بازار دام در پنجمین روز شهریور با آرامش قیمتی وارد معاملات شد. گزارش منتشرشده ساعت ۹:۱۵ امروز نشان می‌دهد نرخ گوسفند و گوساله نسبت به روز چهارشنبه تغییری نکرده و فاصله قیمت میان استان‌های مورد بررسی نیز بسیار محدود است.

همزمان بازار گوشت قرمز نیز امروز بدون جهش تازه آغاز شده است. گزارش جداگانه بازار کالا نشان می‌دهد نرخ گوشت گوسفندی و گوساله در پنجم شهریور فعلاً ثابت مانده و کمبود یا اختلال تازه‌ای در عرضه گزارش نشده است.

قیمت گوسفند زنده امروز ۵ شهریور چقدر است؟

در میان استان‌هایی که نرخ آنها اعلام شده، اصفهان و فارس با کیلویی ۶۳۵ هزار تومان در بالاترین سطح قیمت گوسفند زنده قرار گرفته‌اند.

در مقابل، گوسفند زنده در قم، همدان و مرکزی کیلویی ۶۳۰ هزار تومان قیمت‌گذاری شده است. بنابراین فاصله کف و سقف بازار مورد بررسی فقط پنج هزار تومان در هر کیلوگرم است؛ اختلافی کمتر از یک درصد که از همگرایی نسبی بازار دام سبک میان این استان‌ها حکایت دارد.

این قیمت‌ها مربوط به هر کیلوگرم دام زنده هستند و نباید آنها را با قیمت هر کیلو گوشت قابل مصرف در خرده‌فروشی یکسان دانست.

قیمت گوساله زنده؛ فاصله استان‌ها حتی کمتر شد

دام سنگین نیز امروز نوسان زیادی ندارد.

بالاترین نرخ گزارش‌شده برای گوساله زنده متعلق به همدان است که هر کیلو ۶۱۰ هزار تومان معامله می‌شود. یزد نیز با ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان کمترین نرخ را دارد.

اختلاف تنها دو هزار و ۵۰۰ تومانی میان کف و سقف گزارش‌شده نشان می‌دهد در بازار گوساله نیز دست‌کم در داده‌های امروز، شکاف قیمتی استان‌ها بسیار محدود شده است.

این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که قیمت دام در مناطق مختلف معمولاً تحت تأثیر هزینه حمل‌ونقل، میزان عرضه محلی، دسترسی به خوراک، کیفیت و وزن دام و میزان تقاضای کشتارگاه‌ها متفاوت است.

ثبات قیمت دام؛ آیا بازار واقعاً آرام شده است؟

اگر فقط معاملات چهارشنبه و پنجشنبه را مقایسه کنیم، پاسخ مثبت است.

گزارش روز چهارشنبه نیز همین نرخ‌های ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی برای گوسفند و ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومانی برای گوساله را منتشر کرده بود؛ بنابراین بازار امروز عملاً قیمت‌های روز قبل را تکرار کرده است.

اما بررسی بازه زمانی طولانی‌تر تصویر پیچیده‌تری نشان می‌دهد.

در اوایل مرداد، گزارش‌های منتسب به اتحادیه دامپروران از نرخ حدود ۶۵۰ تا ۶۶۷ هزار و ۷۵۰ تومان برای گوسفند و حدود ۵۲۶ تا ۵۳۵ هزار تومان برای گوساله حکایت داشت.

اگر این داده‌ها با روش یکسان جمع‌آوری شده باشند، بازار طی چند هفته گذشته برای دام سبک تا حدی تعدیل شده، در حالی که نرخ گزارش‌شده گوساله افزایش بیشتری را تجربه کرده است.

به همین دلیل عبارت «ثبات قیمت دام» بیشتر وضعیت یکی دو روز اخیر را توصیف می‌کند و به معنای ثابت ماندن بازار در کل تابستان نیست.

چرا قیمت گوسفند از اوج‌های قبلی پایین‌تر آمده است؟

فعالان صنعت دام در هفته‌های گذشته چند عامل را برای کاهش فشار قیمت دام سبک مطرح کرده‌اند.

افشین صدر دادرس، مدیرعامل اتحادیه مرکزی دام سبک، پیش‌تر گفته بود نرخ دام زنده نسبت به مقطع عید قربان کاهش قابل توجهی داشته است. طبق گزارش منتشرشده از اظهارات او، بره‌ای که در ایام عید قربان در تهران تا حدود کیلویی ۷۳۰ هزار تومان قیمت داشت، در مرداد به محدوده حدود ۶۴۰ هزار تومان رسیده بود.

منصور پوریان، رئیس شورای تأمین دام نیز در نیمه مرداد قیمت دام سبک را حدود ۶۳۵ تا ۶۴۰ هزار تومان اعلام کرده و افزایش عرضه، شرایط بازار و محدود شدن جابه‌جایی دام را از عوامل اثرگذار بر نرخ‌ها دانسته بود.

نرخ ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی امروز نشان می‌دهد بازار گوسفند فعلاً همچنان نزدیک به همان محدوده باقی مانده است.

چرا با ثبات دام زنده، گوشت در قصابی ارزان نمی‌شود؟

این پرسش برای مصرف‌کننده اهمیت بیشتری از قیمت خود دام دارد.

قیمت یک کیلو دام زنده مستقیماً به یک کیلو گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود. پس از کشتار، بخش‌هایی مانند پوست، احشا، استخوان و قسمت‌هایی که وارد وزن گوشت خالص نمی‌شوند از لاشه جدا می‌شوند.

پس از آن نیز هزینه‌های کشتارگاه، حمل‌ونقل، سردخانه، بسته‌بندی، توزیع و حاشیه فعالیت عمده‌فروش و خرده‌فروش به زنجیره اضافه می‌شود.

همین مسئله باعث می‌شود حتی کاهش محسوس قیمت دام نیز با تأخیر یا به میزان بسیار کمتری در ویترین قصابی دیده شود.

این فاصله در مرداد نیز مورد انتقاد فعالان بازار قرار گرفت. گزارش‌های آن مقطع حاکی از آن بود که با وجود کاهش قابل توجه نرخ دام زنده، قیمت گوشت برای مصرف‌کننده به همان نسبت پایین نیامده است.

بازار گوشت امروز چه وضعیتی دارد؟

در پنجم شهریور، دست‌کم نشانه‌ای از جهش تازه قیمت گوشت گزارش نشده است.

تجارت‌نیوز در گزارش امروز بازار گوشت اعلام کرده قیمت انواع گوشت گوسفندی و گوساله فعلاً ثابت بوده و اختلال یا کمبودی در دسترسی به محصولات مشاهده نشده است.

بنابراین ثبات دام زنده فعلاً توانسته از ایجاد یک فشار صعودی تازه در بازار گوشت جلوگیری کند، اما هنوز برای صحبت درباره موج جدی کاهش قیمت مصرف‌کننده زود است.

نکته اصلی این است که ثبات با ارزانی تفاوت دارد. ممکن است قیمت برای چند روز افزایش پیدا نکند، اما همچنان در سطحی باشد که قدرت خرید خانوار با آن فاصله زیادی داشته باشد.

نهاده‌های دامی همچنان تعیین‌کننده‌اند

چشم‌انداز قیمت دام را نمی‌توان بدون بررسی هزینه خوراک دام تحلیل کرد.

تازه‌ترین داده‌های منتشرشده از بازار نهاده‌ها در اواخر مرداد، قیمت ذرت را حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان، جو را حدود ۵۴ هزار و ۷۳ تومان و کنجاله سویا را حدود ۶۲ هزار و ۵۲۰ تومان به ازای هر کیلو نشان می‌دهد. یونجه نیز در همان گزارش بیش از ۴۱ هزار تومان قیمت داشته است.

خوراک بخش قابل توجهی از هزینه پرورش دام را تشکیل می‌دهد. بنابراین حتی اگر عرضه فعلی فراوان باشد و نرخ دام چند روز ثابت بماند، افزایش هزینه نهاده می‌تواند در ماه‌های بعد دوباره قیمت تمام‌شده دامدار را بالا ببرد.

از طرف دیگر، اگر دامدار به دلیل ضعف تقاضا نتواند افزایش هزینه تولید را در قیمت فروش جبران کند، خطر کاهش انگیزه برای نگهداری یا پرواربندی دام ایجاد می‌شود؛ اتفاقی که خود می‌تواند در دوره‌های بعدی عرضه را محدود کند.

قیمت دام در روزهای آینده افزایش پیدا می‌کند؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های فعلی نشانه‌ای از شوک قیمتی فوری نشان نمی‌دهند.

گوسفند و گوساله امروز نسبت به چهارشنبه ثابت مانده‌اند و بازار گوشت نیز بدون کمبود گزارش شده است. بنابراین تا زمانی که تغییر بزرگی در عرضه، هزینه نهاده یا تقاضای بازار رخ ندهد، سناریوی ثبات از جهش ناگهانی محتمل‌تر به نظر می‌رسد.

اما برای هفته‌ها و ماه‌های آینده باید سه متغیر را زیر نظر داشت: هزینه خوراک دام، حجم عرضه دام آماده کشتار و سیاست‌های واردات و صادرات.

هر تغییری در این سه بخش می‌تواند تعادل کنونی را بر هم بزند.

قیمت دام زنده امروز؛ بازار آرام است، سفره خانوار هنوز نه

در جمع‌بندی بازار پنجشنبه ۵ شهریور، گوسفند زنده بین ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومان و گوساله زنده در محدوده ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تا ۶۱۰ هزار تومان در استان‌های مورد اشاره قرار گرفته است. اصفهان و فارس بالاترین نرخ گوسفند، همدان بالاترین نرخ گوساله و یزد پایین‌ترین نرخ دام سنگین را ثبت کرده‌اند.

ثابت ماندن قیمت نسبت به روز گذشته برای بازار نشانه مثبتی از نظر جلوگیری از موج جدید گرانی است، اما هنوز به معنای کاهش محسوس هزینه خرید گوشت برای خانوار نیست.

بازار دام فعلاً آرام گرفته، اما آزمون اصلی زمانی است که این ثبات از دامداری و کشتارگاه عبور کند و به قیمت گوشت در خرده‌فروشی برسد. تا آن زمان، نرخ ۶۳۰ تا ۶۳۵ هزار تومانی گوسفند بیشتر نشانه توقف افزایش قیمت است تا آغاز یک دوره واقعی ارزانی.