هشدار حمید درخشان به مربیان ایرانی؛ «فقط برای نباختن بازی نکنید» | لیگ بدون خارجیها، آزمون بزرگ نیمکتهای وطنی
حمید درخشان معتقد است لیگ بیستوششم میتواند یکی از مهمترین فرصتهای سالهای اخیر برای مربیان ایرانی باشد؛ فصلی که هر ۱۸ تیم لیگ برتر را سرمربیان داخلی هدایت میکنند و حتی استقلال، پرسپولیس، سپاهان و تراکتور نیز نیمکت خود را به مربیان ایرانی سپردهاند. با این حال پیشکسوت فوتبال ایران یک هشدار جدی دارد: اگر خروج مربیان خارجی فقط به گسترش فوتبال محتاطانه و تفکر «اول نبازیم» منجر شود، این فرصت تاریخی خیلی زود از دست خواهد رفت. از نگاه درخشان، مربی ایرانی زمانی میتواند شایستگی خود را ثابت کند که علاوه بر نتیجه، تیمی تاکتیکی، هجومی و رو به پیشرفت بسازد.
۱۳:۱۳ - ۰۵ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
لیگ بیستوششم از یک منظر فصلی متفاوت در تاریخ فوتبال ایران است. هر ۱۸ سرمربی حاضر در لیگ برتر ایرانی هستند و هیچ مربی خارجی در آغاز فصل روی نیمکت تیمها حضور ندارد.
تسنیم پیش از شروع مسابقات گزارش داده بود استقلال با سهراب بختیاریزاده، پرسپولیس با مهدی تارتار، سپاهان با محرم نویدکیا و تراکتور با محمد ربیعی وارد فصل شدهاند و مشکلات مالی باشگاهها و شرایط منطقه از جمله عواملی بوده که جذب مربیان خارجی را از دستور کار بسیاری از تیمها خارج کرده است.
برای مربیان ایرانی، چنین فضایی شاید همان فرصتی باشد که سالها درباره آن صحبت میکردند؛ اما حمید درخشان میگوید این فرصت یک روی دیگر هم دارد: حالا دیگر بهانهای برای اثبات نکردن توانایی فنی باقی نمیماند.
درخشان: حالا زمان اثبات مربیان ایرانی است
سرمربی پیشین پرسپولیس در ارزیابی شرایط این فصل تأکید کرده محدود شدن امکان استفاده از مربیان خارجی، فرصت بیشتری در اختیار سرمربیان داخلی قرار داده تا نشان دهند از نظر دانش فنی و شناخت فوتبال روز توان رقابت دارند.
این نگاه با وضعیت واقعی لیگ نیز همخوان است. نهتنها چهار باشگاه مدعی، بلکه تیمهایی مانند فولاد، گلگهر، ملوان، ذوبآهن، پیکان و آلومینیوم نیز با مربیان ایرانی وارد مسابقات شدهاند. در میان ۱۸ سرمربی لیگ، ترکیبی از مربیان باتجربه و نسل جوانتر دیده میشود.
نکته جالبتر اینکه لیگ بیستوششم سومین فصل تاریخ لیگ برتر است که مسابقات را بدون حضور سرمربی خارجی آغاز کرده است؛ لیگهای بیستم و بیستویکم نیز چنین شرایطی داشتند.
بنابراین فصل جاری فقط رقابت باشگاهها نیست؛ بهنوعی مسابقهای برای اعتبار مربیگری ایرانی هم محسوب میشود.
درخشان مخالف مربی خارجی نیست؛ اما «مربی خارجی باکیفیت»
یکی از نکات مهم صحبتهای درخشان این است که او مسئله را به دوگانه «ایرانی یا خارجی» تقلیل نمیدهد.
او میگوید فوتبال به تبادل دانش نیاز دارد و اگر مربی خارجی باکیفیتی وارد ایران شود، حضورش میتواند به رشد مربیان و بازیکنان کمک کند. نقد اصلی او متوجه مربیانی است که صرفاً با برچسب خارجی وارد فوتبال ایران میشوند اما دانش یا اثرگذاری محسوسی به جا نمیگذارند.
این مسئله پیشتر نیز یکی از مباحث مهم فوتبال باشگاهی ایران بوده است. در سالهای گذشته تیمهای بزرگ از مربیانی مانند ژوزه مورایس و پاتریس کارترون در سپاهان و مجموعهای از مربیان خارجی در استقلال، پرسپولیس و تراکتور استفاده کردهاند. در مقابل، قهرمانیهای مهمی نیز با مربیان ایرانی به دست آمده است.
بنابراین سؤال واقعی این نیست که پاسپورت مربی چیست؛ سؤال این است که چه چیزی به فوتبال تیم اضافه میکند؟
هشدار مهم درخشان: لیگ به مسابقه «نبازها» تبدیل نشود
جدیترین بخش صحبتهای درخشان به سبک بازی مربیان ایرانی مربوط میشود.
او نگران است فشار نتیجه باعث شود مربیان به جای ساختن تیمهای هجومی، ابتدا به فکر نباختن باشند؛ رویکردی که در فوتبال ایران سابقه زیادی دارد. یک امتیاز خارج از خانه، بستن فضا، کاهش ریسک و منتظر ماندن برای اشتباه حریف گاهی از نظر جدول نتیجه میدهد، اما الزاماً به پیشرفت فوتبال منجر نمیشود.
درخشان معتقد است مردم از فوتبال فقط نتیجه نمیخواهند؛ آنها انتظار دارند تیمها موقعیت بسازند، تاکتیک داشته باشند و برای گل زدن ریسک کنند.
این دیدگاه با مواضع قبلی او نیز سازگار است. درخشان در مقاطع مختلف درباره پرسپولیس نیز بر خلق موقعیت، استفاده بهتر از کنارهها و ارائه فوتبال تهاجمی تأکید کرده و ضعف در تولید موقعیت را مورد انتقاد قرار داده است.
مسئله دقیقاً همینجاست: اگر لیگ بدون مربی خارجی در نهایت به فوتبالی بستهتر، کمریسکتر و کمگلتر تبدیل شود، نمیتوان آن را پیروزی مربیان داخلی دانست.
آیا فقط نتیجه باید معیار قضاوت یک مربی باشد؟
درخشان پاسخ منفی میدهد.
او معتقد است مدیرعامل باشگاه نباید فقط جایگاه تیم در جدول را ببیند. ممکن است یک تیم در چند هفته نخست امتیاز بگیرد، اما هیچ نشانهای از پیشرفت فنی در بازیاش وجود نداشته باشد. برعکس، مربی دیگری ممکن است چند امتیاز از دست بدهد اما تیمش هفته به هفته ساختار بهتری پیدا کند.
این نگاه در فوتبال ایران اهمیت زیادی دارد، زیرا عمر نیمکتها معمولاً تحت تأثیر نتیجههای کوتاهمدت قرار میگیرد.
درخشان میگوید حمایت مدیر باید تا زمانی ادامه داشته باشد که روند پیشرفت قابل مشاهده باشد؛ نه اینکه مربی بدون محدودیت زمانی و بدون تغییر فنی مورد حمایت قرار بگیرد.
به این ترتیب او بین دو افراط فاصله میگذارد: اخراج مربی پس از چند نتیجه ضعیف، و حمایت بیپایان از تیمی که هیچ نشانهای از بهبود ندارد.
مدیرعاملها چقدر در موفقیت مربیان ایرانی نقش دارند؟
برای سرمربی ایرانی، اعتماد مدیر باشگاه شاید در این فصل مهمتر از همیشه باشد.
اگر قرار باشد مربیان داخلی فرصت رشد پیدا کنند، باید زمان کافی برای اجرای ایدههایشان داشته باشند. تغییر سیستم، جوانگرایی یا ساخت یک الگوی هجومی معمولاً طی دو یا سه هفته اتفاق نمیافتد.
اما حمایت مدیر نیز باید فنی باشد، نه صرفاً رسانهای.
مدیر باشگاه باید بداند سرمربی چه برنامهای دارد، تیم در کدام شاخصها بهتر شده و آیا بازیکنان آنچه در تمرین خواسته شده را در مسابقه اجرا میکنند یا خیر.
از این زاویه، لیگ بیستوششم میتواند آزمونی برای مدیران فوتبال ایران هم باشد؛ اینکه آیا مربی را فقط با جدول قضاوت میکنند یا کیفیت پروژه فنی را هم میبینند.
«قدرت بازیکن» از کجا شروع میشود؟
درخشان در بخش دیگری از صحبتهایش به یکی از مسائل قدیمی فوتبال ایران اشاره کرده است؛ بازیکنانی که در برخی تیمها قدرتی بیشتر از سرمربی پیدا میکنند.
تحلیل او روشن است: مربی زمانی رختکن را کنترل میکند که از نظر علمی و فنی برای بازیکنان قابل اعتماد باشد.
بازیکن حرفهای خیلی زود متوجه میشود تمرین مربی هدف دارد یا نه، تحلیل حریف دقیق است یا نه و تصمیمهای تاکتیکی بر پایه منطق گرفته میشوند یا سلیقه شخصی.
اگر سرمربی بتواند این اعتبار فنی را ایجاد کند، حتی بازیکنان بزرگ نیز راحتتر مدیریت او را میپذیرند. اما وقتی این اعتماد از بین برود، وزن ستارههای رختکن افزایش پیدا میکند.
بنابراین اقتدار مربی تنها با نیمکتنشین کردن بازیکن یا برخورد انضباطی ساخته نمیشود؛ اقتدار واقعی از دانش و کیفیت تصمیمگیری میآید.
چهار مدعی، چهار مربی ایرانی؛ ویترین اصلی این آزمون
بیشترین فشار طبیعتاً روی چهار باشگاه بزرگ خواهد بود.
پرسپولیس مهدی تارتار را دارد، استقلال به سهراب بختیاریزاده اعتماد کرده، محرم نویدکیا هدایت سپاهان را برعهده دارد و محمد ربیعی روی نیمکت تراکتور نشسته است.
موفقیت یا شکست این چهار نفر میتواند روی نگاه عمومی به مربیان ایرانی تأثیر زیادی بگذارد.
برای مثال، فقط قهرمان شدن کافی نیست. کیفیت بازی این تیمها، عملکرد آنها مقابل رقبای بزرگ، مدیریت ستارهها و توانایی اصلاح تاکتیکی در طول فصل نیز معیار مهمی خواهد بود.
اگر بهترین تیمهای ایران با مربیان داخلی فوتبال مدرن، سریع و متنوعی ارائه دهند، اعتماد به سرمربی ایرانی افزایش پیدا میکند. اما اگر نتیجهگرایی افراطی و فوتبال محافظهکارانه غالب شود، احتمالاً دوباره در پایان فصل بحث بازگشت گسترده مربیان خارجی مطرح خواهد شد.
لیگ بیستوششم؛ فرصت تاریخی یا فرصت از دست رفته؟
هیچ مربی خارجی در آغاز لیگ بیستوششم حضور ندارد. در ظاهر این همان فرصتی است که بسیاری از مربیان ایرانی سالها خواهانش بودند. حتی رسانهها پیش از شروع فصل این وضعیت را بهعنوان یک «فرصت یا زنگ خطر» برای فوتبال ایران توصیف کرده بودند.
حالا پاسخ باید در زمین داده شود.
حمید درخشان معیار سادهای برای سنجش موفقیت پیشنهاد میکند: تیمها باید علاوه بر امتیاز گرفتن، فوتبال رو به جلو، تاکتیکی و قابل رشد ارائه کنند.
اگر در پایان فصل چند مربی جوان به چهرههای قابل اعتماد تبدیل شوند، تیمهای بزرگ با مربیان داخلی فوتبال باکیفیتی ارائه دهند و باشگاهها کمتر برای هر بحران کوتاهمدت به فکر تغییر نیمکت باشند، فصل بدون خارجیها میتواند نقطه عطفی در مربیگری ایران باشد.
اما اگر مربیان برای حفظ شغل خود فقط دنبال صفر-صفر، یک امتیاز و حداقل ریسک باشند، بزرگترین فرصت سالهای اخیر خیلی سریع به یک استدلال علیه خودشان تبدیل خواهد شد.
پیام درخشان به مربیان ایرانی را میتوان در یک جمله خلاصه کرد: حالا زمین و نیمکت در اختیار شماست؛ برای اثبات خودتان فقط نبازید، فوتبال بازی کنید.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
