بورس در یک هفته ۶۱۸ هزار واحد پرید؛ شاخص ۷.۱ میلیونی ماندگار میشود؟
بازار سهام در پایان هفته قبل شرایط کاملاً متفاوتی داشت. چهارشنبه ۱۱ شهریور، فشار فروش شاخص کل را حدود ۸۰ هزار واحد پایین آورد و نماگر اصلی بازار در محدوده ۶ میلیون و ۵۰۴ هزار واحد بسته شد. اما تنها یک هفته بعد، شاخص روی ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار واحد ایستاد. این فاصله تقریباً ۶۱۸ هزار واحدی، یکی از پرشتابترین حرکتهای هفتگی بورس در ماههای اخیر محسوب میشود.
شنبه؛ بورس از شوک هفته قبل برگشت
نخستین روز معاملاتی هفته سوم شهریور با بازگشت جدی تقاضا همراه شد.
شاخص کل شنبه ۱۴ شهریور حدود ۹۷ هزار واحد رشد کرد و به محدوده ۶ میلیون و ۶۰۱ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز بیش از ۲۳ هزار واحد افزایش یافت و دوباره بالای یک میلیون و ۸۰۰ هزار واحد قرار گرفت. حدود ۱.۸ همت پول حقیقی نیز وارد بازار سهام شد.
در پایان معاملات، ۷۸ درصد نمادها مثبت بودند و ارزش معاملات خرد در برخی محاسبات به بیش از ۴۳ همت رسید؛ آماری که نشان میداد خریداران بعد از افت سنگین چهارشنبه قبل، با قدرت به بازار برگشتهاند.
تمرکز اولیه نقدینگی نیز بیشتر روی گروههای کالایی و دلاری دیده میشد؛ صنایعی که از رشد نرخ ارز و افزایش انتظارات تورمی منتفع میشوند.
یکشنبه؛ شاخص به ۶.۷ میلیون رسید
روز یکشنبه روند صعودی شتاب بیشتری گرفت و شاخص کل با رشد بیش از ۱۲۱ هزار واحدی در محدوده ۶ میلیون و ۷۲۳ هزار واحد قرار گرفت.
دادههای تسنیم ورود حدود ۳.۷ همت پول حقیقی به معاملات خرد را نشان میدهد و همزمان حدود ۲.۵ همت از صندوقهای درآمد ثابت خارج شد؛ ترکیبی که از افزایش ریسکپذیری سرمایهگذاران حکایت داشت.
در همین روز پذیرهنویسی صندوق پروژه «نور» نیز آغاز شد؛ ابزاری که برای تأمین مالی احداث نیروگاههای خورشیدی طراحی شده است. سازمان بورس اعلام کرده منابع این صندوق مستقیماً به پروژههای نیروگاهی اختصاص خواهد یافت.
بنابراین برخلاف تصور اینکه ابزارهای جدید الزاماً نقدینگی را از سهام خارج میکنند، یکشنبه نشان داد امکان رشد همزمان بازار ثانویه و ابزارهای تأمین مالی جدید وجود دارد.
دوشنبه؛ یکی از تاریخیترین روزهای ورود پول
معاملات دوشنبه نقطه اوج هفته بود.
شاخص کل با حدود ۱۸۴ هزار واحد رشد به ۶ میلیون و ۹۰۷ هزار واحد رسید. تقریباً تمام بازار سبز بود و تنها تعداد بسیار محدودی از نمادها در محدوده منفی قرار داشتند. گزارشهای روزانه ورود حدود ۷.۵ هزار میلیارد تومان پول حقیقی را ثبت کردند که یکی از ارقام کمسابقه سال جاری بود.
نکته مهم این روز گستردگی تقاضا بود. پول دیگر فقط در بانکها یا چند سهم بزرگ متوقف نمانده بود و گروههای معدنی، فلزی، خودرویی، پتروشیمی و پالایشی نیز مورد توجه قرار گرفتند.
همین توزیع تقاضا سبب شد بسیاری از فعالان بازار، حرکت هفته سوم شهریور را با موجهای شاخصسازی محدود سالهای گذشته متفاوت بدانند.
سهشنبه؛ فتح تاریخی ۷ میلیون واحد
سهشنبه ۱۷ شهریور نقطه عطف تاریخی بورس تهران بود.
شاخص کل با رشد ۱۶۷ هزار و ۳۳۰ واحدی برای نخستینبار در تاریخ خود در پایان معاملات بالای مرز ۷ میلیون واحد قرار گرفت و روی ۷ میلیون و ۷۴ هزار واحد ایستاد. شاخص هموزن نیز بیش از ۳۴ هزار واحد رشد کرد و به یک میلیون و ۹۳۶ هزار واحد رسید.
در این روز نزدیک چهار همت پول حقیقی به سهام، حقتقدم و صندوقهای سهامی وارد شد و حدود ۸۴ درصد نمادها در محدوده مثبت بسته شدند. بیش از ۵۰۰ نماد نیز در پایان معاملات صف خرید داشتند.
بنابراین رشد شاخص هموزن واقعاً نشان میدهد حرکت بازار گسترده بوده است؛ اما تعبیر اینکه «تمام شرکتهای بورسی» رشد کردهاند دقیق نیست. حتی در قویترین روزهای هفته نیز بخشی از نمادها منفی بودند.
در همین روز، مبین انرژی خلیج فارس نیز در گزارش کدال از بازگشت ظرفیت عملیاتی خود به حدود ۶۰ درصد در مرداد خبر داد؛ شرکتی که پس از آسیب به زیرساختهایش مدتی با محدودیت تولید مواجه شده بود.
چهارشنبه؛ شاخص بالا رفت اما پول حقیقی عقب نشست
آخرین روز معاملاتی هفته تصویر متفاوتتری داشت.
شاخص کل با حدود ۴۷ هزار و ۳۰۰ واحد رشد به رکورد ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار واحد رسید، اما رشد شاخص هموزن تنها حدود ۵ هزار و ۷۰۰ واحد بود. این تفاوت نشان داد در پایان هفته، سهم شرکتهای بزرگ در حفظ روند صعودی بیشتر شده است.
همزمان جریان پول حقیقی تغییر جهت داد. دادههای مختلف بسته به دامنه نمادهای محاسبهشده، خروج حدود ۸۰۰ تا ۹۰۰ میلیارد تومان پول از سهام و صندوقهای سهامی را نشان میدهند. یک گزارش کارگزاری بورسیران نیز خروج ۸۹۵ میلیارد تومانی را ثبت کرده است.
این اتفاق لزوماً به معنای پایان موج صعودی نیست، اما علامت مهمی است؛ زیرا بعد از چند روز ورود سنگین نقدینگی، بخشی از معاملهگران شروع به شناسایی سود کردند.
اوراق سلف سکه ۹.۷ همت نقدینگی جذب کرد
یکی از مهمترین رویدادهای چهارشنبه، نخستین عرضه اوراق سلف سکه بانک مرکزی در بورس کالا بود.
از ۱۰۰ هزار قطعه سکه عرضهشده، حدود ۴۱ هزار و ۴۰۰ قطعه به فروش رفت. نزدیک ۱۹ هزار سرمایهگذار در عرضه شرکت کردند و مجموع منابع جذبشده به حدود ۹.۷ همت رسید.
این عرضه از آن جهت اهمیت دارد که نشان میدهد بازار سرمایه در حال تبدیل شدن به محل رقابت چند کلاس دارایی است؛ از سهام گرفته تا طلا، نقره، پروژههای نیروگاهی و حالا ابزارهای مبتنی بر سکه.
اما ورود این ابزارها الزاماً تهدید مستقیم برای بورس نیست. بازار نقدینگی بسیار بزرگتری دارد و سرمایهگذار میتواند همزمان بخشی از پرتفوی خود را در سهام و بخشی را در داراییهای پوششدهنده تورم نگهداری کند.
دلار موتور اصلی بورس شد؟
یکی از مهمترین توضیحها برای رفتار بورس در هفته سوم شهریور، رشد نرخ ارز است.
وقتی نرخ ارز افزایش مییابد، انتظارات بازار درباره درآمد ریالی شرکتهای صادراتی نیز بالا میرود. شرکتهای فلزی، معدنی، پتروشیمی و پالایشی بخش مهمی از درآمد خود را از فروش محصولاتی به دست میآورند که قیمتگذاری آنها مستقیم یا غیرمستقیم با ارز و بازارهای جهانی ارتباط دارد.
به همین دلیل طبیعی است که در هفتهای با رشد دلار، فلزات اساسی و معادن به تدریج مقصد مهمتری برای نقدینگی شوند. گزارشهای پایان هفته نیز چرخش منابع به سمت فلزات، صنایع نفتی و غذایی را تأیید میکنند.
اما این رابطه یک خط مستقیم و بدون ریسک نیست. افزایش ارز اگر از تنش سیاسی شدید ناشی شود، همزمان میتواند نرخ تنزیل، هزینه تأمین مالی و ریسک کلی اقتصاد را افزایش دهد.
آیا بورس دیگر از ریسک سیاسی نمیترسد؟
بازار هفته گذشته رفتاری متفاوت از دورههای قبلی نشان داد.
با وجود افزایش تنشهای منطقهای، بورس نهتنها وارد صف فروش نشد، بلکه چند رکورد تاریخی ثبت کرد. این موضوع را میتوان نشانه افزایش تابآوری سرمایهگذاران دانست، اما نتیجهگیری اینکه «ریسک سیاسی دیگر اثری بر بورس ندارد» خطرناک است.
معاملات چهارشنبه دقیقاً این هشدار را داد.
افزایش عرضه، خروج پول حقیقی و کاهش سرعت رشد هموزن نشان داد هرچه شاخص بالاتر میرود و سود کوتاهمدت معاملهگران بزرگتر میشود، حساسیت بازار به اخبار منفی نیز افزایش پیدا خواهد کرد.
بورس هفته آینده؛ ۷ میلیون حمایت میشود؟
مهمترین سطح تکنیکی و روانی هفته آینده همان ۷ میلیون واحد است.
اگر شاخص بتواند بالای این مرز تثبیت شود، ارزش معاملات همچنان بالا بماند و پول حقیقی بعد از استراحت چهارشنبه دوباره برگردد، کانال ۷.۱ میلیون میتواند به سکوی حرکت بعدی بازار تبدیل شود.
اما اگر خروج پول حقیقی چند روز ادامه پیدا کند، صفهای خرید تخلیه شوند و شاخص هموزن از حرکت بازبماند، احتمال یک اصلاح کوتاهمدت بعد از رشد تقریباً ۹.۵ درصدی یکهفتهای کاملاً طبیعی خواهد بود.
اصلاح در چنین شرایطی الزاماً به معنای تغییر روند نیست؛ بازاری که در چهار جلسه متوالی صدها هزار واحد رشد کرده، برای ادامه حرکت سالم به دورههای استراحت نیز نیاز دارد.
بورس بعد از ۶۱۸ هزار واحد رشد؛ فرصت یا زنگ خطر؟
شاخص کل بورس تهران هفته سوم شهریور را در ۷ میلیون و ۱۲۲ هزار واحد و شاخص هموزن در محدوده یک میلیون و ۹۴۲ هزار واحد به پایان رساند.
مهمترین نکته هفته صرفاً رکورد شاخص نبود؛ ترکیب رشد شاخص کل، صعود هموزن، ارزش بالای معاملات و چند روز ورود سنگین پول حقیقی بود.
در مقابل، معاملات چهارشنبه یک هشدار نیز داشت: سرعت صعود نمیتواند همیشه به همین شکل ادامه پیدا کند.
برای هفته آینده سه متغیر باید بیش از خود عدد شاخص رصد شود: جریان پول حقیقی، ارزش معاملات خرد و رفتار شاخص هموزن. اگر این سه متغیر دوباره در کنار یکدیگر تقویت شوند، عبور از ۷ میلیون را میتوان شکست معتبرتری دانست؛ اما اگر شاخص فقط با چند سهم بزرگ بالا بماند و پول حقیقی از بازار خارج شود، احتمال ورود بورس به یک فاز استراحت و اصلاح افزایش خواهد یافت.
بورس هفته سوم شهریور نشان داد هنوز ظرفیت جذب نقدینگی بزرگ را دارد؛ هفته بعد مشخص میکند این پول برای سرمایهگذاری آمده است یا تنها برای یک موج کوتاهمدت.