حاشیه انتخاب داور دربی ۱۰۷؛ چرا بنیادیفر انتخاب شد و گلاره ناظمی اعتراض کرد؟ +عکس
کمیته داوران فدراسیون فوتبال موعود بنیادیفر را برای قضاوت دیدار استقلال و پرسپولیس انتخاب کرده است. دربی ۱۰۷ چهارشنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۵ از ساعت ۱۹:۳۰ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان برگزار خواهد شد.
علیرضا ایلدروم و بهمن عبداللهی کمکداوران مسابقه هستند و سیدرضا مهدوی نیز بهعنوان داور چهارم فعالیت خواهد کرد. اسماعیل صفیری، رئیس کمیته داوران، ناظر تیم داوری است و در اتاق VAR نیز میثم حیدری به همراه علی احمدی حضور خواهند داشت.
به این ترتیب کمیته داوران برای حساسترین مسابقه نیمفصل ابتدایی، به جای معرفی یک چهره تازه، سراغ داوری رفته که قبلاً سه بار تجربه مدیریت دربی تهران را داشته است.
رقابت بنیادیفر و کوپال ناظمی تا آخرین ساعات
انتخاب بنیادیفر کاملاً غیرمنتظره نبود، اما قطعی هم به نظر نمیرسید.
گزارشهای پیش از اعلام رسمی نشان میداد در نهایت دو گزینه اصلی برای قضاوت دربی باقی مانده بودند: موعود بنیادیفر و کوپال ناظمی. ناظمی در هفته چهارم قضاوت نکرده بود و از نظر استراحت شرایط مناسبی داشت، در حالی که بنیادیفر بازی آلومینیوم و خیبر را سوت زده بود. از سوی دیگر، عملکرد اخیر کوپال ناظمی باعث شده بود برخی گزارشها شانس او را برای اولین قضاوت شهرآورد بالا بدانند.
با این حال یک فاکتور مهم کاملاً به سود بنیادیفر بود: تجربه.
او نهتنها سالها در بالاترین سطح داوری فوتبال ایران حضور داشته، بلکه پیش از این سه دربی را نیز بهعنوان داور وسط مدیریت کرده است. برای مسابقهای که کوچکترین تصمیم داوری میتواند هفتهها مورد بحث قرار گیرد، کمیته داوران ظاهراً تجربه را بر استفاده از داوری که نخستین شهرآورد خود را قضاوت میکرد ترجیح داده است.
بنیادیفر در سه دربی قبلی چه نتایجی داشته است؟
آمار منتشرشده توسط ایسنا نشان میدهد بنیادیفر تاکنون سه مرتبه داور شهرآورد بوده است.
اولین قضاوت او در فصل ۱۳۹۸-۹۹ با برتری یک بر صفر پرسپولیس به پایان رسید. دومین مسابقه در فصل ۱۴۰۰-۰۱ بدون گل تمام شد و سومین قضاوت نیز در فصل ۱۴۰۲-۰۳ با تساوی یک بر یک همراه بود.
بنابراین در سه دربی با قضاوت بنیادیفر، پرسپولیس یک برد دارد، استقلال هیچ بردی نداشته و دو مسابقه مساوی شده است.
البته این آمار به خودی خود هیچ چیزی درباره جهتگیری داور ثابت نمیکند. نتیجه یک مسابقه محصول عملکرد دو تیم است و نمیتوان برد یا شکست باشگاهها را به داور نسبت داد؛ با این حال در فضای پرحساسیت شهرآورد، چنین آماری طبیعتاً مورد توجه هواداران قرار میگیرد.
آمار بنیادیفر برای استقلال و پرسپولیس چه میگوید؟
بنیادیفر در مجموع ۳۶ مسابقه استقلال را قضاوت کرده که حاصل آنها ۱۸ برد، ۱۲ تساوی و ۶ شکست برای آبیها بوده است. در این مسابقات هفت پنالتی به سود استقلال و پنج پنالتی علیه این تیم اعلام شده است.
در سوی مقابل، او ۲۹ بازی پرسپولیس را سوت زده که سرخها در ۱۸ مسابقه برنده شدهاند، پنج تساوی داشتهاند و شش مرتبه شکست خوردهاند. دو پنالتی به سود پرسپولیس و سه پنالتی علیه این تیم نیز در این قضاوتها ثبت شده است.
باز هم این اعداد را نباید بهعنوان معیار قضاوت درباره عملکرد داور تفسیر کرد، اما نشان میدهد بنیادیفر با هر دو تیم و فضای مسابقات بزرگ آنها کاملاً آشناست.
همین تجربه احتمالاً یکی از مهمترین دلایل تصمیم کمیته داوران بوده است.
استوری گلاره ناظمی چه بود؟
پس از اعلام رسمی نام بنیادیفر، گلاره ناظمی پیامی در صفحه شخصی خود منتشر کرد که به سرعت در رسانههای ورزشی بازتاب پیدا کرد.
او در بخشی از پیام خود تأکید کرد داوری ایران بیش از هر چیز به «عدالت، شفافیت، تخصص و فرصتهای برابر» نیاز دارد و انتخابها باید قابل دفاع باشد تا داوران برای ادامه فعالیت انگیزه داشته باشند. ناظمی همچنین نوشت احترام به جایگاهها نباید مانع نقد عملکرد شود و در پایان به موضوع استعفا و پاسخگویی اشاره کرد.
زمان انتشار این پیام و نسبت خانوادگی گلاره ناظمی با کوپال باعث شد رسانهها آن را واکنشی به انتخاب بنیادیفر و کنار ماندن کوپال ناظمی تعبیر کنند.
با این حال یک نکته مهم باید رعایت شود: گلاره ناظمی در متن منتشرشده مستقیماً نام بنیادیفر یا برادرش را نیاورده است. بنابراین نمیتوان تمام جملات او، بهخصوص بخش مربوط به «استعفا»، را بدون توضیح بیشتر به یک فرد مشخص نسبت داد.
چرا این اعتراض برای کمیته داوران مهم است؟
مسئله اصلی فقط این نیست که چه کسی شهرآورد را سوت میزند.
پیام گلاره ناظمی در واقع یک بحث قدیمیتر در داوری فوتبال ایران را دوباره برجسته کرده است: معیار انتخاب داوران مسابقات بزرگ چیست؟
اگر عملکرد فنی هفتههای اخیر مهمترین معیار باشد، کمیته داوران باید بتواند توضیح دهد چرا یک گزینه نسبت به گزینه دیگر ارجح بوده است. اگر تجربه بازیهای بزرگ تعیینکننده است، این موضوع نیز باید روشن باشد.
هرچه این معیارها شفافتر باشند، احتمال اینکه یک انتخاب فنی به اختلاف شخصی یا احساس بیعدالتی تبدیل شود کمتر خواهد شد.
فدراسیون فوتبال در هفتههای اخیر حتی از استفاده از سامانههای تحلیلی و هوش مصنوعی برای کمک به انتخاب داوران سخن گفته و اعلام شده این سیستم عواملی مانند سابقه قضاوت، عملکرد فنی، آمادگی و شرایط مسابقات را بررسی میکند.
در چنین شرایطی طبیعی است که جامعه داوری انتظار داشته باشد خروجی انتخابها نیز تا حدی قابل توضیح باشد.
آیا انتخاب بنیادیفر از نظر فنی قابل دفاع است؟
صرفنظر از حواشی، انتخاب بنیادیفر از یک منظر مشخص قابل توضیح است: او قبلاً سه بار دربی را قضاوت کرده است.
دربی استقلال و پرسپولیس با اکثر مسابقات لیگ تفاوت دارد. مدیریت اعتراض بازیکنان، کنترل نیمکتها، تشخیص خطاهای تاکتیکی، تصمیمهای داخل محوطه جریمه و حتی نحوه استفاده از VAR در این مسابقه فشار بسیار بیشتری ایجاد میکند.
کمیته داوران میان دو رویکرد قرار داشته است؛ دادن نخستین تجربه دربی به کوپال ناظمی یا استفاده دوباره از داوری که شرایط چنین مسابقهای را میشناسد.
انتخاب نهایی نشان میدهد فدراسیون گزینه دوم را ترجیح داده است.
اما قابل دفاع بودن انتخاب بنیادیفر الزاماً به این معنا نیست که اعتراض درباره نحوه انتخاب داور بیاهمیت است. ممکن است هم بنیادیفر گزینه مناسبی باشد و هم کمیته داوران نیاز داشته باشد درباره معیارهای کنار گذاشتن سایر گزینهها شفافتر عمل کند.
حساسیت دربی ۱۰۷ فشار داوری را بیشتر میکند
دربی امسال از نظر جدول نیز اهمیت زیادی دارد.
استقلال بعد از چهار هفته با ۱۰ امتیاز در رتبه دوم قرار دارد و پرسپولیس با ۹ امتیاز سوم است. تراکتور نیز با ۱۲ امتیاز صدرنشین لیگ است.
یعنی نتیجه دربی میتواند مستقیماً جای دو تیم را در کورس صدرنشینی تغییر دهد.
استقلال در چهار هفته نخست سه برد و یک مساوی داشته، در حالی که پرسپولیس با سه برد و یک شکست وارد مسابقه میشود. چنین فاصله کمی در جدول باعث میشود تصمیمهای داوری بیش از یک دربی معمولی زیر ذرهبین قرار گیرد.
وجود VAR میتواند در صحنههای کلیدی به تیم داوری کمک کند، اما تجربه فوتبال ایران نشان داده خود نحوه استفاده از VAR نیز ممکن است به محل بحث تبدیل شود.
بنیادیفر حالا باید پاسخ را در زمین بدهد
حاشیه انتخاب داور دربی پیش از مسابقه شکل گرفته و از اینجا به بعد مهمترین وظیفه بنیادیفر این است که اجازه ندهد این بحثها وارد زمین شود.
نه آمار سه دربی قبلی، نه رابطه خانوادگی گلاره و کوپال ناظمی و نه گمانهزنیهای پیش از اعلام داور نباید در قضاوت چهارشنبه تأثیر داشته باشد.
برای کمیته داوران نیز آزمون اصلی فقط عملکرد بنیادیفر نیست؛ شفافیت درباره فرآیند انتخابها همان مطالبهای است که پیام گلاره ناظمی دوباره مطرح کرده است.
انتخاب داور باتجربه برای دربی تصمیم عجیبی نیست؛ بنیادیفر سه شهرآورد قبلی را سوت زده و تجربه کافی برای مدیریت چنین مسابقهای دارد. اما وقتی تا ساعات پایانی یک داور دیگر نیز شانس بالایی برای انتخاب داشته و بلافاصله پس از تصمیم نهایی یکی از چهرههای شناختهشده داوری از عدالت و فرصت برابر میگوید، طبیعی است که افکار عمومی درباره معیار انتخاب سؤال داشته باشد.
حالا تمام این حواشی با اولین سوت بنیادیفر در ساعت ۱۹:۳۰ چهارشنبه کنار خواهد رفت. اگر مسابقه بدون اشتباه تأثیرگذار تمام شود، احتمالاً بحث انتخاب داور نیز خیلی زود فروکش میکند؛ اما یک تصمیم جنجالی میتواند تمام اعتراضهای پیش از دربی را دوباره به مرکز توجه برگرداند.
