طلسم ۸ ساله استقلال به ۲۰ دربی رسید؛ رکورد تاریخی پرسپولیس چگونه ساخته شد؟

دربی ۱۰۷ در ورزشگاه نقش جهان اصفهان با گل محمدمهدی محبی برای پرسپولیس و پاسخ یاسر آسانی برای استقلال یک بر یک تمام شد؛ نتیجه‌ای که استقلال را از شکستن طولانی‌ترین طلسم سال‌های اخیرش مقابل رقیب سنتی بازداشت.

مهم‌ترین عدد پس از مسابقه، نه تعداد شوت‌ها و نه مالکیت توپ، بلکه ۲۰ بود.

پرسپولیس حالا ۲۰ دربی متوالی است که در نتیجه مسابقه مقابل استقلال شکست نخورده است.

آخرین برد استقلال در دربی چه زمانی بود؟

آخرین بار استقلال در ۱۰ اسفند ۱۳۹۶ و دربی شماره ۸۷ توانست پرسپولیس را شکست دهد.

تیم تحت هدایت وینفرد شفر آن مسابقه را با تک‌گل وریا غفوری یک بر صفر برد. از آن شب به بعد، استقلال دیگر نتوانسته در جریان مسابقه یا وقت اضافه پیروز یک شهرآورد شود.

این یعنی طلسم استقلال اکنون بیش از هشت سال تقویمی طول کشیده است؛ هرچند ارزش آماری مهم‌تر آن در تعداد مسابقات قرار دارد.

از دربی ۸۸ تا ۱۰۷، ۲۰ رویارویی متوالی برگزار شده و پرسپولیس در هیچ‌یک بازنده ثبت نشده است.

پرسپولیس در این ۲۰ دربی چند بار استقلال را برده؟

کارنامه این دوره به شکل قابل توجهی به سود سرخ‌هاست:

۸ برد پرسپولیس و ۱۲ تساوی.

ورزش سه فهرست کامل این ۲۰ مسابقه را منتشر کرده است؛ مجموعه‌ای که از سوپرجام ۱۳۹۷ آغاز می‌شود و به تساوی یک بر یک دربی ۱۰۷ می‌رسد.

پرسپولیس در این بازه در لیگ برتر چند برد مهم به دست آورده؛ از پیروزی‌های یک بر صفر با گل‌هایی مانند احمد نوراللهی و عیسی آل‌کثیر گرفته تا برد دو بر یک دربی ۱۰۵.

اما یکی از هشت برد، ماهیت متفاوتی دارد.

چرا سوپرجام ۳ بر صفر هم در رکورد حساب شده است؟

دربی شماره ۸۸ همان دیدار سوپرجام سال ۱۳۹۷ است که برگزار نشد و نتیجه آن با رأی انضباطی سه بر صفر به سود پرسپولیس ثبت شد.

در بسیاری از آمارهای رسمی و رسانه‌ای شهرآورد، این مسابقه به‌عنوان برد پرسپولیس وارد جدول شده و به همین دلیل در محاسبه «۸ برد و ۱۲ مساوی» نیز حضور دارد.

پس اگر کسی فقط مسابقاتی را که واقعاً در زمین برگزار شده‌اند محاسبه کند، ممکن است به تعریف متفاوتی از رکورد برسد.

اما در آمار متعارف تاریخ دربی، رأی رسمی سوپرجام یکی از نتایج ثبت‌شده است.

همین نکته درباره آمار کلی بردهای دو تیم هم اهمیت دارد.

استقلال دو بار پرسپولیس را برده؛ پس چرا می‌گوییم ۲۰ بازی بدون شکست؟

اینجا مهم‌ترین ابهام آماری این رکورد شکل می‌گیرد.

استقلال در همین دوره دو بار پرسپولیس را در ضربات پنالتی جام حذفی کنار زده است.

یک بار در نیمه‌نهایی جام حذفی ۱۳۹۹، پس از تساوی ۲ بر ۲؛ و بار دیگر در یک‌چهارم نهایی جام حذفی ۱۴۰۰، پس از تساوی بدون گل.

از نظر تعیین تیم صعودکننده، استقلال هر دو مسابقه را برد.

اما در آمار فوتبال، نتیجه مسابقه‌ای که پس از ۹۰ یا ۱۲۰ دقیقه مساوی است و سپس به پنالتی می‌رود، تساوی ثبت می‌شود؛ ضربات پنالتی فقط تعیین‌کننده تیم صعودکننده هستند. فوتبالی نیز به همین دلیل این دو مسابقه را جزو رشته شکست‌ناپذیری پرسپولیس محسوب کرده است.

بنابراین عبارت دقیق چنین است:

استقلال در ۲۰ دربی متوالی نتوانسته پرسپولیس را در نتیجه مسابقه شکست دهد، هرچند دو بار با پیروزی در ضربات پنالتی از سد رقیب گذشته است.

این توضیح از تیتر ساده «استقلال هشت سال پرسپولیس را نبرده» دقیق‌تر است.

این ۲۰ بازی چگونه تاریخ آماری دربی را تغییر داد؟

اهمیت این دوره فقط به شکست‌ناپذیری محدود نیست.

پرسپولیس پیش از آغاز این روند در تمام تاریخ دربی از نظر تعداد پیروزی شرایط متفاوتی داشت، اما موفقیت‌های سال‌های اخیر موازنه تاریخی را به سود سرخ‌ها تغییر داده است.

پیش از دربی ۱۰۷، آمار تجمیعی رایج ۲۹ پیروزی برای پرسپولیس، ۲۶ برد برای استقلال و ۵۱ تساوی را نشان می‌داد. با مساوی شدن بازی شماره ۱۰۷، تعداد تساوی‌ها به ۵۲ رسید و فاصله سه بردی دو تیم باقی ماند.

یعنی پرسپولیس اکنون نه فقط صاحب رشته شکست‌ناپذیری طولانی است، بلکه در تعداد کل پیروزی‌ها نیز دست بالا را دارد.

این نکته نشان می‌دهد اثر این ۲۰ مسابقه فقط روانی نبوده؛ توازن تاریخی شهرآورد را نیز تغییر داده است.

چرا شکستن چنین رکوردی هر فصل سخت‌تر می‌شود؟

رکوردهای طولانی در دربی یک اثر روانی خاص ایجاد می‌کنند.

در اولین یا دومین مسابقه بدون برد، مسئله فقط نتیجه یک بازی است. پس از پنج یا شش مسابقه تبدیل به روند می‌شود و وقتی عدد به ۱۵ یا ۲۰ می‌رسد، خود رکورد به بخشی از مسابقه بعدی تبدیل می‌شود.

بازیکنان استقلال امروز فقط برای سه امتیاز مقابل پرسپولیس بازی نمی‌کنند؛ هر دربی فرصتی برای پایان دادن به داستانی است که از سال ۱۳۹۶ ادامه دارد.

در مقابل، بازیکنان پرسپولیس وارد مسابقه می‌شوند در حالی که می‌دانند یک مساوی نیز رشته تاریخی آنها را حفظ می‌کند.

این موضوع الزاماً باعث محتاط شدن آگاهانه تیم‌ها نمی‌شود، اما فشار روانی دو طرف را متفاوت می‌کند.

دربی ۱۰۷ مثال خوبی بود. پرسپولیس ابتدا با گل محبی جلو افتاد و استقلال با ضربه یاسر آسانی بازی را برگرداند، اما آبی‌ها باوجود فرصت‌های بعدی نتوانستند گل دوم و پایان طلسم را ثبت کنند.

آیا این بدترین دوره استقلال مقابل یک رقیب است؟

از منظر دربی، قطعاً این طولانی‌ترین دوره بدون پیروزی استقلال مقابل پرسپولیس است.

خود عدد ۲۰ برای باشگاهی در ابعاد استقلال قابل توجه است؛ تیمی که معمولاً مقابل رقبا به ندرت وارد دوره‌های بسیار طولانی بدون برد می‌شود.

همین موضوع است که این رکورد را متفاوت می‌کند.

پرسپولیس مقابل یک تیم پایین‌جدولی ۲۰ مسابقه بدون شکست نمانده؛ این رکورد مقابل یکی از دو قدرت تاریخی فوتبال ایران و در مسابقه‌ای ساخته شده که معمولاً اختلاف فنی دو تیم اندک است.

به همین دلیل حتی ۱۲ تساوی موجود در این دوره نیز از اهمیت رکورد کم نمی‌کند.

در واقع تساوی زیاد یکی از ویژگی‌های تاریخی دربی است. تا پیش از مسابقه شماره ۱۰۷، از ۱۰۶ دیدار ثبت‌شده دو تیم، ۵۱ بازی مساوی شده بود؛ یعنی تقریباً نیمی از شهرآوردها برنده نداشته‌اند.

در چنین مسابقه‌ای، تبدیل نکردن شکست‌ناپذیری به بردهای پیاپی عجیب نیست؛ عجیب‌تر این است که یک طرف بیش از هشت سال نتواند حتی یک بار نتیجه مسابقه را به سود خود تمام کند.

چه مربیانی رکورد پرسپولیس را ساختند؟

یکی دیگر از ویژگی‌های قابل توجه این رشته، تغییر مداوم سرمربیان است.

این رکورد متعلق به یک مربی خاص نیست.

در طول این دوره، مربیانی از برانکو ایوانکوویچ و گابریل کالدرون تا یحیی گل‌محمدی، اوسمار ویرا، کارلوس گاریدو، اسماعیل کارتال، وحید هاشمیان و حالا مهدی تارتار بخشی از مسیر شکست‌ناپذیری را ادامه داده‌اند.

این استمرار نشان می‌دهد برتری آماری پرسپولیس در دربی طی این سال‌ها از یک دوره کوتاه تاکتیکی فراتر رفته و با چند نسل بازیکن و مربی ادامه پیدا کرده است.

از همین زاویه، شکستن رکورد برای استقلال اهمیت نمادین بیشتری خواهد داشت.

دربی ۱۰۸؛ استقلال برای پایان طلسم ۲۱ مسابقه‌ای؟

با تساوی نقش جهان، مسئله به دربی برگشت منتقل شد.

اگر استقلال در مسابقه بعدی نیز پرسپولیس را شکست ندهد، عدد شکست‌ناپذیری سرخ‌ها به ۲۱ دربی خواهد رسید.

اما یک پیروزی آبی می‌تواند داستانی را که از تک‌گل وریا غفوری در اسفند ۱۳۹۶ آغاز شده، بالاخره ببندد.

نکته جالب اینکه هیچ‌کدام از بازیکنان امروز استقلال نقشی در آغاز این طلسم نداشته‌اند؛ بخش بزرگی از آنها حتی چندین سال بعد به باشگاه آمده‌اند. با این حال میراث نتایج نسل‌های قبلی اکنون روی دوش تیم فعلی قرار دارد.

این همان ویژگی رکوردهای تاریخی فوتبال است: بازیکنان تغییر می‌کنند، مربیان می‌روند، اما عدد باقی می‌ماند.

پرسپولیس در نقش جهان بردی به دست نیاورد، اما چیزی را حفظ کرد که برای هوادارانش شاید از یک امتیاز باارزش‌تر باشد: استقلال برای بیستمین دربی متوالی نتوانست رقیب سنتی را در نتیجه مسابقه شکست دهد.

حالا سؤال بزرگ شهرآورد بعدی نه فقط این است که چه تیمی برنده می‌شود؛ بلکه این است که آیا عدد ۲۰ بالاخره متوقف خواهد شد یا به رکوردی حتی دست‌نیافتنی‌تر تبدیل می‌شود؟