشدار داده بود که محدودیت برنامه‌ریزی‌شده ۸۵ درصدی برق می‌تواند بخش بزرگی از ظرفیت تولید کارخانه‌ها را از مدار خارج کند. به گفته او، این سطح از محدودیت عملاً امکان ادامه تولید عادی را از بسیاری از واحدهای سیمانی می‌گیرد.

شرایط در ادامه تا حدودی تعدیل شد و امکان فعالیت بیشتر کارخانه‌ها، به‌ویژه در ساعات شب، فراهم آمد؛ اما مشکل به‌طور کامل برطرف نشد. گزارش‌های اواخر مرداد نشان می‌دهد در مقطعی از این ماه حدود ۷۰ درصد کوره‌ها به دلیل محدودیت برق از مدار خارج شده بودند و حتی در روزهای پایانی مرداد نیز حدود ۳۰ درصد کوره‌های سیمان کشور متوقف گزارش می‌شدند.

این ارقام نشان می‌دهد ثبات فعلی بازار به معنای رفع ریسک تولید نیست.

چرا توقف کوره سیمان مسئله مهمی است؟

فرآیند تولید سیمان مانند بسیاری از خطوط تولید نیست که کارخانه بتواند با قطع برق دستگاه‌ها را خاموش کند و چند ساعت بعد بدون هزینه جدی دوباره روشن کند.

کوره‌های سیمان باید در شرایط نسبتاً پیوسته فعالیت کنند و توقف‌های مکرر علاوه بر کاهش حجم تولید، هزینه راه‌اندازی مجدد، استهلاک تجهیزات و اختلال در برنامه تولید کلینکر و آسیاب را افزایش می‌دهد.

به همین دلیل حتی زمانی که کارخانه بتواند در ساعات شب تولید خود را از سر بگیرد، الزاماً تمام تولید ازدست‌رفته ساعات محدودیت قابل جبران نیست.

این مسئله در بلندمدت می‌تواند موجودی انبارها را کاهش دهد. تا زمانی که ذخایر بازار مناسب باشد، مصرف‌کننده اثر مشکل تولید را مستقیماً احساس نمی‌کند؛ اما اگر محدودیت انرژی چند هفته متوالی ادامه پیدا کند و موجودی‌ها کاهش یابد، واکنش قیمت معمولاً با تأخیر ظاهر می‌شود.

برق تأمین شد، اما حالا قیمت برق مشکل‌ساز شده است

چالش صنعت سیمان فقط «داشتن یا نداشتن برق» نیست. قیمت تأمین انرژی نیز به مسئله‌ای جدی برای تولیدکنندگان تبدیل شده است.

براساس اظهارات دبیر انجمن سیمان، محدودیت‌های برق نسبت به تیرماه تا حدودی بهتر شده و تولیدکنندگان امکان افزایش تولید در ساعات شب را پیدا کرده‌اند؛ با این حال قیمت برق خریداری‌شده از بورس انرژی افزایش محسوسی داشته است. انجمن سیمان پیش‌تر اعلام کرده بود قیمت برق در بورس در مقاطعی حدود سه برابر شده است.

این موضوع معادله تولید را تغییر می‌دهد. کارخانه ممکن است برق مورد نیاز خود را تهیه کند و خط تولید را روشن نگه دارد، اما اگر این انرژی با هزینه بسیار بالاتر خریداری شود، قیمت تمام‌شده هر تن سیمان افزایش پیدا می‌کند.

هزینه سوخت، حقوق کارکنان، قطعات، تعمیر و نگهداری، بسته‌بندی و حمل‌ونقل نیز به این فشار اضافه می‌شوند.

بازار سیمان فعلاً چرا آرام مانده است؟

یکی از دلایل مهم آرامش کنونی را باید در ساختار بازار سیمان جست‌وجو کرد. بخش بزرگی از عرضه این محصول از طریق بورس کالا انجام می‌شود و کارخانه‌ها نیز تلاش کرده‌اند با مدیریت تولید و موجودی، مانع ایجاد شوک ناگهانی در بازار شوند.

از طرف دیگر، تقاضای مصرفی آن‌قدر بالا نیست که خریداران برای دریافت کالا وارد رقابت سنگین شوند.

همین تعادل شکننده باعث شده باوجود کاهش تولید در بخش‌هایی از تابستان، نشانه‌ای از کمبود عمومی سیمان مشاهده نشود و نرخ‌هایی مانند سیمان تهران، آبیک و صوفیان هفته‌ها در محدوده‌ای ثابت باقی بمانند.

اما این ثبات را نمی‌توان تضمین‌شده دانست. وضعیت بازار بیش از هر چیز به این بستگی دارد که کارخانه‌ها در شهریور تا چه اندازه بتوانند تولید ازدست‌رفته مرداد را جبران کنند.

زنگ خطر برای تولید؛ فاصله ظرفیت با مصرف داخلی کمتر می‌شود؟

اظهارات اخیر دبیر انجمن سیمان یک هشدار مهم‌تر نیز در خود دارد.

الوندیان گفته است مصرف سیمان کشور حدود ۶۵ میلیون تن است و اگر محدودیت‌های تولید ادامه پیدا کند، ممکن است تولید سالانه به محدوده ۷۰ میلیون تن نزدیک شود؛ فاصله‌ای که حاشیه اطمینان صنعت برای تأمین بازار داخل و صادرات را کاهش می‌دهد. او همچنین نسبت به از دست رفتن بازارهای صادراتی و حتی خطر حرکت تدریجی کشور به سمت واردات سیمان هشدار داده است.

این اتفاق الزاماً در کوتاه‌مدت رخ نمی‌دهد، اما نشان می‌دهد مشکل برق فقط موضوع قیمت یک پاکت سیمان در بازار امروز نیست.

اگر ظرفیت تولید برای چند سال تحت فشار انرژی قرار گیرد، کارخانه‌ها ناچار می‌شوند میان تأمین بازار داخلی، صادرات و حفظ خطوط تولید خود تعادل دشوارتری برقرار کنند.

پیش‌بینی قیمت سیمان در شهریور ۱۴۰۵

برای روزهای آینده سه سناریو بیشتر از بقیه اهمیت دارد.

اگر محدودیت برق کاهش پیدا کند و کارخانه‌ها بتوانند تولید شبانه و روزانه منظم‌تری داشته باشند، احتمال ادامه ثبات قیمت‌ها زیاد است. رکود نسبی بخش ساخت‌وساز نیز در این سناریو اجازه رشد سریع تقاضا را نمی‌دهد.

اما اگر خاموشی‌ها دوباره تشدید شوند، توقف کوره‌ها افزایش پیدا کند یا هزینه خرید برق در بورس انرژی بالاتر برود، کارخانه‌ها ممکن است به تدریج بخشی از افزایش هزینه تولید را وارد نرخ فروش کنند.

سناریوی سوم نیز رشد ناگهانی تقاضاست؛ اتفاقی که در صورت کاهش موجودی انبارها می‌تواند سرعت تغییر قیمت را بیشتر کند.

در نتیجه برای پیش‌بینی بازار سیمان فقط نگاه کردن به قیمت روزانه کافی نیست. آمار تولید، محدودیت برق، موجودی انبار کارخانه‌ها و میزان تقاضای پروژه‌های ساختمانی چهار متغیر اصلی شهریور خواهند بود.

ثبات قیمت سیمان؛ آرامش واقعی یا سکوت قبل از تغییر؟

قیمت سیمان امروز ۲ شهریور ۱۴۰۵ هنوز پیام افزایش گسترده را به بازار مخابره نمی‌کند. سیمان تهران ۲۵۳ هزار تومان، صوفیان ۲۸۹ هزار تومان، ساوه ۲۵۷ هزار تومان و آبیک ۲۵۵ هزار تومان قیمت دارند و نرخ‌های اصلی نسبت به روز گذشته بدون تغییر مانده‌اند.

اما پشت این تابلوی آرام، صنعتی قرار گرفته که تابستان سختی را پشت سر گذاشته است. توقف بخش قابل توجهی از کوره‌ها در مرداد، برق گران بورس انرژی، افزایش هزینه‌های تولید و نگرانی درباره حفظ ظرفیت، ریسک‌هایی هستند که هنوز از بازار خارج نشده‌اند.

بنابراین ثبات فعلی را بهتر است تعادل موقت میان رکود تقاضا و فشار هزینه تولید دانست. تا زمانی که تقاضای ساخت‌وساز ضعیف باشد، فضای جهش گسترده قیمت محدود است؛ اما اگر محدودیت انرژی بار دیگر عرضه را تحت فشار قرار دهد، همین آرامش می‌تواند در مدت کوتاهی جای خود را به افزایش نرخ‌های کارخانه‌ای و بازار آزاد بدهد.

شهریور برای سیمان از همین جهت ماه مهمی خواهد بود: مشخص می‌شود کارخانه‌ها قادرند تولید ازدست‌رفته تابستان را جبران کنند یا هزینه انرژی سرانجام این ثبات طولانی را خواهد شکست.