استیضاح احمد دنیامالی؛ ۲ طرح در مجلس ثبت شد | از ۲۲ طلای بحرین تا پرونده جنجالی انتخابات بدنسازی

خبر اصلی روز چهارم شهریور این بود که دو طرح جداگانه استیضاح احمد دنیامالی در سامانه مجلس بارگذاری شده است.

محمد معتمدی‌زاده، عضو کمیسیون اصل ۹۰، گفته این دو طرح توسط فتح‌الله توسلی، نماینده کبودرآهنگ، و مصطفی پوردهقان، نماینده اردکان، ثبت شده‌اند. او سه محور را نیز برای انتقادها برشمرده است: فساد اداری، عملکرد ضعیف در عرصه‌های بین‌المللی و آنچه «مهندسی انتخابات فدراسیون‌ها» خوانده شده است. قرار است دنیامالی نیز طی هفته‌های آینده برای توضیح درباره این موارد به کمیسیون اصل ۹۰ برود.

نکته مهم این است که ثبت طرح استیضاح به معنای اثبات اتهام‌ها یا حتی برکناری قریب‌الوقوع وزیر نیست. در این مرحله ادعاهایی از سوی نمایندگان مطرح شده و وزیر و وزارتخانه فرصت پاسخگویی خواهند داشت.

به همین دلیل ارزیابی دنیامالی باید دو مسیر جداگانه داشته باشد: نخست، نتایج و عملکرد اجرایی وزارت ورزش؛ دوم، بررسی حقوقی و شفاف ابهام‌های مدیریتی و انتخاباتی.

واقعیت اول؛ بحرین برای ایران یک نتیجه قابل توجه بود

یکی از محورهای استیضاح «عملکرد ضعیف در عرصه‌های بین‌المللی» عنوان شده، اما نتایج چند رویداد بزرگ با یک چنین حکم کلی‌ای کاملاً همخوان نیست.

ایران در بازی‌های آسیایی جوانان ۲۰۲۵ بحرین ۲۲ طلا، ۱۸ نقره و ۳۶ برنز گرفت و پس از چین، ازبکستان و قزاقستان در رتبه چهارم آسیا ایستاد. کاروان ایران در ۲۲ رشته حضور داشت و مدال‌ها نیز فقط از چند رشته سنتی به دست نیامدند؛ از کشتی و تکواندو تا شنا، هندبال، فوتسال، جودو، MMA و موی‌تای در سبد مدالی ایران سهم داشتند.

زنان نیز سهم چشمگیری داشتند؛ قهرمانی تیم‌های فوتسال و هندبال دختران و طلاهای زنان در جودو، موی‌تای، MMA و تکواندو نمونه‌هایی از همین گستردگی بود. با این حال نسبت دقیق «حدود نیمی از تمام مدال‌ها» را نمی‌توان بدون تعریف شیوه شمارش مدال‌های تیمی به‌عنوان یک آمار قطعی ارائه کرد. آنچه قابل اثبات است، نقش پررنگ زنان در ترکیب مدال‌های ایران است.

البته مدال یک ورزشکار را نباید مستقیم به حساب وزیر نوشت. نتیجه نهایی محصول ورزشکار، مربی، فدراسیون، کمیته ملی المپیک و ساختار پشتیبانی است. اما اگر ناکامی بین‌المللی قرار است شاخص ارزیابی وزارتخانه باشد، موفقیت بین‌المللی نیز نمی‌تواند از همان ارزیابی حذف شود.

ایران در ریاض سوم شد؛ ۸۱ مدال و ۲۹ طلا

در ششمین دوره بازی‌های همبستگی کشورهای اسلامی در ریاض نیز ایران در جایگاه سوم جدول ایستاد.

کاروان ایران ۲۹ طلا، ۱۹ نقره و ۳۳ برنز؛ مجموعاً ۸۱ مدال گرفت. ترکیه با ۷۲ طلا اول و ازبکستان با همان ۲۹ طلا اما نقره بیشتر دوم شد. آمار رسمی اتحادیه ورزش همبستگی اسلامی نیز همین ۲۹ طلا، ۱۹ نقره و ۳۳ برنز را برای ایران ثبت کرده است.

بانوان ایران نیز در این مسابقات نتایج قابل توجهی داشتند؛ از قهرمانی ندا شهسواری در تنیس روی میز و مدال‌های وزنه‌برداری گرفته تا مدال تاریخی هندبال زنان.

بنابراین اگر منتقدان از «ضعف بین‌المللی» سخن می‌گویند، لازم است روشن کنند منظورشان دقیقاً کدام شاخص است؛ نتایج کاروان‌ها، دیپلماسی ورزشی، مدیریت فدراسیون‌ها یا موضوع دیگری.

یک اصلاح مهم؛ ایران در سانیا ۹ طلا و یک نقره گرفت، نه ۹ نقره و ۱۰ برنز

در بررسی کارنامه دنیامالی یک آمار نیز باید اصلاح شود.

ایران در بازی‌های ساحلی آسیایی ۲۰۲۶ سانیا ۹ مدال طلا و یک نقره به دست آورد و برای نخستین بار در تاریخ حضورش در این بازی‌ها به رتبه سوم رسید؛ نه ۹ طلا، ۹ نقره و ۱۰ برنز.

کشتی ساحلی چهار طلا گرفت و ایران در واترپلو، کبدی ساحلی، فوتبال ساحلی، هندبال ساحلی و دوومیدانی نیز قهرمان شد؛ تنها نقره مربوط به والیبال ساحلی بود.

این نتیجه حتی از سوی مهدی علی‌نژاد، دبیرکل کمیته ملی المپیک، بهترین نتیجه تاریخ ایران در بازی‌های ساحلی آسیا توصیف شد. او همچنین گفته بود بحران‌های امنیتی پیش از مسابقات باعث اختلال در اردوها و ایجاد ابهام در روند اعزام شده بود.

پس شرایط فوق‌العاده کشور را می‌توان به‌عنوان بخشی از زمینه مدیریتی بررسی کرد، اما همان‌طور که بحران نمی‌تواند همه ضعف‌ها را توجیه کند، حذف آن از تحلیل نیز تصویر کاملی نمی‌دهد.

دیپلماسی ورزشی؛ آنتالیا فقط یک سفر تشریفاتی نبود

در حوزه دیپلماسی ورزشی نیز فعالیت‌هایی وجود داشته که قابل اندازه‌گیری‌اند.

دنیامالی فروردین امسال در هشتمین مجمع جهانی ورزش‌های قومیتی در آنتالیا حضور داشت. برگزارکنندگان اعلام کرده بودند بیش از ۱۵ وزیر ورزش و فرهنگ و بیش از ۱۰۰ مقام و متخصص در این نشست شرکت می‌کنند. منابع ترکیه‌ای نیز دیدار دوجانبه وزیر ورزش ترکیه با دنیامالی را در کنار مذاکرات با چند کشور دیگر تأیید کرده‌اند.

در همان سفر، دنیامالی با ماریوس ویزر، رئیس فدراسیون جهانی جودو، نیز دیدار کرد و موضوع توسعه همکاری‌ها با جودوی ایران مطرح شد.

این تماس‌ها به خودی خود موفقیت قطعی محسوب نمی‌شوند؛ معیار واقعی دیپلماسی ورزشی باید نتیجه آن باشد: اردوهای مشترک، میزبانی‌ها، رفع محدودیت‌ها و افزایش نفوذ ایران در نهادهای بین‌المللی. اما نمی‌توان گفت در این دوره دیپلماسی ورزشی کاملاً غیرفعال بوده است.

۱۳۰ نفر در راه بازی‌های جهانی عشایر

نمونه دیگر، بازی‌های جهانی عشایر است که از ۳۱ اوت تا ۶ سپتامبر در قرقیزستان برگزار خواهد شد. سایت رسمی مسابقات نیز برگزاری ششمین دوره این رویداد در قرقیزستان را تأیید کرده است.

ایران این بار برای نخستین مرتبه به شکل یک کاروان منسجم وارد مسابقات می‌شود. تازه‌ترین اعلام‌ها از کاروانی ۱۳۰ نفره با بیش از ۱۰۰ ورزشکار و مربی خبر می‌دهند که با نام «رهبر شهید» و شعار «اتحاد، اقتدار و پیروزی» در ۲۳ رشته شرکت خواهد کرد.

این اعزام از نظر توسعه ورزش‌های بومی و سنتی قابل توجه است، هرچند ارزش نهایی آن را باید بعد از مسابقات و بر اساس نتیجه و هزینه انجام‌شده سنجید.

ناگویا؛ برنامه‌ریزی از ماه‌ها قبل واقعاً انجام شده است

یکی دیگر از موارد قابل راستی‌آزمایی، جلسات تخصصی برای بازی‌های آسیایی ۲۰۲۶ است.

وزارت ورزش طی ماه‌های گذشته جلسات جداگانه‌ای برای رشته‌هایی مانند وزنه‌برداری، تکواندو، کاراته، والیبال و قایقرانی برگزار کرده است. برای نمونه، جلسه وزنه‌برداری در پنجم خرداد و نشست قایقرانی در اول شهریور به‌طور مشخص به ارزیابی شانس مدال، وضعیت تیم‌های ملی و برنامه ناگویا اختصاص داشته است.

نشست مشترک وزیر با رؤسای فدراسیون‌ها در اردیبهشت نیز بر هدف‌گذاری ناگویا متمرکز بوده است. بنابراین ادعای وجود برنامه‌ریزی زودهنگام برای این بازی‌ها پشتوانه خبری دارد.

اما نتیجه این برنامه‌ریزی فقط در ناگویا مشخص خواهد شد؛ تعداد جلسه شاخص موفقیت نیست، خروجی مسابقه است.

پرونده نصیرزاده را نمی‌توان با مدال‌ها بست

در نقطه مقابل، مهم‌ترین بخش انتقادات مجلس جدی‌تر از آن است که با آمار مدالی پاسخ داده شود.

عبدالمهدی نصیرزاده، رئیس پیشین فدراسیون بدنسازی، مدعی است وزارت ورزش در فرآیند انتخابات قانون را رعایت نکرده و از حضور او در مجمع جلوگیری شده است. او اعلام کرده برای ابطال انتخابات اقدام خواهد کرد.

اهمیت ماجرا از اینجا بیشتر می‌شود که نصیرزاده قبلاً درباره انتخابات فدراسیون ملی ورزش‌های دانشگاهی نیز شکایت کرده بود و شعبه دوم دادگاه عمومی حقوقی مجتمع قضایی شهید بهشتی رأی به ابطال آن انتخابات داد؛ رأیی که در زمان انتشار قابل تجدیدنظرخواهی بود.

از سوی دیگر، عضو کمیسیون اصل ۹۰ می‌گوید مجلس پیش از انتخابات بدنسازی خواستار تعویق آن شده بود اما انتخابات برگزار شد. این ادعا اکنون یکی از محورهای رسیدگی مجلس است.

بنابراین استفاده از تعبیر «مهندسی انتخابات» هنوز یک ادعاست، نه یک واقعیت اثبات‌شده؛ اما خود اختلاف حقوقی واقعی است و نیاز به پاسخ مستند وزارت ورزش دارد.

رأی ۲۵۳ نفره؛ سرمایه سیاسی که چک سفیدامضا نبود

دنیامالی ۳۱ مرداد ۱۴۰۳ با ۲۵۳ رأی موافق از ۲۸۵ رأی مأخوذه وزیر ورزش شد؛ یکی از آرای بالای کابینه دولت چهاردهم.

دو سال بعد همان مجلس ابزار نظارتی خود را علیه او فعال کرده است.

این اتفاق نه عجیب است و نه الزاماً نشانه محکومیت وزیر؛ رأی اعتماد به معنای مصونیت چهارساله نیست و استیضاح نیز به معنای اثبات اتهام نیست.

داوری درباره دنیامالی؛ نه فقط مدال، نه فقط اتهام

کارنامه وزیر ورزش را نمی‌توان صرفاً با جدول مدال دفاع کرد؛ همان‌طور که نمی‌توان با چند عنوان کلی درباره «ضعف بین‌المللی» کل نتایج دو سال گذشته را نادیده گرفت.

داده‌های قابل اندازه‌گیری می‌گویند ایران در بحرین با ۲۲ طلا چهارم آسیا شد، در ریاض با ۲۹ طلا سوم ایستاد و در سانیا با ۹ طلا بهترین نتیجه تاریخ خود در بازی‌های ساحلی آسیا را ثبت کرد. برنامه‌ریزی برای ناگویا نیز ماه‌هاست در قالب جلسات رشته‌به‌رشته جریان دارد.

در سوی دیگر، انتخابات فدراسیون‌ها یک پرونده مستقل است. مدال‌های بحرین نمی‌توانند پاسخ حقوقی به شکایت نصیرزاده باشند و سفرهای خارجی نیز جای شفافیت درباره کمیسیون‌های انتخاباتی را نمی‌گیرند.

اگر مجلس قصد ارزیابی احمد دنیامالی را دارد، دقیق‌ترین معیار همین تفکیک است: نتیجه ورزشی با عدد سنجیده شود، مدیریت با شاخص، و اتهام تخلف با سند و رأی مرجع صالح. در آن صورت نه دفاع از وزیر به تبلیغ تبدیل می‌شود و نه استیضاح به داوری پیش از رسیدگی. پرونده دنیامالی حالا وارد مرحله‌ای شده که بهترین پاسخ به آن نه شعار، بلکه انتشار کارنامه، اسناد و پاسخ روشن به پرسش‌های مجلس است.