پایان رأفت: پرسپولیس به‌موقع باخت؛ تعویض‌های تارتار کار دست سرخ‌ها داد

پرسپولیس پس از دو برد متوالی در شروع فصل، در نخستین آزمون بزرگ خود مقابل تراکتور متوقف شد. شاگردان مهدی تارتار که با ۶ امتیاز به تبریز رفته بودند، در ورزشگاه بدون تماشاگر یادگار امام تا دقیقه ۹۰ دروازه خود را بسته نگه داشتند، اما اشتباه فردی در خط دفاع کافی بود تا تومیسلاو اشترکالی، مهاجم تعویضی تراکتور، گل برتری میزبان را به ثمر برساند و نخستین شکست فصل سرخ‌ها ثبت شود. گزارش مسابقه نیز تأیید می‌کند که پرسپولیس پس از این نتیجه ۶ امتیازی ماند و تراکتور با سومین برد پیاپی به ۹ امتیاز رسید.

پایان رأفت در تحلیل این مسابقه، بیش از نتیجه، روی تصمیمات فنی نیمه دوم تمرکز دارد. از نگاه مهاجم سابق پرسپولیس، تیم تارتار در شرایطی انسجام خود را از دست داد که با چند تعویض متوالی، ترکیب اصلی دچار تغییر شد و بازیکنان تازه‌وارد زمان کافی برای هماهنگ شدن با جریان مسابقه پیدا نکردند.

پایان رأفت: حیف که تراکتور – پرسپولیس بدون تماشاگر بود

نخستین انتقاد رأفت نه متوجه بازیکنان بود و نه کادر فنی؛ او بر خالی بودن سکوهای ورزشگاه یادگار امام تأکید کرد. دیدار تراکتور و پرسپولیس به دلیل رأی انضباطی بدون حضور هواداران برگزار شد؛ موضوعی که پیش از مسابقه نیز تأیید شده بود.

از نگاه رأفت، مسابقه‌ای با این میزان حساسیت در حضور تماشاگر می‌توانست کیفیت کاملاً متفاوتی داشته باشد. او اعتقاد دارد بخش بزرگی از هیجان بازیکنان در دیدارهای بزرگ از فضای ورزشگاه و فشار سکوها تأمین می‌شود و حذف این عنصر، روی ریتم دو تیم اثر گذاشت.

این تحلیل تا حد زیادی با آنچه در زمین دیده شد هم‌خوانی داشت. نیمه اول مسابقه موقعیت‌های گل فراوانی نداشت و دو تیم بیش از آنکه ریسک کنند، در تلاش بودند فضای بازی را کنترل کنند. پرسپولیس با بیفوما و محمدمهدی محبی چند بار به دروازه علیرضا بیرانوند نزدیک شد و تراکتور نیز روی ارسال‌ها و بازی مستقیم برای شهریار مغانلو خطرساز شد، اما نیمه نخست بدون گل تمام شد.

انتقاد اصلی از تارتار؛ چرا بیفوما و علیپور تعویض شدند؟

مهم‌ترین بخش صحبت‌های پایان رأفت به تعویض‌های مهدی تارتار مربوط می‌شود.

تارتار در دقیقه ۵۷ تیوی بیفوما را از زمین بیرون کشید و محمد عمری را به جای او فرستاد. حدود ۱۰ دقیقه بعد نیز علی علیپور و محمدمهدی محبی جای خود را به پوریا شهرآبادی و دانیال ایری دادند. در دقایق پایانی هم دو تغییر دیگر انجام شد تا پرسپولیس در مجموع هر پنج سهمیه تعویض خود را مصرف کند.

رأفت معتقد است خارج کردن بیفوما و علیپور زودتر از زمان مناسب اتفاق افتاد. به باور او، در مسابقه‌ای بزرگ مانند دیدار با تراکتور، تغییر گسترده نفرات می‌تواند تعادل تیم را بر هم بزند؛ به‌خصوص زمانی که بازیکنان جدید هنوز فرصت نکرده‌اند با شرایط مسابقه و نفرات حاضر در زمین هماهنگ شوند.

نکته قابل توجه اینکه گل تراکتور نیز در شرایطی به ثمر رسید که دو بازیکن تعویضی مستقیماً در صحنه نقش داشتند. دانیال ایری در دقیقه ۹۰ مرتکب اشتباه شد و اشترکالی، مهاجم تازه‌وارد تراکتور، از فرصت استفاده کرد و با ضربه‌ای دقیق دروازه پیام نیازمند را باز کرد.

همین صحنه باعث شده انتقاد از مدیریت نیمه دوم تارتار پررنگ‌تر شود؛ هرچند طبیعتاً نمی‌توان تمام مسئولیت یک اشتباه فردی را به تعویض‌های سرمربی نسبت داد.

تیکدری در دفاع چپ؛ تصمیمی که رأفت قبول ندارد

یکی دیگر از محورهای انتقاد مهاجم سابق پرسپولیس، استفاده از مهدی تیکدری در سمت چپ خط دفاع بود. تیکدری که اساساً بازیکنی متمایل به جناح راست است، به دلیل شرایط فهرست و غیبت ابوالفضل جلالی در پستی متفاوت به میدان رفت. گزارش‌های پیش از مسابقه نیز از احتمال استفاده از او در دفاع چپ خبر داده بودند.

رأفت اعتقاد دارد پرسپولیس فعلی برخلاف برخی دوره‌های گذشته، بازیکنان چندپسته زیادی در اختیار ندارد. او برای توضیح این موضوع از بازیکنانی مانند وحید امیری و امید عالیشاه یاد کرده که در سال‌های گذشته می‌توانستند بدون افت محسوس در چند منطقه زمین بازی کنند.

از دید او، صرف توانایی فیزیکی یک بازیکن برای حضور در جناح دیگر کافی نیست و تغییر پست باید با ویژگی‌های فنی او هم‌خوانی داشته باشد. این همان مسئله‌ای است که می‌تواند در ادامه فصل برای تارتار اهمیت زیادی پیدا کند؛ به‌ویژه اگر مصدومیت یا محرومیت بازیکنان اصلی ادامه داشته باشد.

پرسپولیس موقعیت داشت، اما در بازی بزرگ گل نزد

با وجود انتقادهایی که از شیوه بازی پرسپولیس مطرح شد، سرخ‌ها بدون موقعیت نبودند.

در دقیقه ۱۴ محمدمهدی محبی پس از ارسال تیکدری فرصت مناسبی را از دست داد. در دقیقه ۲۹ نیز ترکیب علیپور و بیفوما می‌توانست به گل منجر شود، اما دانیال اسماعیلی‌فر در آخرین لحظه توپ را دفع کرد. در دقیقه ۹۵ هم پوریا شهرآبادی بهترین فرصت پرسپولیس برای فرار از شکست را به دست آورد، اما ضربه‌اش راهی به دروازه پیدا نکرد.

رأفت دقیقاً همین موضوع را یکی از تفاوت‌های مسابقات عادی و بازی‌های بزرگ می‌داند. از نگاه او، بازیکنی که می‌خواهد به مهره تعیین‌کننده یک تیم مدعی تبدیل شود باید در مسابقه‌هایی مانند دیدار با تراکتور از تعداد محدود موقعیت‌های خود استفاده کند.

پرسپولیس در دو هفته نخست نمایش هجومی‌تری داشت، اما در تبریز نه‌تنها موفق به گلزنی نشد بلکه برای نخستین بار در لیگ بیست‌وششم امتیازی هم به دست نیاورد.

تمجید ویژه پایان رأفت از پوریا شهرآبادی

در میان تمام انتقادها، یک بازیکن جوان بیش از بقیه توجه پایان رأفت را جلب کرده است؛ پوریا شهرآبادی.

شهرآبادی در دقیقه ۶۷ به جای علی علیپور وارد زمین شد و در واپسین لحظات بازی تا آستانه زدن گل تساوی پیش رفت. رأفت معتقد است حرکت این مهاجم جوان مقابل مدافعان باتجربه تراکتور، به‌خصوص در شرایطی که شجاع خلیل‌زاده در قلب خط دفاع حضور داشت، نشانه‌ای از توانایی فنی و اعتمادبه‌نفس اوست.

او حتی شهرآبادی را یکی از بهترین بازیکنان پرسپولیس در این مسابقه دانسته و معتقد است اگر این مهاجم جوان بتواند روی استفاده از هر دو پا و ضربات پای راست خود کار کند، ظرفیت تبدیل شدن به یک مهاجم کامل‌تر را دارد.

این بخش از صحبت‌های رأفت شاید برای تارتار نیز نکته امیدوارکننده شکست تبریز باشد؛ تیمی که در فصل جدید جوان‌تر شده، حالا بازیکنی کم‌تجربه در اختیار دارد که در یکی از سخت‌ترین مسابقات فصل از ورود به نبردهای مستقیم با مدافعان تراکتور هراسی نداشت.

«پرسپولیس به‌موقع باخت»؛ هشدار قبل از ملوان و دربی

جمله مهم پایان رأفت درباره این شکست، نگاه متفاوت او به زمان وقوع آن است. مهاجم پیشین سرخ‌ها معتقد است پرسپولیس شاید «به‌موقع» شکست خورده باشد؛ نه به این معنا که باخت اتفاق مثبتی است، بلکه از این جهت که ضعف‌های تیم در همان هفته سوم آشکار شده و کادر فنی برای اصلاح آنها فرصت دارد.

برنامه لیگ نیز نشان می‌دهد فرصت زیادی برای توقف و بازبینی وجود ندارد. پرسپولیس در هفته چهارم روز شنبه ۷ شهریور باید به مصاف ملوان بندرانزلی برود و پس از آن نیز دربی حساس تهران در هفته پنجم قرار دارد. طبق برنامه اعلام‌شده سازمان لیگ، مسابقه پرسپولیس و ملوان ساعت ۱۹:۱۵ برگزار خواهد شد.

به همین دلیل شکست تبریز می‌تواند به نخستین آزمون جدی مدیریت بحران برای مهدی تارتار تبدیل شود. او باید هم مشکل تمام‌کنندگی تیمش را برطرف کند، هم درباره میزان تغییرات ترکیب تصمیم بگیرد و هم راهی برای استفاده بهتر از مهره‌هایی مانند بیفوما، علیپور و بازیکنان جوان پیدا کند.

پرسپولیس هنوز در ابتدای فصل قرار دارد و یک شکست نمی‌تواند مسیر یک تیم مدعی را تعیین کند، اما نحوه واکنش به همین شکست‌هاست که معمولاً تفاوت تیم‌های قهرمان با دیگر مدعیان را مشخص می‌کند. حالا بازی با ملوان فرصت فوری سرخ‌ها برای پاسخ دادن به انتقادهاست؛ مسابقه‌ای که نتیجه آن می‌تواند مشخص کند شکست مقابل تراکتور واقعاً همان «باخت به‌موقع» مورد نظر پایان رأفت بوده یا آغاز اولین دوره پرنوسان تیم مهدی تارتار در لیگ بیست‌وششم.