پیام ایتالیایی باکیچ در روزهای نیمکت‌نشینی پرسپولیس؛ خاطره فیورنتینا پیش از دربی ۱۰۷

۲۹ آگوست برای هواداران فیورنتینا یک روز معمولی نبود. باشگاه مشهور شهر فلورانس که در ۲۹ آگوست ۱۹۲۶ تأسیس شده، روز گذشته صدمین سالگرد تولد خود را جشن گرفت؛ جشنی که با حضور تعداد زیادی از چهره‌های قدیمی این باشگاه از جمله گابریل باتیستوتا و روی کاستا برگزار شد.

این اتفاق برای مارکو باکیچ نیز بهانه‌ای شد تا دوباره به بخشی از دوران فوتبالش در ایتالیا برگردد. هافبک فعلی پرسپولیس تصویری از زمان حضورش با لباس فیورنتینا منتشر کرد و برای باشگاه سابق خود نوشت:

«صدمین سالگردت مبارک، فیورنتینا. افتخار می‌کنم و سپاسگزارم که این افتخار را داشتم بخشی از تاریخ تو باشم. زنده باد بنفش‌ها، برای همیشه.»

پیامی کوتاه اما قابل توجه؛ به‌خصوص در روزهایی که باکیچ در تهران برخلاف سال‌های حضورش در فوتبال اروپا، برای رسیدن به ترکیب اصلی پرسپولیس با رقابتی جدی روبه‌رو شده است.

سابقه باکیچ در فیورنتینا؛ حضور کنار ستاره‌های بزرگ سری‌آ

باکیچ زمانی به فیورنتینا رفت که تنها حدود ۲۰ سال داشت. آمار ثبت‌شده از فصل ۱۴-۲۰۱۳ نشان می‌دهد این هافبک مونته‌نگرویی سه بار در سری‌آ برای فیورنتینا بازی کرد و در رقابت‌های لیگ اروپا نیز فرصت بیشتری در اختیارش قرار گرفت. داده‌های یوفا حضور او در ترکیب فیورنتینا در لیگ اروپای همان فصل را تأیید می‌کند؛ تیمی که بازیکنانی چون خوان کوادرادو، بورخا والرو، خواکین، آلبرتو آکویلانی، داوید پیزارو و ماسیمو آمبروزینی را در اختیار داشت.

بنابراین اگرچه دوران حضور باکیچ در فیورنتینا از نظر تعداد بازی طولانی و پررنگ نبود، برای بازیکنی جوان از مونته‌نگرو قرار گرفتن در چنین مجموعه‌ای اهمیت زیادی داشت. مسیر حرفه‌ای او بعداً از تیم‌هایی در ایتالیا، پرتغال، اسپانیا، بلژیک و یونان گذشت و سرانجام تابستان ۲۰۲۵ به پرسپولیس رسید.

همین سابقه اروپایی یکی از دلایلی بود که زمان حضور باکیچ در فوتبال ایران توجه زیادی به او جلب شد.

معادله باکیچ در پرسپولیس عوض شده است

اما مسئله اصلی امروز باکیچ، گذشته او در فلورانس نیست؛ جایگاه فعلی‌اش در پرسپولیس است.

با روی کار آمدن مهدی تارتار، رقابت در خط میانی سرخپوشان شکل تازه‌ای پیدا کرده و پویا پورعلی یکی از بازیکنانی بوده که خیلی زود اعتماد سرمربی جدید را به دست آورده است. در هفته نخست لیگ، تارتار برخلاف انتظار برخی هواداران، پورعلی را به جای باکیچ در ترکیب اصلی قرار داد. نمایش این بازیکن نیز باعث شد انتخاب سرمربی پرسپولیس برای هفته‌های بعد ادامه پیدا کند.

در هفته دوم مقابل استقلال خوزستان هم باکیچ کار را از روی نیمکت آغاز کرد و تنها در دقیقه ۸۹ به جای محمد خدابنده‌لو وارد زمین شد.

شرایط در مسابقه حساس هفته سوم برابر تراکتور نیز تغییر اساسی نکرد. باکیچ این بار در دقیقه ۸۴ جانشین پوریا لطیفی‌فر شد و فقط دقایق پایانی شکست یک بر صفر سرخپوشان در تبریز را تجربه کرد.

در مسابقه هفته چهارم مقابل ملوان نیز نام او میان ۱۱ بازیکن اصلی پرسپولیس دیده نمی‌شد و تارتار بار دیگر ترکیبی با حضور پویا پورعلی و محمد خدابنده‌لو در مرکز میدان انتخاب کرد.

مجموع این تصمیم‌ها یک پیام روشن دارد: باکیچ فعلاً انتخاب اول مهدی تارتار برای خط میانی پرسپولیس نیست.

مشکل فنی یا تغییر فلسفه تارتار؟

نیمکت‌نشینی یک هافبک باتجربه لزوماً به معنای کنار گذاشته شدن او نیست. باکیچ همچنان در فهرست پرسپولیس حضور دارد و در مسابقات اخیر نیز به عنوان بازیکن جانشین مورد استفاده قرار گرفته؛ بنابراین به نظر می‌رسد مسئله فعلی بیش از هر چیز به رقابت فنی و اولویت‌های تاکتیکی تارتار مرتبط باشد.

سرمربی پرسپولیس در شروع فصل به زوج‌هایی در میانه میدان اعتماد کرده که توان دوندگی، فشار روی حریف و پوشش سریع فضا را در اختیار تیم قرار می‌دهند. هماهنگی پورعلی و خدابنده‌لو نیز باعث شده تغییر این ساختار برای تارتار ساده نباشد. پیش از دیدار تراکتور نیز گزارش‌ها از رضایت کادر فنی نسبت به هماهنگی این دو هافبک حکایت داشت.

باکیچ اما جنس متفاوتی از هافبک است. تجربه، قدرت بازی با توپ و توانایی ضربه زدن از راه دور و روی ضربات ایستگاهی جزو ویژگی‌هایی است که می‌تواند در بعضی مسابقات به کار پرسپولیس بیاید.

نمونه بارز آن فصل گذشته مقابل تراکتور رقم خورد؛ زمانی که باکیچ با یک ضربه ایستگاهی تماشایی دروازه حریف تبریزی را باز کرد و پرسپولیس را از شکست نجات داد.

یک فصل بعد از ۱۵ بازی فیکس، حالا نیمکت‌نشین

تغییر وضعیت باکیچ وقتی بیشتر به چشم می‌آید که فصل گذشته او را مرور کنیم. داده‌های آماری نشان می‌دهد هافبک مونته‌نگرویی در لیگ ۲۵-۲۰۲۶، ۱۶ مسابقه برای پرسپولیس انجام داد که در ۱۵ بازی از ابتدا وارد زمین شده بود و بیش از ۱۲۰۰ دقیقه بازی کرد.

اما در شروع فصل جدید ورق برگشته است. بازیکنی که بخش قابل توجهی از فصل قبل جزو نفرات اصلی بود، حالا باید از روی نیمکت برای گرفتن فرصت تلاش کند.

این همان چالشی است که بازیکنان باتجربه در تغییر سرمربی با آن مواجه می‌شوند. سابقه، نام و رزومه می‌تواند جایگاه اولیه ایجاد کند، اما مربی جدید الزاماً همان نگاه کادر قبلی را ندارد. تارتار در چهار هفته نخست نشان داده تصمیمش را بر اساس ساختاری که برای تیم طراحی کرده می‌گیرد و باکیچ برای بازگشت باید خودش را با این ساختار تطبیق دهد.

آیا دربی ۱۰۷ می‌تواند فرصت باکیچ باشد؟

زمان انتشار پیام باکیچ برای فیورنتینا از یک جهت دیگر هم جالب است. پرسپولیس تنها چند روز تا مسابقه بزرگ برابر استقلال فاصله دارد و چهارشنبه در دربی ۱۰۷ به مصاف رقیب سنتی خواهد رفت.

پرسپولیس بعد از پیروزی سه‌گله مقابل ملوان با روحیه مناسبی وارد این مسابقه می‌شود و طبیعی است که مهدی تارتار برای تغییر ترکیب برنده احتیاط کند. با این حال، ماهیت دربی با بسیاری از مسابقات لیگ متفاوت است. مسابقه ممکن است بسته شود و در چنین شرایطی تجربه، شوت‌زنی و توانایی استفاده از ضربات ایستگاهی ارزش بیشتری پیدا می‌کند.

اینجاست که باکیچ می‌تواند دوباره تبدیل به یک گزینه مهم شود؛ حتی اگر بازی را از ابتدا آغاز نکند.

هافبک ۳۲ ساله برای قرار گرفتن در ترکیب اصلی باید از سد بازیکنانی عبور کند که در هفته‌های نخست اعتماد تارتار را جلب کرده‌اند، اما یک دربی می‌تواند همه معادلات را تغییر دهد. گاهی فقط یک تعویض، یک ضربه ایستگاهی یا یک شوت از پشت محوطه کافی است تا بازیکنی دوباره به مرکز توجه برگردد.

پیام احساسی باکیچ برای فیورنتینا یادآور روزهایی بود که او به عنوان یک جوان در کنار ستاره‌های فوتبال اروپا برای پیدا کردن فرصت بازی تلاش می‌کرد. سیزده سال بعد، داستان تا حدی تکرار شده است؛ این بار نه در فلورانس و با لباس بنفش، بلکه در تهران و با پیراهن قرمز پرسپولیس.