بورس از سد ۶.۵ میلیون واحد گذشت؛ رکورد تازه شاخص کل / صعود ادامه دارد یا زمان اصلاح رسیده است؟

بورس تهران هفته جدید را تقریباً از همان جایی آغاز کرد که هفته نخست شهریور را به پایان رسانده بود؛ با تقاضای گسترده، صف‌های خرید سنگین و رکوردشکنی شاخص‌ها.

شاخص کل چهارشنبه ۴ شهریور با جهش ۱۶۲ هزار و ۶۹۸ واحدی در سطح ۶ میلیون و ۳۸۶ هزار و ۵۷۶ واحد بسته شده بود. شاخص هم‌وزن نیز به یک میلیون و ۸۰۲ هزار و ۷۷۳ واحد رسید. ۹۲ درصد نمادهای بورسی آن روز مثبت بودند و ورود نقدینگی حقیقی به بازار ادامه داشت.

حالا در نخستین جلسه معاملاتی هفته جدید، مقاومت روانی ۶.۵ میلیون واحد نیز شکسته شده است.

بورس امروز چگونه از ۶.۵ میلیون عبور کرد؟

در دقایق ابتدایی معاملات شنبه، شاخص کل بیش از ۱۲۶ هزار واحد رشد کرد و تا حدود ۶ میلیون و ۵۱۳ هزار واحد بالا رفت. همزمان ۲۶۰ نماد در صف خرید قرار داشتند و فقط ۲۴ نماد با صف فروش مواجه بودند؛ تصویری که برتری شدید تقاضا در شروع بازار را نشان می‌دهد.

رقم ثبت‌شده حوالی ساعت ۹:۵۹ کمی پایین‌تر و در محدوده ۶ میلیون و ۵۱۰ هزار واحد بود. این اختلاف طبیعی است، زیرا شاخص در طول معاملات لحظه‌به‌لحظه تغییر می‌کند.

نکته مهم‌تر از خود عدد شاخص کل، رفتار شاخص هم‌وزن است.

شاخص هم‌وزن در همان مقطع با رشد بیش از ۲۳ هزار واحدی به محدوده یک میلیون و ۸۲۶ هزار واحد رسید. بنابراین موج خرید صرفاً به پالایشی‌ها، فلزی‌ها یا سایر شرکت‌های بزرگ محدود نمانده و بخش مهمی از سهام کوچک و متوسط بازار نیز در حرکت صعودی مشارکت کرده‌اند.

این موضوع کیفیت صعود را نسبت به حالتی که شاخص فقط با چند سهم بزرگ سبز باشد، افزایش می‌دهد.

شاخص کل فقط در چند روز حدود ۳۰۰ هزار واحد رشد کرد

برای درک شدت حرکت بازار کافی است به دو جلسه اخیر نگاه کنیم.

شاخص کل در پایان سه‌شنبه ۳ شهریور حدود ۶ میلیون و ۲۲۳ هزار واحد بود و چهارشنبه با رشد ۱۶۲ هزار واحدی به ۶.۳۸۶ میلیون رسید. امروز نیز در همان ساعت نخست تا بیش از ۶.۵ میلیون واحد پیش رفت.

یعنی شاخص در فاصله بسیار کوتاهی تقریباً ۲۹۰ هزار واحد دیگر افزایش یافته است.

این سرعت صعود دو پیام دارد.

از یک سو نشان می‌دهد بازار هنوز با جریان قدرتمند تقاضا مواجه است؛ اما از سوی دیگر هرچه شیب صعود تندتر شود، احتمال شناسایی سود توسط معامله‌گرانی که در سطوح پایین‌تر خرید کرده‌اند نیز افزایش پیدا می‌کند.

بنابراین بعد از فتح ۶.۵ میلیون واحد، مسئله اصلی دیگر صرفاً «عبور از مقاومت» نیست؛ بلکه تثبیت بالای مقاومت شکسته‌شده است.

ورود پول حقیقی، سوخت اصلی موج جدید بورس

رالی اخیر بورس فقط روی نمودار شکل نگرفته و پشت آن جریان نقدینگی قابل توجهی دیده می‌شود.

در معاملات سه‌شنبه ۳ شهریور حدود ۳.۶ هزار میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار شد؛ ارزش معاملات خرد نیز به حدود ۳۶ هزار میلیارد تومان رسید و حدود ۹ هزار میلیارد تومان سفارش خرید تا پایان معاملات باقی ماند. آن روز شانزدهمین جلسه متوالی رشد شاخص کل ثبت شد.

چهارشنبه نیز روند ورود پول ادامه یافت. گزارش‌ها از ورود حدود ۴.۶ تا ۴.۹ همت پول حقیقی خبر می‌دادند و ارزش معاملات خرد سهام و صندوق‌های سهامی از ۳۱ همت عبور کرد.

ادامه این روند برای اعتبار شکست ۶.۵ میلیون واحد بسیار مهم است.

اگر شاخص بالا برود اما ارزش معاملات کاهش پیدا کند و پول حقیقی از بازار خارج شود، احتمالاً بخشی از صعود به حرکت چند سهم بزرگ محدود شده است. اما رشد شاخص همراه با معاملات پرحجم و ورود پول، سیگنال قدرتمندتری محسوب می‌شود.

دلار ۲۰۰ هزار تومانی چگونه بورس را بالا برد؟

یکی از مهم‌ترین محرک‌های رالی اخیر، افزایش نرخ ارز بوده است.

دلار در هفته نخست شهریور وارد محدوده ۲۰۰ تا ۲۰۱ هزار تومان شد. افزایش نرخ ارز معمولاً ارزش ریالی درآمد و دارایی شرکت‌های صادراتی را در نگاه بازار بالا می‌برد و به‌ویژه برای صنایع فلزی، معدنی، پتروشیمی و پالایشی یک محرک مهم انتظاری محسوب می‌شود. گزارش‌های بازار نیز «ردپای دلار» را یکی از عوامل صعود اخیر شاخص دانسته‌اند.

همین موضوع توضیح می‌دهد چرا در جلسات اخیر گروه‌های نفتی، بانکی و فلزات اساسی از مهم‌ترین مقاصد ورود پول بوده‌اند و نمادهایی مانند فملی، فارس و شپنا سهم زیادی در رشد شاخص داشته‌اند.

البته افزایش دلار برای همه شرکت‌های بورسی خبر خوب نیست. شرکت‌هایی که مواد اولیه یا تجهیزات وارداتی دارند ممکن است با رشد هزینه مواجه شوند.

بنابراین اثر رشد ارز باید صنعت‌به‌صنعت بررسی شود، نه اینکه افزایش دلار به صورت خودکار برای تمام نمادهای بورس مثبت تلقی شود.

۶.۵ میلیون واحد؛ مقاومت شکست یا تله خریداران؟

از منظر تکنیکال، عدد ۶.۵ میلیون واحد بیش از آنکه فعلاً یک مقاومت تاریخی آزموده‌شده باشد، یک سطح روانی بسیار مهم است.

عبور شاخص از اعداد رند معمولاً توجه معامله‌گران را افزایش می‌دهد. اگر بازار بتواند در پایان معاملات و سپس طی جلسات آینده بالای این سطح باقی بماند، ۶.۵ میلیون می‌تواند به حمایت جدید تبدیل شود.

در این سناریو، حرکت به سمت محدوده‌های ۶.۶ تا ۶.۷ میلیون واحد دور از انتظار نیست.

اما اگر عرضه در نیمه دوم معاملات افزایش پیدا کند و شاخص دوباره زیر ۶.۵ میلیون بسته شود، شکست امروز اعتبار کمتری خواهد داشت.

در چنین وضعیتی نخست محدوده ۶.۳۸ تا ۶.۴ میلیون واحد اهمیت پیدا می‌کند؛ همان منطقه‌ای که شاخص هفته گذشته در آن بسته شده بود.

شاخص هم‌وزن از ۱.۸ میلیون فاصله گرفت

شاخص هم‌وزن هفته گذشته در محدوده یک میلیون و ۸۰۲ هزار واحد قرار داشت و امروز به حدود ۱.۸۲۶ میلیون واحد رسیده است.

تثبیت آن بالای ۱.۸ میلیون واحد می‌تواند مهم‌تر از رکورد شاخص کل باشد.

دلیل ساده است: سهامدار خرد معمولاً الزاماً فملی، فارس یا بزرگ‌ترین شرکت‌های بازار را در سبد خود ندارد. شاخص هم‌وزن تصویر بهتری از وضعیت عمومی سهام ارائه می‌کند.

اگر شاخص کل صعود کند ولی هم‌وزن وارد اصلاح شود، می‌توان از کاهش پهنای روند صعودی سخن گفت. فعلاً چنین واگرایی مهمی دیده نمی‌شود.

یک هشدار برای هفته آینده؛ اعتبار خرید سهام کمتر می‌شود

در میان اخبار مثبت بازار، یک تصمیم احتیاطی نیز از سوی نهاد ناظر گرفته شده است.

سازمان بورس ضریب قابل محاسبه برای خرید اعتباری سهام را از ۷۰ درصد به ۶۵ درصد کاهش داده و این مصوبه قرار است از شنبه ۱۴ شهریور در سامانه‌های نظارتی اعمال شود.

این تصمیم به معنی کاهش مستقیم قیمت سهام نیست، اما معامله‌گرانی که با اعتبار کارگزاری فعالیت می‌کنند قدرت خرید کمتری خواهند داشت.

در بازاری که چندین جلسه با سرعت بالا صعود کرده، کاهش اهرم اعتباری می‌تواند تا حدی نقش ترمز را بازی کند و احتمالاً یکی از متغیرهای مهم هفته آینده خواهد بود.

سه سناریو برای ادامه بورس

سناریوی صعودی: اگر شاخص بالای ۶.۵ میلیون تثبیت شود، ارزش معاملات بالا بماند و ورود پول حقیقی ادامه پیدا کند، موج صعودی می‌تواند به سمت ۶.۶ و سپس ۶.۷ میلیون واحد حرکت کند.

سناریوی استراحت: بعد از رشد سریع چند هفته اخیر، افزایش عرضه و نوسان میان حدود ۶.۴ تا ۶.۵ میلیون واحد کاملاً طبیعی خواهد بود. چنین اصلاح زمانی، تا وقتی حمایت‌ها حفظ شوند، الزاماً به معنی پایان روند صعودی نیست.

سناریوی اصلاح عمیق‌تر: بازگشت پایدار زیر محدوده ۶.۳۸ میلیون واحد همراه با خروج پول حقیقی و کاهش محسوس ارزش معاملات می‌تواند اولین هشدار جدی درباره تضعیف موج فعلی باشد.

یک نکته آماری نیز باید اصلاح شود: رقم حدود ۱۸۶ هزار میلیارد تومان که گاهی برای «ارزش کل بازار بورس» نقل می‌شود، با مقیاس واقعی ارزش بازار سازگار نیست و احتمالاً ناشی از تبدیل اشتباه واحدهای ریال، میلیون ریال یا میلیارد ریال است. مجموع ارزش بازارهای سهام بورس، فرابورس و بازار پایه در پایان چهارشنبه ۴ شهریور حدود ۲۱ هزار و ۴۹۸ همت گزارش شده بود؛ بنابراین هنگام نقل ارزش بازار باید به واحد درج‌شده در تابلوی منبع توجه کرد.

در مجموع، عبور بورس از ۶.۵ میلیون واحد یک سیگنال مهم صعودی است، اما نقطه تعیین‌کننده تازه آغاز شده است. رشد همزمان شاخص کل و هم‌وزن، ورود چندهمتی پول حقیقی و ارزش بالای معاملات سه عامل حمایتی بازار هستند؛ در مقابل، سرعت زیاد صعود، احتمال شناسایی سود و کاهش اعتبار معاملاتی از هفته آینده ریسک‌های کوتاه‌مدت را افزایش می‌دهند.

برای معاملات روزهای آینده بیش از خود عدد شاخص باید سه متغیر را زیر نظر گرفت: تثبیت بالای ۶.۵ میلیون واحد، ادامه ورود پول حقیقی و حفظ ارزش معاملات در سطوح بالا. اگر هر سه باقی بمانند، فتح ۶.۵ میلیون می‌تواند آغاز مرحله بعدی موج صعودی باشد؛ اما اگر نقدینگی عقب بنشیند، همین محدوده می‌تواند به نقطه شروع یک استراحت جدی در بورس تبدیل شود.