خبر خوش برای خریداران ۲۴ مدل گوشی رجیسترنشده؛ مشکل فعال‌سازی موبایل‌ها برطرف می‌شود؟ | جزئیات تصمیم جدید وزارت صمت

بازار تلفن همراه ایران در روزهای اخیر با محدودیت تازه‌ای در فرآیند واردات و فعال‌سازی برخی گوشی‌های خارجی مواجه شده است.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم در پنجم آبان ۱۴۰۵، فهرستی شامل ۲۴ مدل تلفن همراه از برندهای مختلف به گمرکات اجرایی ابلاغ شد که امکان رجیستری و ترخیص آنها از مسیرهای مشخص وارداتی با محدودیت روبه‌رو شده است.

این تصمیم پس از اعمال محدودیت‌های دیگر بر ثبت سفارش تجاری گوشی‌های گران‌قیمت اتخاذ شد و مسیر واردات مسافری برخی دستگاه‌ها را نیز تحت تأثیر قرار داد.

در ادامه، تعدادی از گوشی‌هایی که پیش‌تر به کشور وارد شده بودند، نتوانستند مراحل رجیستری را تکمیل کنند.

به گفته رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی، برخی از این تلفن‌های همراه به‌درستی در گمرک اظهار شده بودند، اما کد فعال‌سازی برای آنها صادر نشده است.

گروه دیگری از دستگاه‌ها نیز اساساً اظهار گمرکی نداشته‌اند و به همین دلیل امکان استفاده قانونی از شبکه تلفن همراه کشور برای آنها فراهم نشده است.

نکته مهم این است که عدد ۲۴ به تعداد مدل‌های مشمول محدودیت اشاره دارد، نه تعداد گوشی‌هایی که رجیستری آنها متوقف شده است. آمار دقیق دستگاه‌های آسیب‌دیده از این مشکل هنوز اعلام نشده است.

کدام گوشی‌ها مشمول محدودیت رجیستری شده‌اند؟

گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد بخشی از مدل‌های پرچم‌دار و گران‌قیمت برندهای مطرح جهان در فهرست محدودیت قرار گرفته‌اند.

خبرگزاری تسنیم از مدل‌هایی مانند آیفون ۱۸ پرو، آیفون ۱۸ پرو مکس، گلکسی S27 سامسونگ و شیائومی ۱۸ اولترا و پرو مکس به‌عنوان نمونه‌های مشمول نام برده است.

همچنین مدل‌هایی از برندهای ویوو، آنر و گوگل پیکسل در فهرست مورد اشاره قرار دارند.

با این حال، برای تشخیص قطعی وضعیت یک دستگاه باید نام و شناسه دقیق آن با اطلاعات رسمی گمرک و سامانه همتا تطبیق داده شود.

وجود یک برند در فهرست محدودیت به معنای ممنوعیت رجیستری تمام محصولات آن شرکت نیست.

از سوی دیگر، درج ارزش گمرکی برای یک مدل نیز به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که ثبت سفارش، ترخیص و فعال‌سازی آن مجاز شده است.

این تفاوت برای خریدارانی اهمیت دارد که قصد تهیه گوشی‌های پرچم‌دار جدید را دارند.

خبر خوش برای خریداران؛ گوشی‌های اظهارشده کد فعال‌سازی می‌گیرند؟

یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات سادات‌حسینی، وعده پیگیری فعال‌سازی گوشی‌هایی است که تشریفات اظهار گمرکی را انجام داده‌اند، اما هنوز کد رجیستری دریافت نکرده‌اند.

رئیس اتحادیه اعلام کرده در جلسات برگزارشده با وزارت صنعت، معدن و تجارت، موضوع این دستگاه‌ها بررسی شده و قرار است شرایط صدور کد فعال‌سازی آنها فراهم شود.

او همچنین ابراز امیدواری کرده مشکل طی چند روز آینده برطرف شود.

این خبر برای خریدارانی که هزینه‌های قانونی واردات و رجیستری را پرداخت کرده‌اند، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا بخشی از آنها با وجود پرداخت وجه، همچنان امکان فعال‌سازی کامل گوشی خود را ندارند.

با این حال، وعده صدور کد فعال‌سازی را نباید به معنای رفع قطعی مشکل تمام دستگاه‌ها دانست.

تا زمان ثبت اطلاعات و صدور کد معتبر در سامانه همتا، وضعیت رجیستری هر گوشی باید به‌صورت جداگانه بررسی شود.

تفاوت گوشی‌های اظهارشده در گمرک با گوشی‌های فاقد اظهار چیست؟

یکی از مهم‌ترین نکات پرونده رجیستری ۲۴ مدل گوشی، تفاوت وضعیت قانونی دستگاه‌هایی است که از مسیر مسافری وارد کشور شده‌اند.

گروه نخست شامل گوشی‌هایی است که اطلاعات آنها در گمرک ثبت شده و مراحل مربوط به پرداخت حقوق ورودی را انجام داده‌اند، اما فرآیند دریافت کد فعال‌سازی آنها تکمیل نشده است.

برای این گروه، مسئولان صنفی وعده پیگیری و رفع مشکل داده‌اند.

در مقابل، گروه دوم شامل گوشی‌هایی است که بدون اظهار گمرکی وارد شده‌اند و اطلاعات لازم برای فعال‌سازی قانونی آنها ثبت نشده است.

سادات‌حسینی تأکید کرده تا زمانی که تکالیف گمرکی انجام نشده باشد، امکان استفاده قانونی از امکانات شبکه تلفن همراه برای این دستگاه‌ها فراهم نخواهد شد.

بنابراین، خریداران نباید تصور کنند تصمیم جدید درباره صدور کد فعال‌سازی شامل تمام گوشی‌های رجیسترنشده می‌شود.

شرایط هر دستگاه باید با توجه به سوابق ورود، اظهار گمرکی و اطلاعات ثبت‌شده در سامانه همتا بررسی شود.

واردات مسافری ۲۴ مدل گوشی دوباره آزاد می‌شود؟

یکی دیگر از بخش‌های مهم اظهارات رئیس اتحادیه، احتمال ازسرگیری واردات مسافری گوشی‌های مشمول محدودیت است.

به گفته سادات‌حسینی، اتحادیه در جلسات برگزارشده با وزارت صمت، پیشنهاد بازنگری در ساختار رجیستری مسافری را مطرح کرده است.

قرار است سازوکار جدید، علاوه بر نحوه ثبت دستگاه‌ها، موضوعاتی مانند احراز اصالت، خدمات پس از فروش و الزامات امنیتی را نیز در نظر بگیرد.

این موضوع نشان می‌دهد هدف اعلام‌شده از بازنگری، تنها رفع محدودیت‌های فعلی نیست؛ بلکه ایجاد سازوکاری مشخص‌تر برای نظارت بر واردات مسافری نیز مطرح شده است.

با این حال، هنوز تاریخ قطعی اجرای ساختار جدید یا جزئیات نهایی آن اعلام نشده است.

بنابراین، نمی‌توان از آزادسازی قطعی واردات مسافری این ۲۴ مدل در روزهای آینده خبر داد.

چرا وزارت صمت به دنبال تغییر ساختار واردات مسافری موبایل است؟

یکی از مسائل مهم بازار تلفن همراه ایران، تفاوت میان واردات تجاری و مسافری است.

در واردات تجاری، شرکت‌های واردکننده باید مراحل ثبت سفارش، تأمین ارز، ترخیص و سایر الزامات قانونی را طی کنند.

در مقابل، رویه مسافری برای ورود تلفن همراه همراه مسافران و بر اساس ضوابط مخصوص آن طراحی شده است.

بر اساس اظهارات سادات‌حسینی در گزارشی دیگر، ارزش واردات موبایل از مسیر مسافری در سال جاری تقریباً با ارزش واردات تجاری برابر بوده و برای هر یک رقمی نزدیک به ۲۰۰ میلیون دلار مطرح شده است. این ارقام، برآورد اعلام‌شده از سوی مقام صنفی هستند.

چنین وضعیتی می‌تواند پرسش‌هایی درباره نحوه استفاده از رویه مسافری و میزان نظارت بر آن ایجاد کند.

از منظر سیاست‌گذاری، شفافیت در فرآیند ورود گوشی‌ها اهمیت زیادی دارد؛ زیرا مصرف‌کننده باید بتواند پیش از خرید از قانونی بودن دستگاه و امکان استفاده از خدمات ارتباطی آن اطمینان حاصل کند.

تکلیف خریدارانی که گوشی رجیسترنشده خریده‌اند چیست؟

یکی از پیامدهای محدودیت اخیر، افزایش اختلاف میان برخی فروشندگان و خریداران تلفن همراه است.

برخی مصرف‌کنندگان دستگاه‌هایی را خریداری کرده‌اند که کد فعال‌سازی ندارند و اکنون برای استفاده از سیم‌کارت با مشکل مواجه هستند.

رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی اعلام کرده خریداران باید ابتدا بر اساس شرایط خرید و تعهدات فروشنده، موضوع را پیگیری کنند.

در صورتی که مشکل برطرف نشود، امکان مراجعه به بخش شکایات اتحادیه وجود دارد.

همچنین بر اساس راهنمای سامانه همتا، مصرف‌کنندگان می‌توانند شکایت خود را از طریق سامانه ۱۲۴ یا سازمان تعزیرات حکومتی ثبت کنند.

در چنین شرایطی، نگهداری فاکتور خرید، شناسه IMEI، رسید پرداخت و مکاتبات با فروشنده اهمیت زیادی دارد.

البته امکان فسخ معامله یا استرداد وجه به شرایط قرارداد، تعهدات فروشنده و تصمیم مرجع رسیدگی بستگی خواهد داشت.

خبر رفع مشکل رجیستری چهار هزار گوشی چه ارتباطی با محدودیت جدید دارد؟

در هشتم آبان ۱۴۰۵، رئیس اتاق اصناف ایران از رفع مشکل رجیستری حدود چهار هزار دستگاه تلفن همراه خبر داده بود.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم، مشکل این دستگاه‌ها به کم‌اظهاری برخی واردکنندگان در گمرک مربوط می‌شد و با همکاری وزارت صمت و ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز، امکان رجیستری آنها فراهم شد.

این اتفاق نشان می‌دهد مشکلات رجیستری در برخی پرونده‌ها از مسیر هماهنگی دستگاه‌های مسئول قابل حل بوده است.

با این حال، نباید پرونده چهار هزار گوشی را با محدودیت تازه ۲۴ مدل تلفن همراه یکسان دانست.

دلایل توقف رجیستری، سوابق گمرکی و ضوابط مربوط به هر پرونده ممکن است متفاوت باشد.

بنابراین، خبر رفع مشکل چهار هزار دستگاه به معنای حل شدن محدودیت جدید نیست.

آموزش استعلام رجیستری گوشی در سامانه همتا

مهم‌ترین توصیه به خریداران این است که پیش از پرداخت وجه، اصالت و وضعیت قانونی دستگاه را بررسی کنند.

انجام این مراحل پیش از نهایی کردن خرید می‌تواند احتمال بروز اختلاف با فروشنده را کاهش دهد.

توقف رجیستری ۲۴ مدل گوشی چه تأثیری بر قیمت موبایل دارد؟

محدودیت واردات و فعال‌سازی برخی گوشی‌های پرچم‌دار می‌تواند بر شرایط عرضه و تقاضای بازار تأثیر بگذارد.

اگر ورود قانونی مدل‌های مشمول محدودیت کاهش پیدا کند، ممکن است موجودی دستگاه‌های دارای رجیستری معتبر اهمیت بیشتری برای خریداران پیدا کند.

در چنین شرایطی، احتمال افزایش قیمت پیشنهادی برخی مدل‌های موجود در بازار وجود دارد.

از سوی دیگر، خریداران ممکن است خرید خود را به تعویق بیندازند یا به سراغ مدل‌های جایگزین بروند.

این رفتار می‌تواند تقاضا را میان برندها و رده‌های قیمتی مختلف جابه‌جا کند.

با این حال، داده‌های فعلی برای تعیین میزان اثر محدودیت اخیر بر قیمت موبایل کافی نیست.

نرخ ارز، هزینه واردات، موجودی فروشندگان و قدرت خرید مصرف‌کنندگان نیز در قیمت‌گذاری نقش دارند.

پیش‌بینی وضعیت رجیستری گوشی‌ها در روزهای آینده

با توجه به اظهارات مسئولان صنفی، سه وضعیت برای ادامه این پرونده قابل بررسی است.

در حالت نخست، گوشی‌هایی که اظهار گمرکی معتبر دارند و هزینه‌های قانونی آنها پرداخت شده است، پس از تکمیل هماهنگی‌های اداری کد فعال‌سازی دریافت می‌کنند.

در حالت دوم، اجرای ساختار جدید واردات مسافری به زمان بیشتری نیاز پیدا می‌کند و محدودیت‌های فعلی تا زمان تکمیل ضوابط ادامه می‌یابد.

در حالت سوم، دستگاه‌هایی که فاقد اظهار گمرکی هستند، همچنان نیازمند تعیین تکلیف قانونی خواهند بود و نمی‌توان برای فعال‌سازی همه آنها زمان مشخصی اعلام کرد.

در هر سه حالت، اطلاعیه‌های رسمی سامانه همتا، گمرک و وزارت صمت باید مبنای تصمیم خریداران و فروشندگان قرار گیرد.

جمع‌بندی؛ مشکل رجیستری ۲۴ مدل گوشی چه زمانی حل می‌شود؟

ماجرای توقف رجیستری ۲۴ مدل تلفن همراه در آبان ۱۴۰۵، بار دیگر اهمیت هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول واردات و ثبت گوشی را نشان داده است.

بر اساس تازه‌ترین اظهارات رئیس اتحادیه دستگاه‌های مخابراتی و ارتباطی، گوشی‌هایی که به گمرک اظهار شده‌اند اما کد فعال‌سازی ندارند، در اولویت پیگیری برای رفع مشکل قرار گرفته‌اند.

همچنین برنامه بازنگری در ساختار واردات مسافری دنبال می‌شود، اما هنوز زمان قطعی اجرای آن مشخص نیست.

مهم‌ترین خبر برای خریداران، وعده صدور کد فعال‌سازی برای دستگاه‌های دارای اظهار گمرکی است؛ با این حال، تا زمان اجرای رسمی این تصمیم نمی‌توان از پایان مشکل رجیستری ۲۴ مدل گوشی خبر داد.

در شرایط فعلی، استعلام اصالت در سامانه همتا پیش از خرید، بررسی تعهدات فروشنده و خودداری از خرید گوشی‌های فاقد وضعیت قانونی روشن، مهم‌ترین اقداماتی هستند که می‌توانند ریسک مالی مصرف‌کنندگان را کاهش دهند.

آینده این پرونده به نتیجه هماهنگی وزارت صمت، گمرک و سامانه همتا وابسته خواهد بود؛ تصمیمی که می‌تواند هم بر حقوق خریداران و هم بر نحوه فعالیت فروشندگان و واردکنندگان بازار موبایل اثر بگذارد.