بورس شنبه آماده یک جهش تازه؟ / ۴.۶ همت پول حقیقی وارد بازار شد؛ اما یک ریسک مهم برگشت

بازار سهام در چهارشنبه ۴ شهریور ۱۴۰۵ نمایشی کم‌سابقه از برتری تقاضا ارائه کرد. شاخص کل در پایان معاملات با افزایش ۱۶۲ هزار و ۶۹۷ واحدی از محدوده ۶ میلیون و ۲۲۳ هزار واحد عبور کرد و روی ارتفاع ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار واحد ایستاد. شاخص هم‌وزن نیز بیش از ۳۷ هزار و ۵۰۰ واحد رشد کرد و وارد محدوده یک میلیون و ۸۰۲ هزار واحد شد.

این رشد تنها حاصل حرکت چند سهم شاخص‌ساز نبود. در پایان معاملات، ۸۶۸ نماد در محدوده مثبت و فقط ۷۱ نماد در محدوده منفی قرار داشتند؛ یعنی حدود ۹۲ درصد بازار سبز بود. تعداد صف‌های خرید نیز به ۵۷۸ نماد رسید، در حالی که فقط ۱۱ نماد صف فروش داشتند. چنین ترکیبی نشان می‌دهد موج تقاضا به بخش بزرگی از بازار سرایت کرده بود.

یک اصلاح مهم؛ ورود پول بورس ۲.۴ همت نبود

در برخی گزارش‌های میان‌روزی چهارشنبه، ورود پول حقیقی حدود ۲.۳ تا ۲.۴ همت اعلام شده بود. این عدد مربوط به ساعت‌های اولیه معاملات است.

برای مثال اقتصادنیوز تا ساعت ۱۰:۱۰ ورود حدود ۲ هزار و ۳۰۷ میلیارد تومان پول حقیقی را ثبت کرده بود. اما با ادامه معاملات و تقویت خریدها در نیمه دوم بازار، رقم نهایی ورود پول حقیقی به حدود ۴.۶ همت رسید.

بنابراین برای تحلیل بورس شنبه باید رقم پایانی را مبنا قرار داد؛ رقمی که تقریباً دو برابر داده نیمه نخست بازار است و نشان می‌دهد تقاضا هرچه به پایان جلسه نزدیک‌تر شد، ضعیف نشد بلکه قدرت بیشتری گرفت.

همزمان قدرت خریدار حقیقی نیز بالا بود. سرانه خرید حقیقی در گزارش پایانی حدود ۱۰۲ میلیون تومان و سرانه فروش حدود ۶۹ میلیون تومان ثبت شد و نسبت سرانه خرید به فروش به حوالی ۱.۵ رسید؛ یکی از بالاترین ارقام یک ماه اخیر.

پول از درآمد ثابت و طلا به سمت سهام چرخید

یکی از سیگنال‌های مهم چهارشنبه، تغییر مسیر بخشی از نقدینگی میان بازارها بود.

داده‌های پایانی نشان می‌دهد صندوق‌های سهامی، پالایشی‌ها و بانک‌ها در میان گروه‌های دارای بیشترین ورود پول حقیقی قرار گرفتند. در مقابل صندوق‌های درآمد ثابت، سایر صندوق‌ها و صندوق‌های طلا خروج پول تجربه کردند. شپنا، میدکو و وبملت نیز در میان نمادهای دارای بیشترین ورود نقدینگی حقیقی بودند.

این جابه‌جایی از منظر رفتاری مهم است.

وقتی سرمایه‌گذار از ابزار کم‌ریسک‌تری مانند صندوق درآمد ثابت یا دارایی‌هایی مانند طلا به سمت سهام حرکت می‌کند، معمولاً به این معناست که ریسک‌پذیری بازار افزایش یافته است.

اما نمی‌توان تمام این خروج پول را صرفاً به «افزایش احتمال مذاکره ایران و آمریکا» نسبت داد. بورس در همان هفته از متغیرهای دیگری مانند رشد نرخ‌های ارزی مؤثر بر شرکت‌ها، گزارش‌های فروش و افزایش جذابیت نسبی ارزش‌گذاری برخی سهم‌ها نیز حمایت گرفته است.

آیا واقعاً مذاکره ایران و آمریکا در راه است؟

اینجا مهم‌ترین اصلاح در تحلیل سیاسی بورس قرار دارد.

در چهارشنبه، انتشار خبرهایی درباره میانجی‌گری قطر و پاکستان و همچنین مذاکرات ایران و عمان درباره تنگه هرمز، انتظارات کاهش تنش را تقویت کرد. همین فضای خبری به کاهش ریسک‌گریزی معامله‌گران کمک کرد و بازار سهام نیز به آن واکنش مثبت نشان داد.

اما آخرین وضعیت تا جمعه ۶ شهریور نشان می‌دهد مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا از سر گرفته نشده است.

رویترز گزارش داده نخست‌وزیر قطر برای احیای دیپلماسی به تهران رفته، اما دونالد ترامپ گفته واشنگتن در حال حاضر با ایران گفت‌وگو نمی‌کند. سخنگوی کاخ سفید نیز گفته بود «هیچ مذاکره‌ای در حال انجام نیست» و سیاست فشار اقتصادی ادامه خواهد داشت.

در نتیجه، عبارت دقیق‌تر این است که بازار چهارشنبه روی امید به کاهش تنش و فعال شدن میانجی‌ها معامله کرد؛ نه روی یک دور قطعی و اعلام‌شده مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا.

خبر جمعه می‌تواند معاملات شنبه را تغییر دهد

ریسک جدید از سمت واشنگتن آمده است.

آمریکا روز جمعه تحریم‌های تازه مرتبط با ایران را علیه شعب امارات یک بانک مصری اعمال کرد. وزارت خزانه‌داری آمریکا این اقدام را بخشی از تشدید فشار اقتصادی بر تهران معرفی کرده است. تحریم‌های دیگری نیز علیه مدیر شعبه بانک ملی ایران در امارات و یک مجموعه هنگ‌کنگی اعمال شد.

برای بورس تهران این خبر دو اثر بالقوه دارد.

اثر نخست افزایش دوباره ریسک سیاسی است که می‌تواند در شروع معاملات شنبه بخشی از خریداران کوتاه‌مدت را به شناسایی سود وادار کند.

اثر دوم، احتمال افزایش انتظارات ارزی است. فشار سیاسی بیشتر معمولاً می‌تواند نرخ ارز را تحت تأثیر قرار دهد و افزایش ارز از منظر ریالی برای بخشی از شرکت‌های صادراتی و کامودیتی‌محور بازار عامل حمایتی محسوب شود.

به همین دلیل واکنش بورس به تحریم همیشه کاملاً یک‌طرفه نیست.

بورس در هفته اول شهریور چقدر رشد کرد؟

قدرت روند فعلی را بهتر است در مقیاس هفتگی بررسی کرد.

شاخص کل از ۵ میلیون و ۹۵۲ هزار و ۶۸۶ واحد در ۲۸ مرداد به ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد در پایان چهارشنبه رسید؛ یعنی در یک هفته حدود ۷.۲۹ درصد رشد کرد.

شاخص هم‌وزن نیز از یک میلیون و ۶۸۶ هزار و ۹۲۲ واحد به یک میلیون و ۸۰۲ هزار و ۷۷۳ واحد رسید و حدود ۶.۸۷ درصد افزایش یافت.

نزدیک بودن رشد شاخص کل و هم‌وزن یکی از نقاط مثبت بازار است.

اگر تنها چند شرکت بزرگ عامل صعود بودند، انتظار می‌رفت فاصله بازدهی این دو شاخص بیشتر باشد. رشد تقریباً همزمان آنها نشان می‌دهد افزایش قیمت به تعداد زیادی از سهم‌های کوچک و متوسط نیز سرایت کرده است.

با این حال، رشد بیش از هفت درصدی در یک هفته احتمال افزایش عرضه‌های شناسایی سود در شنبه را نیز بالا می‌برد.

آیا سود شرکت‌ها واقعاً افزایش یافته است؟

در تحلیل بازار گاهی از عبارت «سود تورمی شرکت‌ها» استفاده می‌شود، اما باید میان رشد سود اسمی و بهبود واقعی سودآوری تفاوت گذاشت.

در دوره تورمی، افزایش نرخ فروش محصولات می‌تواند درآمد ریالی شرکت را بالا ببرد؛ اما اگر همزمان هزینه مواد اولیه، دستمزد، انرژی و حمل‌ونقل با سرعت بیشتری افزایش یابد، حاشیه سود لزوماً بهتر نمی‌شود.

بنابراین رشد مبلغ فروش یک شرکت به تنهایی سیگنال خرید نیست.

گزارش‌های فروش مردادماه در روزهای آینده اهمیت زیادی پیدا می‌کنند. کارشناسان بازار نیز تأکید دارند سرمایه‌گذاران علاوه بر مبلغ فروش باید مقدار فروش، نرخ فروش محصول و تغییر حاشیه سود را بررسی کنند. صورت‌های مالی شش‌ماهه نیز از ماه آینده تصویر دقیق‌تری از کیفیت سودآوری شرکت‌ها ارائه خواهد کرد.

این همان جایی است که احتمالاً مسیر سهم‌ها از یکدیگر جدا می‌شود.

کدام صنایع شنبه بیشتر زیر ذره‌بین هستند؟

چهارشنبه گروه‌های دارویی، فلزات اساسی و بانک‌ها از نظر ارزش معاملات در میان صنایع پرتحرک قرار داشتند و پالایشی‌ها و بانک‌ها نیز ورود پول قابل توجهی تجربه کردند.

برای هفته جدید نیز برخی کارشناسان گروه‌های خودرو، بانک، غذایی، دارویی و زراعت را در فهرست صنایع قابل توجه قرار داده‌اند. در بانک‌ها، متغیرهای ارزی و عملکرد عملیاتی مهم است و در غذایی و دارویی، افزایش نرخ فروش می‌تواند روی گزارش‌های ماهانه اثر بگذارد.

اما پس از چند روز صعود قدرتمند، احتمال چرخش پول میان صنایع بالا می‌رود. بنابراین سبز بودن شاخص کل الزاماً به معنی صف خرید شدن همه سهم‌هایی نیست که در هفته قبل رشد کرده‌اند.

پیش‌بینی بورس شنبه ۷ شهریور؛ سه سناریو روی میز

در سناریوی مثبت، اگر خبر سیاسی تازه‌ای منتشر نشود و سفارش‌های خرید چهارشنبه تا پیش‌گشایش شنبه حفظ شوند، احتمال شروع سبز و ادامه ورود پول حقیقی بالاست. در این حالت شاخص کل می‌تواند بار دیگر سقف جدیدی ثبت کند.

در سناریوی میانه، بازار مثبت آغاز می‌شود اما عرضه شناسایی سود در سهم‌هایی که طی هفته گذشته رشد زیادی داشته‌اند افزایش پیدا می‌کند. در این وضعیت شاخص می‌تواند سبز بماند، اما تعداد صف‌های خرید کاهش یابد و نقدینگی میان گروه‌ها جابه‌جا شود.

سناریوی منفی زمانی جدی‌تر می‌شود که تحریم‌های تازه آمریکا با خبر سیاسی منفی دیگری همراه شود یا بازار ارز و انتظارات سیاسی به شکل محسوسی تغییر جهت دهد. در این حالت خریداران کوتاه‌مدت ممکن است بخشی از سود هفته گذشته را ذخیره کنند.

با داده‌های معاملاتی چهارشنبه، سناریوی مثبت یا مثبتِ متعادل فعلاً احتمال بیشتری دارد؛ اما احتمال تکرار یک روز تقریباً یکدست با ۹۲ درصد نماد مثبت را نباید قطعی دانست.

آیا رکوردشکنی بورس شنبه ادامه دارد؟

مهم‌ترین پشتوانه بازار، نقدینگی است.

ورود ۴.۶ همت پول حقیقی، ۵۷۸ صف خرید، نسبت ۱.۵ برابری سرانه خرید به فروش و سبز بودن ۹۲ درصد نمادها نشان می‌دهد بورس چهارشنبه با تقاضای واقعی قدرتمندی بسته شده است.

در مقابل، دو روز تعطیلی خبرهای تازه‌ای به بازار اضافه کرده است: تلاش قطر برای احیای دیپلماسی ادامه دارد، اما مذاکرات مستقیم ایران و آمریکا فعلاً متوقف است و آمریکا نیز فشار تحریمی تازه‌ای اعمال کرده است.

بنابراین برای بورس شنبه، مهم‌ترین سؤال دیگر این نیست که آیا صف خرید چهارشنبه قوی بود یا نه؛ پاسخ آن روشن است. سؤال اصلی این است که آیا ۴.۶ همت پول حقیقی حاضر است با وجود خبرهای سیاسی پایان هفته، همچنان در بازار بماند. اگر پاسخ مثبت باشد، رکورد ۶.۳۸ میلیون واحدی شاخص کل می‌تواند خیلی زود به سکوی پرتاب بعدی بورس تبدیل شود.