مرغ کامل ۳۴۵ هزار تومان شد؛ اما یک تناقض عجیب در قیمت فیله و ران | مرغ دوباره گران می‌شود؟

براساس تازه‌ترین نرخ‌های منتشرشده برای بازار امروز، هر کیلوگرم مرغ کامل ۳۴۵ هزار تومان قیمت دارد.

در بخش قطعات نیز ران مرغ بدون پوست و بدون کمر ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان، فیله مرغ ۶۹۰ هزار تومان و ساق مرغ بدون پوست ۵۳۱ هزار تومان اعلام شده است.

این ارقام نرخ‌های گزارش‌شده از بازار هستند و الزاماً به معنای وجود یک قیمت واحد در تمام خرده‌فروشی‌ها، میادین و فروشگاه‌های زنجیره‌ای نیستند.

در بازار قطعات مرغ، وزن بسته، نوع پاک‌کردن، میزان استخوان، برند، بسته‌بندی و محل عرضه می‌تواند اختلاف قابل توجهی در قیمت ایجاد کند.

مرغ کامل در هشت روز حدود ۶ درصد گران شد

برای فهم جهت واقعی بازار باید قیمت امروز را با ابتدای شهریور مقایسه کرد.

در چهارم شهریور، قیمت مرغ کامل حدود ۳۲۵ هزار تومان گزارش شده بود. امروز این رقم به ۳۴۵ هزار تومان رسیده است.

یعنی مرغ کامل در این فاصله ۲۰ هزار تومان در هر کیلو گران شده است.

این افزایش معادل حدود ۶.۱۵ درصد است.

برای یک مرغ دو کیلویی، همین تغییر به معنای حدود ۴۰ هزار تومان هزینه بیشتر برای مصرف‌کننده است؛ رقمی که وقتی در مقیاس خرید ماهانه خانوار محاسبه شود، فشار بیشتری بر بودجه غذایی ایجاد می‌کند.

پس درباره خود مرغ کامل می‌توان از روند افزایشی صحبت کرد.

اما در قطعات مرغ داستان متفاوت است.

فیله مرغ واقعاً گران شده یا ارزان‌تر؟

در گزارشی که برای ۹ شهریور منتشر شده، قیمت فیله مرغ ۷۲۰ هزار تومان در هر کیلو اعلام شده بود.

امروز نرخ فیله ۶۹۰ هزار تومان است.

یعنی در مقایسه این دو نرخ، قیمت فیله ۳۰ هزار تومان یا حدود ۴.۲ درصد کاهش داشته است.

در مورد ساق مرغ نیز همین اتفاق دیده می‌شود.

ساق بدون پوست در ۹ شهریور ۵۸۵ هزار تومان بود و امروز ۵۳۱ هزار تومان گزارش شده؛ کاهش ۵۴ هزار تومانی که حدود ۹.۲ درصد است.

ران مرغ بدون پوست نیز در نرخ‌نامه ۹ شهریور ۴۶۰ هزار و ۵۰۰ تومان اعلام شده بود، در حالی که نرخ امروز برای یک برش مشابه ۴۱۸ هزار و ۵۰۰ تومان است. البته مشخصات دقیق برش دو جدول کاملاً یکسان نیست، بنابراین این مقایسه باید با احتیاط انجام شود.

نتیجه مهم این است که عبارت «تمام قطعات مرغ با شیب افزایشی مواجه شده‌اند» داده‌های موجود را دقیق توصیف نمی‌کند.

چرا مرغ کامل بالا می‌رود اما بعضی قطعات ارزان می‌شوند؟

قطعات مرغ بازار مستقلی نسبت به مرغ کامل دارند.

وقتی مرغ وارد واحد قطعه‌بندی می‌شود، ارزش اقتصادی بخش‌های مختلف یکسان نیست. فیله، سینه، ران، ساق، بال و گردن هر کدام بازار تقاضای متفاوتی دارند.

اگر تقاضای رستوران‌ها یا خانوارها برای فیله کاهش پیدا کند، ممکن است قیمت فیله پایین بیاید حتی در شرایطی که نرخ مرغ کامل افزایش یافته است.

از طرف دیگر، قطعه‌بندی هزینه نیروی انسانی، بسته‌بندی، افت وزن، ضایعات و حاشیه سود فروشنده را به قیمت اضافه می‌کند.

همین موضوع توضیح می‌دهد چرا قیمت یک کیلو فیله تقریباً دو برابر مرغ کامل است، اما تغییرات روزانه این دو الزاماً هم‌جهت نیست.

مرغ زنده هنوز حدود ۲۱۰ هزار تومان است

یکی از جالب‌ترین داده‌های سمت تولید این است که قیمت مرغ زنده در برخی استان‌ها طی روزهای اخیر جهش مشابهی با نرخ خرده‌فروشی نداشته است.

انجمن صنفی مرغداران آذربایجان غربی برای ۱۱ شهریور نرخ نقدی مرغ زنده را حدود ۲۱۰ هزار تومان و قیمت فاکتور مرغ پرکنده درب کشتارگاه را ۲۹۴ هزار تومان اعلام کرده است.

در هفتم شهریور نیز همین نرخ ۲۱۰ هزار تومانی برای مرغ زنده گزارش شده بود.

بنابراین حداقل در این بازار منطقه‌ای، مرغ زنده طی چند روز اخیر ثابت مانده است.

فاصله ۲۹۴ هزار تومان درب کشتارگاه با ۳۴۵ هزار تومان خرده‌فروشی حدود ۵۱ هزار تومان در هر کیلو است؛ اختلافی که حمل، توزیع، افت وزن، سود عمده‌فروش و خرده‌فروش و شرایط بازار در آن نقش دارند.

البته نمی‌توان نرخ یک استان را به کل کشور تعمیم داد، اما داده نشان می‌دهد افزایش قیمت مصرف‌کننده الزاماً فقط از جهش ناگهانی مرغ زنده ناشی نشده است.

مرغداران خودشان از قیمت پایین تولید گلایه دارند

یک تناقض مهم‌تر نیز در بازار وجود دارد.

در حالی که خانوار مرغ را گران می‌خرد، بخشی از تولیدکنندگان می‌گویند نرخ مرغ زنده برای آنها حتی پایین‌تر از قیمت منطقی تولید است.

دبیر انجمن کشتارگاه و صنایع بسته‌بندی طیور در پایان مرداد گفته بود مرغ زنده حدود ۲۱۰ هزار تومان و مرغ گرم حدود ۳۲۰ تا ۳۳۰ هزار تومان معامله می‌شود، در حالی که از نگاه فعالان صنفی نرخ منطقی مرغ زنده ۲۵۰ هزار و مرغ گرم حدود ۳۸۰ هزار تومان است.

این اعداد «نرخ منطقی مورد ادعای صنف» هستند و نباید با قیمت رسمی الزام‌آور دولت اشتباه گرفته شوند.

اما یک نکته مهم را نشان می‌دهند: بازار ممکن است همزمان برای مصرف‌کننده گران و برای تولیدکننده کم‌سود باشد.

چطور؟

چون افزایش هزینه تولید الزاماً به این معنا نیست که مرغدار می‌تواند تمام آن را به قیمت فروش منتقل کند؛ قدرت خرید ضعیف خانوار سقفی برای تقاضا ایجاد می‌کند.

مردم کمتر مرغ می‌خرند

این شاید مهم‌ترین متغیر بازار امروز باشد.

حبیب اسدالله‌نژاد، مدیرعامل اتحادیه مرغداران گوشتی، در ابتدای شهریور اعلام کرده بود به دلیل مشکلات اقتصادی، مردم مرغ کمتری خریداری می‌کنند و سرانه مصرف کاهش یافته است. او همچنین گفته بود تولید نسبت به سال قبل افزایش نداشته و حتی کاهش‌هایی رخ داده است.

این اتفاق از منظر اقتصادی اهمیت زیادی دارد.

اگر هزینه تولید بالا برود، معمولاً انتظار افزایش قیمت داریم؛ اما اگر قدرت خرید مردم همزمان کاهش پیدا کند، فروشنده نمی‌تواند هر مقدار افزایش هزینه را به مصرف‌کننده منتقل کند.

نتیجه می‌تواند بازاری باشد که در آن قیمت‌ها بالا هستند اما تقاضا ضعیف است.

همین وضعیت توضیح می‌دهد چرا بعضی قطعات مرغ ممکن است با وجود گرانی عمومی خوراکی‌ها کاهش قیمت مقطعی داشته باشند.

نهاده‌های دامی همچنان پاشنه آشیل بازار مرغ

خوراک طیور بخش بزرگی از هزینه تولید مرغ را تشکیل می‌دهد.

در ابتدای شهریور، برخی نرخ‌های بازار نهاده‌ها حدود ۴۲ هزار و ۵۵۰ تومان برای ذرت و بیش از ۶۲ هزار تومان برای کنجاله سویا در هر کیلو گزارش شده بود.

مدیرعامل اتحادیه مرغداران نیز پیش‌تر تأکید کرده بود قیمت و نحوه تأمین ذرت و کنجاله سویا مستقیماً بر هزینه تولید اثر دارد.

بنابراین حتی اگر امروز عرضه مرغ کافی باشد، ادامه افزایش هزینه نهاده‌ها می‌تواند قیمت تمام‌شده دوره‌های بعدی پرورش را بالا ببرد.

مرغی که امروز در بازار عرضه می‌شود حاصل جوجه‌ریزی و هزینه‌هایی است که چند هفته قبل انجام شده است؛ اثر کامل تغییر قیمت خوراک فوراً روی قفسه فروشگاه ظاهر نمی‌شود.

آیا توزیع مرغ منجمد می‌تواند قیمت را کنترل کند؟

یکی از ابزارهای سنتی دولت برای کنترل بازار، عرضه ذخایر مرغ منجمد است.

در ماه‌های گذشته نیز شرکت پشتیبانی امور دام و سازمان‌های جهاد کشاورزی در استان‌ها برای تنظیم بازار از این ابزار استفاده کرده‌اند. برای نمونه در اردیبهشت، عرضه مرغ منجمد با نرخ مصوب ۲۵۵ هزار تومان در استان سمنان ادامه داشت.

اما این رقم مربوط به اردیبهشت و یک برنامه استانی است و نباید به عنوان نرخ جاری مرغ منجمد در سراسر کشور معرفی شود.

اگر فاصله قیمت مرغ گرم با قدرت خرید خانوار بیشتر شود، افزایش عرضه ذخایر می‌تواند بخشی از تقاضا را به سمت محصول ارزان‌تر هدایت کند و از فشار روی مرغ گرم بکاهد.

اثر واقعی این سیاست اما به حجم توزیع و دسترسی مصرف‌کننده بستگی دارد.

آیا مرغ ۳۸۰ هزار تومانی در راه است؟

فعالان صنفی پیش‌تر نرخ حدود ۳۸۰ هزار تومان را «قیمت منطقی» مرغ گرم با فرض مرغ زنده ۲۵۰ هزار تومانی عنوان کرده‌اند.

اما نرخ بازار امروز ۳۴۵ هزار تومان است و در برخی مناطق مرغ زنده همچنان حدود ۲۱۰ هزار تومان گزارش می‌شود.

بنابراین نمی‌توان گفت مرغ حتماً در روزهای آینده به ۳۸۰ هزار تومان خواهد رسید.

برای چنین افزایشی باید حداقل یکی از چند عامل تغییر کند: نرخ مرغ زنده بالا برود، عرضه کاهش یابد، هزینه نهاده‌ها بیشتر شود یا تقاضای بازار افزایش پیدا کند.

از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید مردم می‌تواند مانع مهمی برای جهش قیمت باشد.

پیش‌بینی قیمت مرغ؛ بازار در نقطه حساسی ایستاده است

داده‌های امروز تصویر دوگانه‌ای از بازار می‌دهند.

از یک طرف مرغ کامل طی هشت روز حدود ۶ درصد گران شده و به ۳۴۵ هزار تومان رسیده است. هزینه خوراک و سایر مؤلفه‌های تولید نیز همچنان بالاست.

از طرف دیگر مرغ زنده در برخی بازارهای تولیدی حدود ۲۱۰ هزار تومان باقی مانده و قیمت فیله و ساق نسبت به نرخ‌های سه روز قبل حتی کاهش داشته است.

این یعنی هنوز شواهد کافی برای توصیف بازار به عنوان یک «موج گرانی یکدست و بدون توقف» وجود ندارد.

عدد کلیدی امروز ۳۴۵ هزار تومان است؛ اما عدد مهم‌تر شاید ۲۱۰ هزار تومان مرغ زنده باشد.

اگر نرخ مرغ زنده از این محدوده به سمت ۲۵۰ هزار تومان حرکت کند، فشار صعودی روی مرغ گرم بیشتر خواهد شد. اما اگر عرضه مناسب باقی بماند و تقاضای خانوار به دلیل ضعف قدرت خرید همچنان پایین باشد، بازار می‌تواند در همین محدوده‌ها نوسان کند و حتی بعضی قطعات مرغ ارزان‌تر شوند.

در نتیجه، نگرانی درباره قیمت مرغ واقعی است؛ اما داده‌های امروز یک پیام روشن دارند: مرغ کامل گران شده، ولی هنوز نمی‌توان گفت همه اجزای بازار مرغ وارد موج تازه گرانی شده‌اند.