جنگ بیانیه‌ای تراکتور و گل‌گهر بالا گرفت؛ پرونده خداداد عزیزی و امید عالیشاه به کارشناسی صدا می‌رسد؟

ریشه ماجرا به دیدار شنبه ۱۴ شهریور تراکتور و گل‌گهر در ورزشگاه یادگار امام تبریز بازمی‌گردد؛ مسابقه‌ای که با برتری یک بر صفر تراکتور به پایان رسید و شاگردان جواد نکونام با ۱۶ امتیاز صدرنشینی خود را تثبیت کردند. خداداد عزیزی، مدیر تیم تراکتور، در جریان این مسابقه به دلیل اعتراض به داور کارت زرد دوم گرفت و از کنار زمین اخراج شد.

اما پایان بازی، پایان حاشیه‌ها نبود.

ساعاتی پس از مسابقه، یک فایل صوتی در فضای مجازی دست‌به‌دست شد که رسانه‌های مختلف آن را منتسب به خداداد عزیزی دانستند و گزارش کردند در آن الفاظ بسیار تندی علیه امید عالیشاه شنیده می‌شود. انتشار گسترده این صدا بلافاصله پرونده‌ای تازه خارج از اتفاقات داوری مسابقه ایجاد کرد.

در عین حال، تا زمانی که بررسی فنی و رسمی صورت نگیرد، درباره اصالت، کامل بودن و شرایط ضبط فایل باید میان «ادعای رسانه‌ای» و «اثبات کارشناسی» تفکیک قائل شد.

تراکتور چه گفت؟ تمرکز روی تقطیع و نحوه انتشار فایل

باشگاه تراکتور یکشنبه در واکنش رسمی خود اعلام کرد فایل منتشرشده را «تقطیع و تحریف‌شده» می‌داند و قصد دارد موضوع را از مسیر قضایی پیگیری کند. بخش مهمی از دفاع تراکتور به نحوه ضبط، انتشار و انتقال فایل به رسانه‌ها اختصاص داشت. این باشگاه معتقد است انتشار چنین صوتی بدون توجه به بستر و نسخه کامل آن نمی‌تواند مبنای قضاوت قرار بگیرد.

همین زاویه دفاعی حالا به محور اصلی پاسخ گل‌گهر تبدیل شده است.

باشگاه سیرجانی می‌گوید تراکتور در بیانیه خود «به‌صراحت» نگفته که صدای موجود در فایل متعلق به خداداد عزیزی نیست و همچنین اصل استعمال الفاظ مطرح‌شده را به شکل مستقیم تکذیب نکرده است. از نگاه گل‌گهر، تمرکز بر روش ضبط و انتشار نمی‌تواند جای پاسخ به اصل رفتار مورد ادعا را بگیرد.

گل‌گهر: بحث حریم خصوصی، اصل ماجرا را تغییر نمی‌دهد

یکی از بخش‌های مهم بیانیه گل‌گهر به محل و شرایط وقوع ماجرا مربوط است.

این باشگاه مدعی شده اظهارات مورد بحث در محیط مرتبط با مسابقه، مقابل رختکن گل‌گهر و در حضور تعدادی از اعضای دو تیم بیان شده است. بر همین اساس، گل‌گهر استدلال می‌کند که نمی‌توان پیش از روشن شدن شرایط ضبط و محل وقوع اتفاق، به‌طور قطعی آن را «مکالمه خصوصی» یا «شنود غیرمجاز» نامید.

این موضوع از نظر حقوقی اهمیت دارد.

زیرا دو پرونده بالقوه مستقل می‌تواند شکل بگیرد: نخست، بررسی محتوای فایل و اینکه آیا تخلف انضباطی یا توهینی رخ داده است؛ دوم، بررسی شیوه ضبط و انتشار صوت. حتی اگر در پرونده دوم تخلفی احراز شود، الزاماً نتیجه پرونده اول را از بین نمی‌برد.

گل‌گهر نیز دقیقاً روی همین تفکیک تأکید کرده و گفته تشخیص قانونی درباره حریم خصوصی و شرایط ضبط باید بر عهده مراجع صالح باشد، نه طرفین دعوا.

«تقطیع» با «تحریف» چه تفاوتی دارد؟

شاید مهم‌ترین بخش فنی اختلاف دو باشگاه همین مسئله باشد.

هر فایل کوتاه‌شده الزاماً تحریف‌شده نیست. اگر بخشی از یک فایل طولانی حذف شود اما مفهوم جملات باقی‌مانده تغییر نکند، صرفاً با یک نسخه کوتاه‌شده روبه‌رو هستیم. اما اگر با حذف، جابه‌جایی یا چسباندن بخش‌های مختلف، معنای اصلی سخنان تغییر کند، آن‌گاه می‌توان درباره تحریف محتوا صحبت کرد.

گل‌گهر در بیانیه خود دقیقاً به همین نکته پرداخته و از تراکتور خواسته مشخص کند کدام عبارت یا بخش تغییر داده شده و نسخه کامل چگونه می‌تواند معنای محتوای منتشرشده را عوض کند.

در مقابل، تراکتور بر این باور است که نسخه منتشرشده نمی‌تواند بدون بررسی فایل کامل، مبنای داوری درباره خداداد عزیزی قرار بگیرد.

بنابراین اگر پرونده وارد مرحله کارشناسی شود، احتمالاً چند پرسش فنی تعیین‌کننده خواهد بود: آیا صدا متعلق به فرد مورد ادعاست؟ آیا فایل قطع و وصل شده؟ آیا جابه‌جایی زمانی صورت گرفته؟ آیا قسمتی حذف شده که معنای بخش منتشرشده را تغییر دهد؟ و فایل اولیه در چه زمان و مکانی ضبط شده است؟

گل‌گهر نسخه اصلی فایل را تحویل می‌دهد

باشگاه گل‌گهر اعلام کرده از بررسی کارشناسی استقبال می‌کند و «نسخه اصلی مستند» را برای احراز اصالت صدا، پیوستگی فایل و بررسی هرگونه ویرایش احتمالی در اختیار مراجع ذی‌صلاح خواهد گذاشت.

این اعلام آمادگی می‌تواند مسیر پرونده را تغییر دهد.

تا زمانی که فقط یک نسخه منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی وجود داشته باشد، هر دو طرف امکان طرح ادعای تقطیع یا ناقص بودن را دارند. اما دسترسی کارشناس به فایل اولیه، اطلاعات فنی آن و نسخه‌های مختلف می‌تواند امکان ارزیابی دقیق‌تر را فراهم کند.

گل‌گهر در عین حال از تراکتور نیز خواسته اگر نسخه کامل متفاوتی در اختیار دارد، آن را بدون گزینش به ارکان قضایی فدراسیون فوتبال و مراجع کارشناسی ارائه کند.

در صورت تحقق این اتفاق، پرونده از یک جنگ رسانه‌ای به یک اختلاف قابل بررسی فنی تبدیل خواهد شد.

آیا خداداد عزیزی با محرومیت جدید روبه‌رو می‌شود؟

خداداد عزیزی پیش از این اتفاق هم در جریان مسابقه با کارت زرد دوم از کنار زمین اخراج شده بود. تراکتور حتی نسبت به نحوه اخراج او نیز در قالب اعتراض رسمی به داوری شکایت کرده است.

حالا پرونده فایل صوتی مسئله‌ای جداگانه ایجاد می‌کند.

برخی رسانه‌ها از احتمال رسیدگی فوری کمیته انضباطی و حتی محرومیت اضافی برای مدیر تیم تراکتور نوشته‌اند، اما تا زمانی که حکم رسمی صادر نشده، نمی‌توان درباره میزان یا اصل محرومیت جدید به‌طور قطعی صحبت کرد.

آنچه روشن است این است که اگر ارکان قضایی فدراسیون انتساب فایل و وقوع توهین را احراز کنند، موضوع می‌تواند مستقل از کارت قرمز داخل مسابقه بررسی شود.

در طرف مقابل، چنانچه ادعای تراکتور درباره تحریف مؤثر فایل ثابت شود، این مسئله نیز می‌تواند در نوع تصمیم نهایی اهمیت داشته باشد.

امید عالیشاه در مرکز یک پرونده تازه

امید عالیشاه که در این فصل برای گل‌گهر بازی می‌کند، در مسابقه با تراکتور نیز یکی از بازیکنانی بود که از داور کارت زرد گرفت. تراکتور بعد از بازی علاوه بر اعتراض به اخراج خداداد عزیزی، نسبت به یک خطای عالیشاه روی امیرحسین حسین‌زاده نیز اعتراض رسمی داشته است.

اما ماجرای فایل صوتی از این صحنه‌های فوتبالی فراتر رفته است.

گل‌گهر در بیانیه تازه خود اعلام کرده حقوق قانونی باشگاه و امید عالیشاه را محفوظ می‌داند و مسئله توهین، هتک حرمت و همچنین ادعاهای مطرح‌شده علیه باشگاه را از طریق ارکان قضایی فدراسیون و مراجع دیگر پیگیری خواهد کرد.

بنابراین احتمال دارد پرونده در دو مسیر موازی انضباطی و حقوقی ادامه پیدا کند.

جنگ بیانیه‌ها به کجا می‌رسد؟

ماجرای خداداد عزیزی و امید عالیشاه اکنون دیگر فقط یک حاشیه معمول پس از مسابقه نیست. تراکتور روی «تحریف فایل، شرایط ضبط و انتشار آن» دست گذاشته و گل‌گهر بر «اصل محتوای صوت و ضرورت پاسخ‌گویی درباره الفاظ منتسب» تمرکز دارد.

در چنین شرایطی، ادامه صدور بیانیه احتمالاً چیز زیادی به روشن شدن حقیقت اضافه نخواهد کرد.

نقطه تعیین‌کننده زمانی خواهد بود که نسخه‌های موجود فایل در اختیار مرجع کارشناسی قرار بگیرد و درباره اصالت صدا، پیوستگی فایل و احتمال دستکاری فنی اظهار نظر شود. پس از آن نیز کمیته انضباطی یا سایر مراجع ذی‌صلاح می‌توانند درباره مسئولیت افراد تصمیم‌گیری کنند.

مهم‌ترین جمله بیانیه گل‌گهر نیز شاید همین باشد: «کارشناسی بی‌طرفانه بهترین راه کشف حقیقت است.»

تا آن زمان، اصل فایل، ادعای تحریف و مسئولیت انتشار، سه مسئله جداگانه‌اند که باید مستقل از فضای هواداری و جنگ رسانه‌ای باشگاه‌ها بررسی شوند؛ چراکه پرونده‌ای با این حجم از توجه عمومی، بیش از هر چیز به یک تصمیم مستند و قابل دفاع نیاز دارد.