جنگ استقلال و فولاد بالا گرفت؛ پرچم‌سوزی، قرارداد رامین و شکایت به کمیته انضباطی

فولاد و استقلال جمعه ۶ شهریور ۱۴۰۵ از ساعت ۲۱ در ورزشگاه شهدای فولاد اهواز مقابل یکدیگر قرار گرفتند و پس از ۹۰ دقیقه بدون گل زمین را ترک کردند.

استقلال با این نتیجه پس از سه برد متوالی، نخستین تساوی فصل خود را تجربه کرد و با ۱۰ امتیاز در رده دوم ایستاد. فولاد نیز با شش امتیاز هفته چهارم را به پایان رساند. استقلال در هر چهار مسابقه نخست خود کلین‌شیت کرده است.

از نظر آماری نیز مسابقه چندان یک‌طرفه نبود. یک منبع آماری برای استقلال ۵۴ درصد مالکیت، شش شوت و یک شوت در چارچوب و برای فولاد ۴۶ درصد مالکیت، چهار شوت و یک شوت در چارچوب ثبت کرده است.

بنابراین آنچه پس از مسابقه رخ داد بسیار پرتنش‌تر از خود بازی بود.

استقلال چه اتهاماتی به اتفاقات اهواز وارد کرد؟

باشگاه استقلال روز ۸ شهریور اعلام کرد اتفاقاتی پیش از آغاز مسابقه، حین بازی و پس از پایان آن موجب نگرانی هواداران و اعضای تیم شده است.

در بیانیه استقلال به سه محور اصلی اشاره شد: شعارهای توهین‌آمیز، پرتاب بطری و مواد محترقه به زمین و برخورد با برخی هواداران استقلال پس از مسابقه.

باشگاه تهران همچنین گفت در روزهای منتهی به مسابقه مطالبی تهدیدآمیز علیه هواداران استقلال در فضای مجازی منتشر شده بود و مدعی شد بخشی از این تهدیدها در روز بازی جنبه عملی پیدا کرد.

استقلال البته حساب مردم خوزستان را از افراد متخلف جدا کرد و اعلام کرد شکایت خود را برای بررسی اتفاقات به ارکان قضایی فدراسیون فوتبال ارائه خواهد کرد.

این بخش نقطه شروع پاسخ شدیداللحن فولاد بود.

فولاد پاسخ داد: مسئول کانال‌های هواداری نیستیم

فولاد در بیانیه خود اصل انتساب مطالب شبکه‌های اجتماعی به این باشگاه را زیر سؤال برد.

استدلال باشگاه خوزستانی این است که اگر صرف هواداری یک صفحه یا کانال از یک تیم برای منتسب‌کردن محتوای آن به باشگاه کافی باشد، همین منطق را می‌توان درباره صدها صفحه استقلالی نیز به کار گرفت.

فولاد تأکید کرد خود را در قبال رسانه‌ها و صفحات رسمی باشگاه مسئول می‌داند، اما مطالب منتشرشده در صفحات غیررسمی یا کانال‌های هواداری را نمی‌توان بدون مدرک به مدیریت باشگاه منتسب کرد.

از نظر حقوقی نیز این تفکیک اهمیت دارد.

اینکه یک حساب کاربری متعلق به هوادار یک تیم باشد، به‌تنهایی ثابت نمی‌کند محتوای آن با سفارش یا اطلاع باشگاه منتشر شده است. برای اثبات چنین ارتباطی معمولاً مدارک تکمیلی لازم است.

اما این موضوع با مسئولیت باشگاه‌ها در قبال رفتار تماشاگران داخل ورزشگاه تفاوت دارد.

ماجرای آتش زدن پرچم فولاد چیست؟

باشگاه فولاد در پاسخ خود مدعی شد پیش از آنکه هوادارانش به‌طور کامل وارد ورزشگاه شوند، گروهی از تماشاگران استقلالی پرچم فولاد خوزستان را آتش زده‌اند و تصاویر این اتفاق در فضای مجازی منتشر شده است.

فولاد این اتفاق را یکی از نخستین عوامل تحریک فضای ورزشگاه معرفی می‌کند.

با این حال در تحلیل این ادعا باید میان دو موضوع تفاوت گذاشت: وجود تصاویر منتشرشده و احراز هویت و انتساب افراد حاضر در تصویر.

حتی اگر فیلمی از آتش‌زدن یک پرچم وجود داشته باشد، اینکه چه افرادی این کار را انجام داده‌اند و از نظر مقررات انضباطی به کدام تیم منتسب هستند، مسئله‌ای است که باید از طریق گزارش ناظر مسابقه، تصاویر ورزشگاه و سایر مدارک بررسی شود.

بنابراین در شرایط فعلی صحیح‌تر است گفته شود فولاد چنین ادعایی را مطرح کرده است؛ نه اینکه قبل از رأی کمیته انضباطی آن را به‌عنوان نتیجه قطعی پرونده معرفی کنیم.

رامین رضاییان دوباره وسط ماجرا

یکی از نقاط اصلی تنش، رامین رضاییان بود؛ بازیکنی که فصل گذشته پیراهن استقلال را بر تن داشت و حالا عضو فولاد است.

پیش از شروع مسابقه و هنگام ورود رضاییان برای گرم‌کردن، هواداران استقلال او را هو کردند. گزارش خبرنگار مهر نیز این اتفاق را همان زمان ثبت کرده است.

فولاد در بیانیه خود پا را فراتر گذاشته و می‌گوید نخستین فحاشی‌ها و پرتاب بطری نیز همزمان با ورود رضاییان برای گرم‌کردن رخ داده است. این بخش در حال حاضر روایت رسمی فولاد است و هنوز رأی مستقلی درباره آن صادر نشده است.

حساسیت موضوع زمانی بیشتر می‌شود که رضاییان پیش از بازی از هواداران فولاد خواسته بود ورزشگاه را پر کنند و از تیم حمایت کنند.

بنابراین بازگشت او مقابل استقلال از ابتدا یکی از سوژه‌های اصلی بازی بود.

قرارداد ۱۲۰ میلیاردی رامین چگونه وارد دعوا شد؟

فولاد در انتهای بیانیه خود پرسش دیگری مطرح کرده است: چگونه بخشی از قرارداد رامین رضاییان، که به گفته باشگاه در اختیار سازمان لیگ بوده، پیش از مسابقه در فضای مجازی منتشر شده است؟

صبح روز مسابقه تصویری منتسب به قرارداد رضاییان منتشر شد که عدد ۱۲۰ میلیارد تومان برای یک فصل در آن دیده می‌شد. این تصویر به سرعت در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازنشر شد.

اما درباره این رقم نیز ابهام وجود دارد.

یک گزارش دیگر مدعی شده توافق اولیه تا پایان نیم‌فصل اول حدود ۶۰ میلیارد تومان است و در صورت رضایت طرفین امکان ادامه قرارداد تا پایان فصل وجود دارد؛ در این صورت ارقام کلی قرارداد می‌تواند برداشت متفاوتی ایجاد کند.

به همین دلیل نمی‌توان تنها براساس تصویر منتشرشده با اطمینان درباره ساختار واقعی قرارداد قضاوت کرد.

مهم‌تر اینکه فولاد در بیانیه خود عملاً سؤال درباره منبع درز سند را مطرح کرده است؛ اما تاکنون مدرکی که نشان دهد باشگاه استقلال در انتشار قرارداد نقش داشته، منتشر نشده است.

این دو مسئله باید از یکدیگر جدا بمانند.

آیا فولاد و استقلال ممکن است هر دو جریمه شوند؟

بله؛ از نظر مقررات انضباطی چنین احتمالی وجود دارد.

مقررات فدراسیون فوتبال مسئولیت رفتار تماشاگران منتسب به هر باشگاه را مورد توجه قرار می‌دهد. طبق مواد ۸۵ و ۸۶، هم باشگاه میزبان و هم باشگاه میهمان در قبال رفتار هواداران منتسب خود مسئولیت دارند و مواردی مانند پرتاب اشیا، استفاده از مواد محترقه و شعارهای تحریک‌آمیز یا توهین‌آمیز می‌تواند موضوع رسیدگی انضباطی قرار گیرد.

پرونده‌های قبلی نیز نشان داده‌اند کمیته انضباطی برای احراز تخلف فقط به بیانیه باشگاه‌ها اکتفا نمی‌کند و گزارش داور، نماینده فدراسیون، فیلم‌های منتشرشده و سایر قرائن را بررسی می‌کند.

برای نمونه در پرونده تراکتور و پرسپولیس در جام حذفی، کمیته انضباطی صراحتاً گزارش مقامات رسمی، تصاویر و فیلم‌های منتشرشده را در کنار یکدیگر مبنای رأی قرار داد.

در نتیجه ممکن است پس از بررسی مدارک، تخلف تنها به یک طرف منتسب شود، هر دو باشگاه جریمه شوند یا بخشی از ادعاها اثبات نشوند.

پرچم‌سوزی یا تهدید در فضای مجازی؛ کدام برای کمیته مهم‌تر است؟

از منظر رسیدگی قضایی فوتبال، مهم‌ترین مسئله «قابلیت اثبات» است.

اگر دوربین‌های ورزشگاه یا گزارش ناظر نشان دهند هواداران منتسب به یک تیم اشیا یا مواد محترقه پرتاب کرده‌اند، رسیدگی نسبتاً مستقیم‌تر خواهد بود.

اما درباره مطالب منتشرشده در یک کانال هواداری، مسئله پیچیده‌تر است.

برای منتسب‌کردن مستقیم آن به باشگاه باید مشخص شود چه رابطه سازمانی، مالی یا مدیریتی میان گردانندگان صفحه و باشگاه وجود داشته است. صرف استفاده از نام، لوگو یا اعلام هواداری از یک باشگاه چنین ارتباطی را ثابت نمی‌کند.

این دقیقاً همان دفاعی است که فولاد در برابر ادعای استقلال مطرح کرده است.

از طرف دیگر، اگر تهدید مشخصی علیه افراد صورت گرفته باشد، ممکن است اصل رفتار فارغ از انتساب به باشگاه نیز از مسیرهای قانونی دیگری قابل بررسی باشد.

بیانیه‌های تند چه کمکی به فوتبال می‌کنند؟

نکته قابل توجه این پرونده این است که هر دو باشگاه در بخشی از بیانیه‌های خود بر ضرورت آرام‌کردن سکوها و حفاظت از هواداران تأکید کرده‌اند، اما لحن متقابل آنها عملاً تنش را افزایش داده است.

استقلال از کوتاهی در تأمین امنیت سخن گفته و فولاد پاسخ داده که حریف پس از نتیجه نگرفتن «زمین و زمان» را به هم می‌ریزد.

این ادبیات در آستانه هفته‌ای که استقلال خود را برای دربی مقابل پرسپولیس آماده می‌کند، می‌تواند فضای هواداری را بیش از خود اتفاقات مسابقه ملتهب کند.

باشگاه‌ها حق دارند از منافع و هواداران خود دفاع و شکایت کنند؛ اما تعیین مقصر باید در اختیار مرجع قضایی باقی بماند.

اگر هر باشگاهی پیش از رسیدگی، طرف مقابل را به‌طور قطعی مسئول رفتار چند تماشاگر یا کانال غیررسمی معرفی کند، خطر تبدیل رقابت ورزشی به درگیری میان هواداران افزایش پیدا می‌کند.

پرونده فولاد - استقلال حالا دست کمیته‌های فدراسیون است

آنچه اکنون به‌طور قطعی می‌دانیم این است که مسابقه جمعه ۶ شهریور با نتیجه صفر بر صفر تمام شد؛ استقلال روز ۸ شهریور از تصمیم برای شکایت رسمی خبر داد و فولاد چند ساعت بعد با یک بیانیه تند پاسخ داد.

استقلال می‌گوید هواداران و بازیکنانش با رفتارهای تهدیدآمیز، توهین، بطری و مواد محترقه مواجه شده‌اند.

فولاد این روایت را یک‌جانبه می‌داند و در مقابل از آتش‌زدن پرچم باشگاه، توهین به رامین رضاییان و انتشار مشکوک قرارداد این بازیکن سخن می‌گوید.

اما هیچ‌یک از این روایت‌ها جای رأی کمیته انضباطی را نمی‌گیرد.

گزارش ناظر بازی، تصاویر دوربین‌های ورزشگاه، فیلم‌های سکوها، محل استقرار هواداران و در صورت طرح رسمی موضوع قرارداد رضاییان، بررسی منشأ انتشار سند می‌تواند مشخص کند کدام ادعاها قابل اثبات است.

در نتیجه، بازی فولاد و استقلال فعلاً در زمین صفر بر صفر تمام شده، اما رقابت خارج از زمین هنوز برنده‌ای ندارد؛ این بار نتیجه را نه مهاجمان و دروازه‌بان‌ها، بلکه اسناد و مدارک دو باشگاه و رأی ارکان قضایی فدراسیون فوتبال تعیین خواهد کرد.