کارشناسی داوری پرسپولیس و ملوان؛ VAR نتیجه بازی را عوض کرد؟ پاسخ کارشناسان به دو صحنه جنجالی

پرسپولیس شنبه ۷ شهریور ۱۴۰۵ در ورزشگاه شهدای شهر قدس به مصاف ملوان بندرانزلی رفت؛ مسابقه‌ای که پس از شکست هفته قبل سرخپوشان مقابل تراکتور، اهمیت زیادی برای این تیم داشت. پرسپولیس در نهایت با سه گل به پیروزی رسید و سومین برد خود در چهار هفته نخست لیگ بیست‌وششم را ثبت کرد.

محمد پاپی، مدافع ملوان، در دقیقه ۲۰ به اشتباه دروازه تیم خود را باز کرد. تیوی بیفوما در دقیقه ۳۴ گل دوم را به ثمر رساند و علی علیپور نیز در دقیقه ۵۶ با استفاده از اشتباه دروازه‌بان ملوان سومین گل پرسپولیس را ثبت کرد. بنابراین زمانی که مسابقه به مهم‌ترین صحنه VAR و اخراج بازیکن ملوان رسید، نتیجه از قبل ۳ بر صفر شده بود.

نتیجه بازی پرسپولیس و ملوان؛ سه گل قبل از کارت قرمز

ترتیب اتفاقات مسابقه برای تحلیل بحث‌های داوری اهمیت زیادی دارد. پرسپولیس گل‌های اول و دوم را در نیمه نخست به ثمر رساند و در دقیقه ۵۶ نیز به گل سوم رسید. برخورد عرفان شهریاری با محمد عمری و مداخله VAR حدود ۱۰ دقیقه بعد اتفاق افتاد.

به همین دلیل نمی‌توان اخراج بازیکن ملوان را عامل شکل‌گیری نتیجه ۳ بر صفر دانست. سرخپوشان زمانی صاحب برتری سه‌گله شدند که ملوان هنوز ۱۱ بازیکن در زمین داشت.

این موضوع از منظر تحلیل مسابقه اهمیت بیشتری پیدا می‌کند؛ زیرا پس از بازی‌هایی که یک تیم با کارت قرمز مواجه می‌شود، معمولاً این بحث شکل می‌گیرد که اخراج تا چه اندازه در نتیجه مؤثر بوده است. در بازی پرسپولیس و ملوان اما حداقل درباره سه گل ثبت‌شده چنین رابطه‌ای وجود ندارد.

صحنه مشکوک به پنالتی پرسپولیس چه بود؟

نخستین صحنه بحث‌برانگیز نیمه دوم در دقیقه ۵۴ رخ داد. محمدمهدی محبی در میان مدافعان ملوان وارد محوطه جریمه شد و پس از برخورد روی زمین افتاد. بازیکن پرسپولیس اعتقاد به پنالتی داشت، اما سیدرضا مهدوی دستور به ادامه بازی داد و VAR نیز تصمیم داور را تغییر نداد.

محمدرضا اکبریان، کارشناس داوری، معتقد است مدافعان ملوان مرتکب خطا نشدند و خود مهاجم در جریان حرکت باعث ایجاد برخورد شد. او تصمیم به ادامه بازی را صحیح ارزیابی کرده و در عین حال گفته است احتمالاً در مرحله قبلی همان حمله، آفساید رخ داده بود.

تورج حق‌وردی حتی موضع سختگیرانه‌تری داشت و معتقد بود محبی باید به دلیل شبیه‌سازی با کارت زرد جریمه می‌شد. مهدی عالیقدر نیز برخورد را حاصل رقابت طبیعی بازیکنان برای تصاحب توپ دانست و اعلام ادامه بازی را تصمیم درست داور عنوان کرد.

حسین عسگری هم این صحنه را یک برخورد معمولی فوتبالی ارزیابی کرده است. به گفته او استفاده غیرقانونی از دست دیده نمی‌شود و برخورد تنه به تنه به‌تنهایی برای اعلام پنالتی کافی نبوده است. او نیز مانند اکبریان به احتمال آفساید در مرحله قبلی حمله اشاره کرده است.

بنابراین در میان چهار کارشناسی که این صحنه را برای ورزش سه بررسی کرده‌اند، اجماع مشخصی درباره صحیح بودن تصمیم داور برای اعلام نکردن پنالتی وجود دارد.

آیا پرسپولیس در دقیقه ۵۴ پنالتی طلبکار بود؟

بر اساس این نظرات، پاسخ عمدتاً منفی است. البته یک کارشناس دیگر که نظرش در گزارش نواندیش بازتاب یافته، گفته زاویه تصاویر در دسترس برای تشخیص قطعی وقوع خطا کافی نبوده و بنابراین باید به تصمیم داور و اتاق VAR احترام گذاشت.

با این حال، هیچ‌یک از نظرات کارشناسی بررسی‌شده در گزارش‌های فعلی، این صحنه را یک پنالتی واضح و اعلام‌نشده به سود پرسپولیس معرفی نمی‌کند.

نکته جالب اینکه تنها دو دقیقه بعد از همین صحنه، علی علیپور گل سوم پرسپولیس را به ثمر رساند. در نتیجه حتی اگر تصمیم دقیقه ۵۴ موضوع بحث باقی بماند، روند بازی بلافاصله با گل سوم سرخپوشان ادامه پیدا کرد.

کارت قرمز عرفان شهریاری درست بود؟

مهم‌ترین صحنه داوری مسابقه در نیمه دوم، تکل عرفان شهریاری روی محمد عمری بود. داور ابتدا بازیکن ملوان را با کارت زرد جریمه کرد، اما داوران VAR او را برای بازبینی صحنه فراخواندند. سیدرضا مهدوی پس از مشاهده دوباره برخورد، کارت زرد را به قرمز مستقیم تبدیل کرد.

در این صحنه نیز نظر کارشناسان تقریباً یکدست است.

محمدرضا اکبریان اعلام کرده است بازیکن ملوان با استوک قسمت بالای پای بازیکن پرسپولیس را هدف قرار داده و شدت برخورد به اندازه‌ای بوده که مصداق خطای شدید و مستحق کارت قرمز است.

تورج حق‌وردی هم برخورد کف استوک با مچ پای محمد عمری را خطایی همراه با خشونت دانسته و اخراج شهریاری را صحیح ارزیابی کرده است.

مهدی عالیقدر نیز توضیح داده که تصاویر VAR نشان می‌دهد استوک بازیکن ملوان به قسمت بالای مچ پای تکیه‌گاه عمری برخورد کرده و به همین دلیل تغییر کارت زرد به قرمز تصمیم درستی بوده است. حسین عسگری نیز اصل اخراج را تأیید کرده، هرچند نسبت به نحوه اجرای آوانتاژ و بازگشت داور به صحنه خطا ایراد فنی گرفته است.

نوذر رودنیل هم در ارزیابی جداگانه‌ای کارت قرمز را محرز دانسته و گفته شدت ضربه به مچ پای بازیکن پرسپولیس به اندازه‌ای بوده که حتی برای تشخیص اخراج نیز نیاز زیادی به بازبینی VAR وجود نداشت.

VAR به سود پرسپولیس بود یا تصمیم داور را اصلاح کرد؟

با کنار هم گذاشتن اتفاقات، تفاوت مهمی وجود دارد. VAR در صحنه پنالتی احتمالی محبی وارد عمل مؤثری برای تغییر تصمیم نشد و بازی ادامه پیدا کرد؛ یعنی تصمیمی که به سود پرسپولیس نبود.

در صحنه دوم، VAR به داور توصیه کرد برخورد شهریاری را بازبینی کند و پس از مشاهده تصاویر، کارت زرد به قرمز تغییر کرد. طبق نظر کارشناسان، این مداخله از نظر انضباطی درست بوده است.

بنابراین بر اساس کارشناسی‌های منتشرشده نمی‌توان نتیجه گرفت که VAR با یک تصمیم اشتباه مسیر مسابقه را به سود پرسپولیس تغییر داده است. مهم‌تر اینکه اخراج در زمانی اتفاق افتاد که نتیجه ۳ بر صفر بود و هر سه گل پرسپولیس در وضعیت ۱۱ مقابل ۱۱ به ثمر رسیده بود.

پرسپولیس با ۹ امتیاز به استقبال دربی رفت

پیروزی مقابل ملوان باعث شد پرسپولیس هفته چهارم لیگ برتر را با ۹ امتیاز در رتبه سوم به پایان برساند. تراکتور با ۱۲ امتیاز کامل صدرنشین است و استقلال با ۱۰ امتیاز در جایگاه دوم قرار دارد؛ در نتیجه فاصله دو تیم پرسپولیس و استقلال پیش از دربی به تنها یک امتیاز رسیده است.

این شرایط اهمیت برد مقابل ملوان را دوچندان می‌کند. پرسپولیس پس از شکست مقابل تراکتور نیاز داشت پیش از دربی دوباره به مسیر برد برگردد و پیروزی سه‌گله، علاوه بر سه امتیاز، از نظر روانی نیز می‌تواند برای سرخپوشان مهم باشد.

جمع‌بندی کارشناسی داوری پرسپولیس - ملوان

دو صحنه جنجالی بازی پرسپولیس و ملوان در نهایت تصویر نسبتاً روشنی دارند. در دقیقه ۵۴، اکثریت کارشناسان برخورد با محمدمهدی محبی را پنالتی نمی‌دانند و تصمیم داور برای ادامه بازی را صحیح ارزیابی کرده‌اند. در صحنه اخراج عرفان شهریاری نیز کارشناسان برخورد استوک با مچ پای محمد عمری را مصداق خطای شدید دانسته و اصل کارت قرمز را تأیید کرده‌اند.

مهم‌ترین واقعیت برای تحلیل تأثیر داوری بر نتیجه نیز ترتیب زمانی مسابقه است: پرسپولیس در دقایق ۲۰، ۳۴ و ۵۶ سه گل زد و بازیکن ملوان حدود دقیقه ۶۶ اخراج شد. بنابراین پرسپولیس پیش از ۱۰ نفره شدن حریف، نتیجه نهایی ۳ بر صفر را ساخته بود.