نیمه اول دربی ۱۰۷؛ همهچیز دیدیم جز فوتبال! / توپ بیشتر در آسمان نقش جهان بود تا روی چمن
دربی از همان دقایق ابتدایی نشان داد که حساسیت مسابقه بر کیفیت فنی دو تیم سایه انداخته است.
بازیکنان استقلال و پرسپولیس به جای آنکه با گردش توپ و ساخت حمله از عقب زمین کار را آغاز کنند، در بسیاری از صحنهها سادهترین و کمریسکترین تصمیم را انتخاب میکردند: توپ را از منطقه خطر دور کن، حتی اگر مقصد مشخصی نداشته باشد.
توپهای بلند متوالی از خط دفاع، دوئلهای هوایی در مرکز زمین و توپهای دوم، بخش بزرگی از دقایق ابتدایی را تشکیل داد. گاهی قبل از اینکه یک تیم بتواند چند پاس متوالی بدهد، توپ دوباره به آسمان فرستاده میشد.
میشد به شوخی گفت در آن دقایق مالکیت هوا از مالکیت استقلال و پرسپولیس بیشتر بود.
این البته یک آمار رسمی نیست؛ تصویری است که سبک بازی دو تیم ایجاد کرد. آمار دقیق پاسهای نیمه اول هنوز در گزارشهای رسمی منتشر نشده، اما گزارش لحظهبهلحظه مسابقه نیز نشان میدهد موقعیتهای واقعی تا دقیقه ۱۶ بسیار محدود بود.
ترس از اشتباه، کیفیت دربی را خورد
اتفاقاً پیش از مسابقه هر دو طرف بارها درباره «اشتباه نکردن» صحبت کرده بودند.
مهدی تارتار شب قبل از مسابقه از بازیکنان پرسپولیس خواسته بود ذهن خود را روی اشتباه نکردن متمرکز کنند و در طرف مقابل نیز استقلال با چهار کلینشیت پیاپی به دربی رسیده بود.
اما شاید همین وسواس در شروع مسابقه نتیجه معکوس داد.
وقتی اولویت اصلی بازیکن این باشد که مبادا توپ را در منطقه خطر از دست بدهد، پاس رو به جلو کاهش پیدا میکند، مدافع ترجیح میدهد به جای ساخت بازی توپ را بلند کند و هافبکها کمتر ریسک دریافت توپ پشت به دروازه را میپذیرند.
نتیجه همان چیزی بود که روی چمن نقش جهان دیده شد: دو تیمی که بیشتر تلاش میکردند نبازند تا اینکه نشان دهند چگونه میخواهند ببرند.
طنز ماجرا؛ بهترین موقعیت هم از یک زیر توپ زدن ساخته شد
عجیبترین بخش نیمه اول این بود که مهمترین فرصت گلزنی بازی نیز نه از یک حرکت ترکیبی، بلکه تقریباً از همان فوتبال مستقیم و بلند به وجود آمد.
در دقیقه ۱۶ یک توپ بلند پشت خط دفاع استقلال، علی علیپور را در کورس با رستم آشورماتوف قرار داد. مهاجم پرسپولیس از مدافع ازبک استقلال عبور کرد و در موقعیت تکبهتک با حبیب فرعباسی قرار گرفت.
آنچه تا آن لحظه در جریان مسابقه کم بود، ناگهان مقابل علیپور ظاهر شد: یک موقعیت تقریباً ایدهآل برای گلزنی.
اما مهاجم پرسپولیس در ضربه آخر ناکام ماند. تلاش او برای عبور دادن توپ از فرعباسی به بیرون رفت و بهترین فرصت سرخها در نیمه نخست سوخت. گزارشهای زنده نیز این اتفاق را در دقیقه ۱۶ بهعنوان اولین فرصت جدی و استثنایی مسابقه ثبت کردهاند.
اگر آن توپ گل میشد، شاید تمام نقشه مسابقه تغییر میکرد.
استقلال ناچار بود از ساختار محافظهکارانه خود خارج شود، خطوطش را جلو بکشد و پرسپولیس نیز فضای بیشتری برای ضدحمله پیدا میکرد. اما فرصت از دست رفت و بازی دوباره به همان مسیر قبلی برگشت.
پرسپولیس خطرناکتر شروع کرد اما ادامه نداد
پس از موقعیت علیپور، پرسپولیس برای مدتی اعتمادبهنفس بیشتری پیدا کرد.
سرخها در دقیقه ۲۷ نیز با حرکت مهدی تیکدری به محوطه استقلال نزدیک شدند. تیکدری توپ مناسبی را در محوطه جریمه فراهم کرد، اما مهاجمان پرسپولیس در استفاده از آن تعلل کردند و فرصت از بین رفت.
مشکل پرسپولیس این بود که این صحنهها تبدیل به یک جریان دائمی نشد.
تیمی که با ۹ گل زده به دربی رسیده بود و پیش از بازی یکی از خطرناکترین خطوط هجومی لیگ محسوب میشد، نتوانست در نیمه اول فشار مداومی روی استقلال ایجاد کند. ساخت حملات بیشتر به توپهای مستقیم، دوئلهای فیزیکی و استفاده از سرعت مهاجمان وابسته بود.
از فوتبال ترکیبی و روانی که از بهترین خط حمله لیگ انتظار میرفت، نشانههای زیادی دیده نشد.
استقلال دیر از خواب بیدار شد
استقلال نیز بخش قابل توجهی از نیمه اول را با همان احتیاط حریف سپری کرد.
آبیها که با سه برد، یک تساوی و بدون گل خورده وارد دربی شده بودند، در شروع مسابقه بیش از آنکه برای به خطر انداختن دروازه پیام نیازمند برنامه خود را تحمیل کنند، درگیر خنثیکردن پرسپولیس بودند.
اما از دقیقه ۳۷ به بعد شرایط تغییر کرد.
صالح حردانی از جناح نفوذ کرد و توپ خطرناکی را مقابل دروازه پرسپولیس فرستاد که مهاجم استقلال تنها یک قدم برای رسیدن به آن کم آورد. این شاید اولین هشدار واقعی آبیها بود.
در دقایق بعد استقلال بالاخره نشان داد اگر توپ را روی زمین نگه دارد، میتواند دفاع پرسپولیس را آزار دهد.
دو واکنش پیام نیازمند، مهمترین اتفاق پایان نیمه
جدیترین فشار استقلال در دقیقه ۴۲ شکل گرفت.
اسماعیل قلیزاده با حرکت انفرادی وارد منطقه خطر شد و شوت محکمی به سمت دروازه پرسپولیس زد. پیام نیازمند ضربه را مهار کرد اما توپ برگشتی در اختیار یاسر آسانی قرار گرفت.
آسانی نیز برای ضربه دوم اقدام کرد و توپ پس از برخورد به مدافع پرسپولیس از بالای دروازه راهی کرنر شد. گزارشهای زنده مسابقه این دو موقعیت متوالی را بهترین فرصتهای استقلال در نیمه نخست ثبت کردند.
یعنی دربیای که بیش از ۳۵ دقیقه با فقر موقعیت همراه بود، ناگهان در چند دقیقه آخر نیمه اول جان گرفت.
پیام نیازمند در همین مقطع نقش مهمی در حفظ تساوی داشت و اجازه نداد استقلال با گل به رختکن برود.
مشکل اصلی چه بود؟ فاصله خطوط یا ذهن بازیکنان؟
ضعف نیمه اول را نمیتوان فقط با مسائل تاکتیکی توضیح داد.
بخشی از مشکل قطعاً ذهنی بود.
این نخستین دربی مهدی تارتار و سهراب بختیاریزاده بهعنوان سرمربی بود و تعداد قابل توجهی از بازیکنان حاضر در میدان نیز تجربه محدودی از چنین فشار بزرگی داشتند.
نتیجه در جدول هم اهمیت زیادی داشت؛ استقلال در صورت پیروزی میتوانست به صدر برسد و پرسپولیس نیز با برد از رقیب سنتی عبور میکرد. همین شرایط میتواند توضیح دهد چرا بسیاری از بازیکنان در تصمیمگیریهای ساده نیز محافظهکار شدند.
اما فوتبال سطح بالا دقیقاً باید در چنین فشارهایی خودش را نشان دهد.
وقتی دو تیم بزرگ کشور قادر نیستند برای دقایق طولانی توپ را روی زمین نگه دارند و بازی را از یک خط به خط دیگر منتقل کنند، نمیتوان همه چیز را پای «حساسیت دربی» نوشت.
دربیای که قرار بود تقابل بهترین حمله و بهترین دفاع باشد
قبل از مسابقه همه درباره یک دوئل جذاب صحبت میکردند.
استقلال چهار هفته بدون گل خورده به نقش جهان آمده بود و پرسپولیس با ۹ گل زده یکی از بهترین خطوط حمله لیگ را داشت. این مسابقه روی کاغذ میتوانست آزمون واقعی هر دو ویژگی باشد.
اما در نیمه نخست، نه قدرت هجومی پرسپولیس برای مدت طولانی دیده شد و نه استقلال توانست بازی مالکانه و منظم خود را به حریف تحمیل کند.
فرصت علیپور بیشتر محصول بازی مستقیم بود و بهترین موقعیتهای استقلال نیز در چند دقیقه پایانی به وجود آمدند.
در مجموع، این نیمه بیش از آنکه نمایش کیفیت باشد، نمایش هراس از یک اشتباه بزرگ بود.
صفر-صفر؛ نتیجهای کاملاً متناسب با کیفیت نیمه اول
موعود بنیادیفرد در نهایت نیمه نخست را با نتیجه صفر بر صفر به پایان رساند؛ نتیجهای که با آنچه در زمین دیده شد تناسب داشت.
پرسپولیس میتواند حسرت تکبهتک علی علیپور را بخورد و استقلال نیز دو موقعیت آخر نیمه را مرور کند، اما واقعیت این است که هیچکدام از دو تیم در مجموع ۴۵ دقیقه آنقدر برتری نداشت که بتوان گفت مستحق رفتن با برد به رختکن بوده است.
دربی ۱۰۷ در نیمه اول همه ویژگیهای کلیشهای شهرآوردهای محتاط را داشت: توپهای بلند، خطا، اشتباه، احتیاط و ترس از گل اول.
اگر نیمه دوم قرار باشد شایسته عنوان بزرگترین مسابقه فوتبال باشگاهی ایران باشد، استقلال و پرسپولیس یک تغییر ساده اما اساسی لازم دارند:
توپ را از آسمان نقش جهان پایین بیاورند و فوتبال بازی کنند.