برکناری عجیب هدایت ممبینی؛ چرا مهدی تاج دبیرکل جنجالی را همان روز مشاور خودش کرد؟
صبح دوشنبه ۹ شهریور، فدراسیون فوتبال اعلام کرد حامد مومنی با حکم مهدی تاج به عنوان سرپرست دبیرکلی فدراسیون فوتبال منصوب شده است. در اطلاعیه رسمی توضیحی درباره استعفا یا برکناری هدایت ممبینی داده نشد، اما خبرگزاریهای مختلف این تغییر را به عنوان برکناری دبیرکل گزارش کردند. چند شب قبل نیز ممبینی صراحتاً گفته بود قصد استعفا ندارد؛ موضوعی که احتمال برکناری او را تقویت میکند.
اتفاق مهمتر اما چند ساعت بعد رخ داد. فدراسیون فوتبال اعلام کرد مهدی تاج طی حکمی هدایت ممبینی را به عنوان مشاور خود منصوب کرده است؛ یعنی مدیری که صبح صندلی اجرایی مهم دبیرکلی را از دست داد، عصر همان روز دوباره با حکمی از رئیس فدراسیون در ساختار مدیریتی باقی ماند.
دو ماه انتظار برای تصمیمی که همه منتظرش بودند
فشارها برای تغییر دبیرکل از اوایل تابستان شدت گرفت؛ زمانی که پرونده تعیین نماینده سوم ایران در لیگ قهرمانان آسیا ۲ جنجالی شد.
فدراسیون برای انتخاب نماینده آسیایی میان تیمهای مدعی، تورنمنتی سهجانبه برگزار کرد، اما پیش از مشخص شدن نتیجه این رقابتها، گلگهر سیرجان به AFC معرفی شده بود. تسنیم دهم تیر گزارش داد که معرفی گلگهر پیش از برگزاری تورنمنت با نامه ممبینی انجام شده بود؛ در حالی که در نهایت چادرملو در زمین مسابقه برنده این رقابت شد. همین اتفاق فدراسیون را مجبور به رایزنی دوباره با کنفدراسیون فوتبال آسیا کرد.
فارغ از اختلافات حقوقی بعدی میان گلگهر و چادرملو، سؤال مدیریتی روشن بود: اگر قرار بود نتیجه تورنمنت تعیینکننده باشد، چرا پیش از پایان مسابقات نام یک تیم به AFC ارسال شد؟
این پرونده حتی به هیئترئیسه فدراسیون کشیده شد و در تیرماه گزارشهایی منتشر شد مبنی بر اینکه اعضای هیئترئیسه منتظر اقدام مهدی تاج درباره ممبینی هستند. با این حال تغییر دبیرکل تا ۹ شهریور به تعویق افتاد.
ماجرای هتلهای ترکیه؛ اتهام قطعی یا پروندهای پر از ابهام؟
پرونده گلگهر تنها موضوع مطرحشده درباره عملکرد ممبینی نبود. در مرداد و شهریور گزارشهایی درباره هزینه اردوهای تیمهای امید و جوانان ایران در ترکیه منتشر شد.
تسنیم با انتشار اسنادی مدعی شد مبالغ قراردادهای اقامتی و خدماتی با نرخهای قابل مشاهده برای هتلها اختلاف قابل توجه داشته است. در یکی از گزارشها، قرارداد اردوی تیم امید حدود ۱۱۰ هزار یورو عنوان شد و همچنین پرسشهایی درباره زمان امضای قرارداد، نحوه پرداخت و اختلاف میان برخی فاکتورها مطرح شد. نام و امضای هدایت ممبینی نیز پای اسناد مورد اشاره قرار داشت.
اما یک نکته مهم نباید حذف شود: فدراسیون فوتبال این مقایسه را رد کرد.
وحید فدایی، خزانهدار فدراسیون، در پاسخ رسمی اعلام کرد قراردادهای ترکیه صرفاً برای رزرو اتاق هتل نبوده و خدماتی مانند امور تمرینی، تدارکاتی، حملونقل، تغذیه و پشتیبانی تیمها را نیز شامل میشده است؛ بنابراین مقایسه مستقیم قیمت اتاق در سایتهای رزرو هتل با مبلغ کل قرارداد را دقیق ندانست.
بنابراین درباره پرونده ترکیه، دقیقتر است از «ابهامات مالی و مدیریتی» صحبت شود، نه تخلف اثباتشده. در منابع علنی بررسیشده، رأی نهایی و منتشرشدهای از کمیته اخلاق یا نهاد قضایی که این ادعاها را به عنوان تخلف قطعی ممبینی اثبات کرده باشد، دیده نمیشود.
اگر ممبینی مشکل داشت، چرا مشاور تاج شد؟
اینجاست که تصمیم امروز مهدی تاج بیش از خود برکناری بحثبرانگیز میشود.
دبیرکل در ساختار فدراسیون یکی از مهمترین مسئولان اجرایی است. کنار گذاشتن او، آن هم پس از چند ماه فشار رسانهای و مدیریتی، معمولاً این پیام را منتقل میکند که رئیس فدراسیون به این نتیجه رسیده تغییر در مدیریت اجرایی ضروری است.
اما صدور حکم مشاورت تنها چند ساعت بعد این پیام را مبهم کرد.
اگر مهدی تاج معتقد است عملکرد ممبینی به اندازهای مسئلهدار بوده که ادامه حضور او در جایگاه دبیرکلی مناسب نیست، چرا بلافاصله از همان مدیر به عنوان مشاور استفاده میکند؟ و اگر همچنان به تجربه، قضاوت و توان مدیریتی ممبینی اعتماد دارد، علت واقعی گرفتن سمت دبیرکلی از او چه بوده است؟
تسنیم نیز در گزارش تحلیلی امروز همین تناقض را برجسته کرده و پرسیده است ممبینی از نگاه رئیس فدراسیون در نهایت مدیری قابل اعتماد است یا مدیری که باید تغییر کند.
حامد مومنی؛ جانشین ممبینی کیست؟
مهدی تاج در همین تغییر، حامد مومنی را به صورت سرپرست مسئول دبیرکلی کرده است.
مومنی سالها در فدراسیون فوتبال و بهخصوص حوزه بینالملل فعالیت داشته و طبق معرفی فدراسیون، دورههای مدیریتی فوتبال در یوفا، فیفا و AFC را گذرانده است. او همچنین از سال ۱۳۹۱ به عنوان ناظر بینالمللی در رویدادهای AFC و فیفا فعالیت داشته است.
انتخاب فردی با سابقه روابط بینالملل میتواند برای فدراسیونی که طی ماههای گذشته درگیر پروندهای مرتبط با مکاتبات AFC بوده، تصمیمی معنادار باشد.
اما ورود مومنی یک پرسش دیگر را حل نمیکند: چرا این تغییر دو ماه دیرتر انجام شد؟
نام وحید کردانی چرا وارد پرونده شده است؟
یکی از حساسترین بخشهای ماجرا به وحید کردانی مربوط میشود؛ مدیر ایرانی کنفدراسیون فوتبال آسیا.
سمت مدیریتی کردانی در AFC شایعه نیست. سایت رسمی کنفدراسیون فوتبال آسیا او را به عنوان معاون دبیرکل AFC در حوزه فدراسیونهای عضو معرفی کرده است؛ بنابراین او یکی از مدیران ارشد ایرانی در ساختار فوتبال قاره محسوب میشود.
نام کردانی در هفتههای اخیر پس از اظهارات علیرضا بابایی، مدیرعامل چادرملو، بیشتر مطرح شد. بابایی از فردی ایرانی در AFC سخن گفت که به ادعای او بر برخی ارتباطات میان فدراسیون ایران و کنفدراسیون اثرگذار است. برخی رسانهها این فرد را وحید کردانی معرفی کردند و گزارشهایی نیز درباره روابط قدیمی او با مدیران فوتبال ایران منتشر شد.
اما اینجا باید مرز میان پرسش، ادعا و واقعیت اثباتشده کاملاً حفظ شود.
هیچ سند علنی معتبری که نشان دهد کردانی در معرفی گلگهر، تأخیر دوماهه مهدی تاج برای کنار گذاشتن ممبینی یا انتصاب امروز او به عنوان مشاور دخالت داشته، منتشر نشده است. بنابراین نسبت دادن این تصمیمها به نفوذ کردانی در شرایط فعلی فراتر از شواهد موجود خواهد بود.
برکناری واقعی یا فقط تغییر عنوان؟
پرونده هدایت ممبینی با حکم امروز بسته نشده؛ شاید حتی پیچیدهتر شده باشد.
واقعیتهای قابل اثبات اینهاست: ممبینی پیش از تعیین نهایی نماینده آسیایی در مرکز جنجال معرفی گلگهر قرار گرفت؛ درباره قراردادهای ترکیه نیز اسنادی با امضای او منتشر شد که فدراسیون در مقابل بخشی از برداشتهای مطرحشده را رد کرد؛ حدود دو ماه درباره احتمال تغییر دبیرکل بحث وجود داشت؛ و سرانجام امروز حامد مومنی جای او را گرفت.
اما واقعیت عجیبتر این است که ممبینی از فدراسیون نرفت؛ فقط اتاقش تغییر کرد.
مهدی تاج در فاصله چند ساعت، مدیری را از مهمترین سمت اجرایی فدراسیون کنار گذاشت و سپس او را به حلقه مشاوران خودش اضافه کرد. چنین تصمیمی طبیعتاً افکار عمومی را با یک سؤال اساسی روبهرو میکند: اگر تغییر دبیرکل نتیجه ارزیابی عملکرد بود، حکم مشاورت چه معنایی دارد؟ و اگر عملکرد ممبینی همچنان مورد اعتماد تاج است، دلیل واقعی تغییر او چه بوده است؟
تا زمانی که رئیس فدراسیون درباره این تناقض، پرونده سهمیه آسیایی و علت تأخیر دوماهه توضیح شفافی ارائه نکند، برکناری هدایت ممبینی بیش از آنکه نقطه پایان یک بحران مدیریتی باشد، آغاز مجموعهای تازه از پرسشها درباره نحوه اداره فدراسیون فوتبال خواهد بود.