قیمت دام زنده قفل شد؛ گوسفند ۶۳۵ هزار تومان / چرا گوشت هنوز تا ۲ میلیون تومان فروخته می‌شود؟

قیمت دام زنده امروز ۷ شهریور ۱۴۰۵ برای دومین روز متوالی آرام مانده و دام سبک و سنگین در محدوده بسیار فشرده‌ای میان استان‌های مورد بررسی معامله می‌شوند.

تجارت‌نیوز در ساعت ۹:۱۵ صبح شنبه گزارش کرد که طبق آمار اتحادیه سراسری صنعت دامپروران، قیمت گوسفند و گوساله نسبت به روز گذشته نوسانی نداشته است. سقف و کف قیمت گوسفند تنها پنج هزار تومان و فاصله بیشترین و کمترین نرخ گوساله فقط دو هزار و ۵۰۰ تومان است.

این اختلاف محدود در ظاهر نشانه یک بازار کم‌هیجان است؛ اما برای تحلیل دقیق‌تر باید دید این آرامش از کجا آمده و آیا می‌تواند در هفته‌های آینده نیز ادامه پیدا کند.

قیمت گوسفند و گوساله زنده امروز ۷ شهریور

این نرخ‌ها قیمت‌های گزارش‌شده در سری آماری منتسب به اتحادیه صنعت دامپروران هستند و لزوماً قیمت تک‌تک معاملات نیستند. وزن دام، نژاد، جنسیت، کیفیت پروار، تعداد دام خریداری‌شده و هزینه انتقال به کشتارگاه می‌تواند رقم نهایی معامله را تغییر دهد.

ثبات امروز اتفاق تازه‌ای نیست

مقایسه ارقام شنبه با چند روز ابتدایی شهریور نشان می‌دهد بازار حداقل در همین بازه وارد یک محدوده نسبتاً مشخص شده است.

در سوم شهریور نیز اصفهان و فارس با گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی در سقف جدول و قم، همدان و مرکزی با ۶۳۰ هزار تومان در کف قرار داشتند. گوساله همدان همان زمان ۶۱۰ هزار تومان و یزد ۶۰۷ هزار و ۵۰۰ تومان گزارش شده بود.

روز ششم شهریور نیز نرخ‌های تهران، اصفهان و فارس تقریباً در همین مدار باقی ماندند؛ گوسفند تهران ۶۳۴ هزار تومان و اصفهان و فارس ۶۳۵ هزار تومان بود و قیمت گوساله این استان‌ها نیز در محدوده ۶۰۸ تا ۶۰۹ هزار و ۵۰۰ تومان قرار داشت.

پس می‌توان گفت بازار در روزهای ابتدایی شهریور واقعاً وارد یک فاز کم‌نوسان کوتاه‌مدت شده است.

اما از این داده‌ها نمی‌توان نتیجه گرفت هزینه تولید دام یا نهاده‌ها برای مدت طولانی تثبیت شده‌اند.

یک نکته مهم؛ نهاده‌های دامی کاملاً از ریسک خارج نشده‌اند

یکی از دلایل مطرح‌شده برای آرامش بازار، شرایط خوراک دام است. در این بخش خبر مثبتی وجود دارد: وزارت جهاد کشاورزی اعلام کرده تولید جو در سال زراعی جاری با رشد ۶۲ درصدی از ۲.۴ میلیون تن به حدود ۳.۹ میلیون تن رسیده است. جو یکی از مهم‌ترین اجزای خوراک دام محسوب می‌شود و افزایش ۱.۵ میلیون تنی تولید داخلی می‌تواند بخشی از فشار تأمین را کاهش دهد.

اما همزمان دولت از ۹ شهریور امکان ثبت سفارش پنج نوع کنجاله شامل سویا، آفتابگردان، گلرنگ، پنبه‌دانه و کلزا را بدون سقف سابقه بازرگان باز می‌کند. وزارت جهاد این اقدام را با هدف تسهیل واردات نهاده‌های مورد نیاز دام و طیور انجام داده است.

همین تصمیم نشان می‌دهد تأمین خوراک هنوز موضوعی است که سیاست‌گذار برای آن نیاز به افزایش عرضه و تسهیل واردات می‌بیند.

بنابراین دقیق‌تر است بگوییم فشار نهاده‌ها در کوتاه‌مدت قابل‌کنترل‌تر شده، نه اینکه ریسک هزینه خوراک دام کاملاً از بین رفته باشد.

چرا قیمت گوشت با دام زنده پایین نمی‌آید؟

این سؤال برای خانوارها مهم‌تر از قیمت خود دام است.

قیمت‌های خرده‌فروشی امروز نشان می‌دهد ران کامل ممتاز گوسفندی کیلویی ۲ میلیون و ۹۰ هزار تومان، سردست گوسفندی یک میلیون و ۸۹۰ هزار تومان و شقه لاشه گوسفندی حدود یک میلیون و ۷۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود. در بخش گوساله نیز ران پاک‌شده حدود یک میلیون و ۶۰۰ هزار تومان و سردست پاک‌شده یک میلیون و ۳۶۰ هزار تومان قیمت دارد.

نورنیوز نیز در گزارش امروز از نبود جهش محسوس در قیمت گوشت خبر داده، اما تأکید کرده نرخ نهایی بسته به نوع قطعه، کیفیت، بسته‌بندی و محل عرضه متفاوت است.

علت فاصله میان دام زنده و گوشت فروشگاهی هم روشن است: تمام وزن دام بعد از کشتار به گوشت قابل فروش تبدیل نمی‌شود و هزینه کشتارگاه، حمل، سردخانه، قطعه‌بندی، ضایعات و شبکه توزیع نیز روی قیمت نهایی می‌آید.

به همین دلیل نمی‌توان مثلاً گوسفند ۶۳۵ هزار تومانی را مستقیماً با گوشت دو میلیون تومانی مقایسه کرد.

با این حال، فاصله زیاد قیمت ابتدای زنجیره و ویترین همچنان موضوعی است که فعالان صنعت نیز بارها نسبت به آن انتقاد کرده‌اند.

عرضه بیشتر گوشت وارداتی هم وارد معادله شد

عامل دیگری که می‌تواند در شهریور بر بازار اثر بگذارد، تغییر مقررات واردات گوشت است.

وزارت جهاد کشاورزی از ابتدای شهریور محدودیت سقف و سابقه تجاری برای ثبت سفارش گوشت گرم و منجمد گاو، گوساله و گوسفند را حذف کرده است. هدف اعلامی، افزایش تعداد واردکنندگان و تسریع جریان عرضه برای تنظیم بازار است.

این تصمیم الزاماً قیمت گوشت را ظرف چند روز کاهش نمی‌دهد؛ ثبت سفارش تا خرید خارجی، حمل، ترخیص و توزیع زمان می‌برد.

اما اگر حجم واردات در هفته‌های آینده بالا برود، می‌تواند در کنار عرضه مناسب دام داخلی، مانعی برای شکل‌گیری یک موج افزایشی جدید در قیمت گوشت باشد.

آیا کاهش تقاضا هم پشت ثبات دام قرار دارد؟

آرام بودن بازار فقط از عرضه نمی‌آید.

قیمت بالای گوشت قرمز طی ماه‌های گذشته قدرت خرید بخش بزرگی از خانوارها را محدود کرده است. دبیر انجمن صنعت بسته‌بندی گوشت و مواد پروتئینی پیش‌تر از کاهش شدید تقاضای گوشت در مقاطعی از امسال سخن گفته بود.

وقتی مصرف‌کننده توان جذب قیمت‌های بالاتر را ندارد، دامدار، عمده‌فروش و قصاب نیز با محدودیت بیشتری برای افزایش نرخ روبه‌رو می‌شوند.

بنابراین بخشی از «تعادل» فعلی ممکن است نه نتیجه رونق و فراوانی کامل، بلکه حاصل برخورد عرضه موجود با تقاضای ضعیف‌تر خانوارها باشد.

این تفاوت بسیار مهم است؛ بازار می‌تواند از نظر قیمت آرام باشد، اما از نظر حجم معاملات پررونق نباشد.

قیمت دام در روزهای آینده بالا می‌رود؟

در کوتاه‌مدت، داده‌های موجود فعلاً سیگنال یک جهش سریع را نمی‌دهند.

قیمت‌ها از سوم تا هفتم شهریور تقریباً در یک محدوده مانده‌اند، تولید جو نسبت به سال قبل افزایش قابل‌توجهی داشته و دولت نیز در حال باز کردن مسیر واردات کنجاله و گوشت است. این عوامل می‌توانند سمت عرضه را حمایت کنند.

در مقابل، هرگونه اختلال در واردات نهاده، افزایش هزینه حمل‌ونقل، تغییر نرخ ارز یا کاهش عرضه دام آماده کشتار می‌تواند تعادل فعلی را برهم بزند.

به همین دلیل سناریوی محتمل‌تر برای روزهای ابتدایی شهریور، ادامه ثبات یا نوسان محدود است؛ نه جهش ناگهانی و نه کاهش سنگین.

گوسفند ۶۳۵ هزار تومان ماند؛ منتظر ارزانی گوشت باشیم؟

بازار امروز پیام دوگانه‌ای دارد.

از یک طرف، گوسفند در سقف ۶۳۵ هزار تومان و گوساله در سقف ۶۱۰ هزار تومان فعلاً متوقف شده‌اند و فشار افزایشی تازه‌ای دیده نمی‌شود. از طرف دیگر، قیمت گوشت در خرده‌فروشی همچنان برای قطعات مرغوب گوسفندی حوالی دو میلیون تومان است.

بنابراین «ثبات قیمت دام» هنوز مترادف با «ارزان شدن گوشت» نیست.

اگر تولید بالاتر جو، تسهیل واردات کنجاله، افزایش عرضه گوشت وارداتی و ثبات دام داخلی همزمان ادامه پیدا کنند، زمینه برای کاهش یا دست‌کم جلوگیری از رشد قیمت گوشت فراهم می‌شود.

اما آزمون واقعی بازار در هفته‌های آینده این خواهد بود که آیا آرامش ابتدای زنجیره بالاخره به فاکتور خرید خانوار منتقل می‌شود یا مصرف‌کننده همچنان گوشت گوسفندی نزدیک دو میلیون تومان را در ویترین می‌بیند.