طلای جهانی زیر فشار نرخ بهره؛ اونس از کف ۴۳۲۳ دلاری برگشت اما سومین افت هفتگی در راه است
در ساعات ابتدایی معاملات جمعه، برخی قیمتهای لحظهای اونس را حوالی ۴۳۲۶ دلار نشان میدادند؛ سطحی که هنوز اثر ریزش سنگین پنجشنبه را منعکس میکرد.
اما بازار بعداً بخشی از این افت را جبران کرد. آخرین گزارش رویترز قیمت نقدی طلا را حدود ۴۳۵۱ دلار و ۹۷ سنت اعلام کرده که نسبت به روز قبل ۰.۸ درصد افزایش دارد. قرارداد آتی دسامبر آمریکا نیز با وجود این بازگشت، حدود ۰.۳ درصد پایینتر و در محدوده ۴۳۹۳ دلار معامله شده است.
نکته مهم این است که این رشد روزانه هنوز برای جبران افت هفتگی کافی نیست.
طلا از ابتدای هفته تقریباً دو درصد پایین آمده و اگر شرایط تغییر محسوسی نکند، سومین هفته متوالی منفی خود را ثبت خواهد کرد. همین موضوع نشان میدهد فشار اصلی بازار در حال حاضر از سمت سیاست پولی آمریکا میآید، نه صرفاً نوسانات کوتاهمدت عرضه و تقاضا.
PPI آمریکا چرا طلا را زمین زد؟
مهمترین عامل سقوط پنجشنبه، انتشار شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا بود.
اداره آمار کار آمریکا اعلام کرد PPI در ماه اوت ۰.۴ درصد افزایش یافته است؛ پس از رشد بازبینیشده ۰.۱ درصدی در ژوئیه. نرخ سالانه تورم تولیدکننده نیز به ۵.۴ درصد رسید.
این رقم ماهانه دقیقاً مطابق انتظار اقتصاددانان بود، بنابراین توصیف آن بهعنوان «غافلگیری بزرگ» چندان دقیق نیست. اما جزئیات گزارش برای بازار نگرانکننده بود.
قیمت کالاهای نهایی ۱.۱ درصد بالا رفت و انرژی به تنهایی ۴.۲ درصد افزایش یافت. قیمت گازوئیل نیز در یک ماه ۲۴.۱ درصد جهش کرد و بیش از یکسوم افزایش قیمت کالاهای تولیدکننده را توضیح داد.
همین جزئیات به معاملهگران پیام داد که موج گرانی انرژی ناشی از درگیریهای خاورمیانه در حال ورود به زنجیره قیمت آمریکا است.
نتیجه سریع بود: بازده اوراق بالا رفت، دلار تقویت شد و طلا ظرف معاملات پنجشنبه تقریباً دو درصد از اوج روزانه عقب نشست.
احتمال افزایش نرخ بهره به حدود ۷۰ درصد رسید
قبل از انتشار PPI، بازار احتمال افزایش ۲۵ واحد پایهای نرخ بهره در جلسه هفته آینده فدرال رزرو را حدود ۶۲ درصد میدانست.
بعد از گزارش تورم تولیدکننده، این احتمال به حدود ۷۰ درصد رسید. نرخ فعلی هدف فدرال رزرو در محدوده ۳.۵۰ تا ۳.۷۵ درصد قرار دارد.
این تغییر برای بازار طلا بسیار مهم است.
طلا سود دورهای پرداخت نمیکند. وقتی نرخ بهره و بازده اوراق بالا میرود، سرمایهگذار میتواند بدون پذیرش ریسک قیمت طلا، از اوراق دولتی سود بیشتری دریافت کند. در نتیجه هزینه فرصت نگهداری طلا افزایش پیدا میکند.
همزمان افزایش نرخ بهره معمولاً از دلار حمایت میکند و دلار قوی نیز خرید طلا را برای دارندگان سایر ارزها گرانتر میکند.
به همین دلیل حتی تنشهای نظامی شدید هم فعلاً نتوانستهاند اثر سیاست پولی را کاملاً خنثی کنند.
CPI امروز؛ عددی که ممکن است تکلیف فدرال رزرو را روشن کند
آزمون مهمتر بازار هنوز باقی مانده است.
اداره آمار کار آمریکا اعلام کرده شاخص قیمت مصرفکننده ماه اوت امروز جمعه ۱۱ سپتامبر ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا منتشر خواهد شد.
نظرسنجی رویترز نشان میدهد انتظار بازار برای CPI ماهانه حدود ۰.۴ درصد و برای تورم هسته ماهانه حدود ۰.۲ درصد است. تورم سالانه عمومی نیز حدود ۳.۴ درصد و هسته حدود ۲.۴ درصد پیشبینی شده است.
برای طلا، عدد هسته شاید حتی مهمتر باشد.
اگر تورم هسته به جای ۰.۲ درصد در محدوده ۰.۳ یا ۰.۴ درصد قرار بگیرد، استدلال طرفداران افزایش نرخ بهره بسیار قویتر خواهد شد. در این سناریو احتمال رشد دوباره بازده اوراق و دلار وجود دارد و طلا میتواند زیر فشار تازه قرار بگیرد.
اما اگر CPI ضعیفتر از انتظار منتشر شود، احتمال افزایش نرخ بهره افت میکند و بخشی از فروشهای اخیر طلا میتواند معکوس شود.
نفت بالای ۱۰۰ دلار؛ هم دوست طلاست، هم دشمن آن
وضعیت نفت یکی از پیچیدهترین بخشهای معادله امروز است.
نفت برنت پس از رسیدن تا حدود ۱۰۹ دلار و ۹۷ سنت، امروز عقب نشست و حوالی ۱۰۵ تا ۱۰۶ دلار معامله شد. با این حال همچنان در مسیر ثبت رشد هفتگی حدود ۱۰ درصدی و نخستین پایان هفته بالای ۱۰۰ دلار از اواسط ماه مه قرار دارد.
نفت گران در حالت عادی میتواند برای طلا مثبت باشد، چون انتظارات تورمی و تقاضای پناهگاه امن را بالا میبرد.
اما در شرایط فعلی اثر دوم قویتر شده است: نفت بالاتر به معنای تورم بیشتر، احتمال نرخ بهره بالاتر و بازده اوراق بالاتر است.
به همین دلیل تنش خاورمیانه که معمولاً مستقیماً موجب خرید طلا میشود، این بار از کانال انرژی میتواند به فشار نزولی روی آن نیز منجر شود.
این پارادوکس یکی از دلایل نوسان شدید اونس در چند روز اخیر است.
بازده اوراق به مرز ۵ درصد نزدیک شد
بازار اوراق نیز برای طلا خبر خوبی ندارد.
بازده اوراق ۱۰ ساله خزانهداری آمریکا به حدود ۴.۹۵ درصد رسیده و در بالاترین سطوح چند سال اخیر قرار گرفته است. بازده اوراق ۳۰ ساله نیز بیش از ۵.۳ درصد و دو ساله حدود ۴.۶ درصد گزارش شده است.
برای مقایسه، طلا هیچ سود نقدی پرداخت نمیکند.
هرچه بازده اوراق به پنج درصد نزدیکتر شود، سرمایهگذار برای نگهداری دارایی بدون بازده باید دلیل قویتری داشته باشد؛ مثلاً ترس از بحران مالی، سقوط دلار یا تشدید شدید جنگ.
فعلاً ریسکهای ژئوپلیتیکی وجود دارند، اما بازار اوراق نشان میدهد سرمایهگذاران تورم و نرخ بهره را تهدید فوریتری برای قیمت طلا میدانند.
دلار هم دوباره جان گرفته است
شاخص دلار امروز در محدوده ۹۹.۱ قرار داشته و نزدیک بالاترین سطح یک هفته اخیر معامله شده است.
دلار پنجشنبه پس از PPI حدود ۰.۴ درصد تقویت شد و افزایش بازده اوراق به حفظ قدرت آن کمک کرده است.
این تغییر نسبت به ابتدای هفته بسیار مهم است.
چند روز قبل، یکی از دلایل ماندن طلا بالای ۴۴۰۰ دلار ضعف دلار بود. اکنون همان متغیر به سمت مخالف حرکت کرده است.
اگر CPI نیز قوی منتشر شود، دلار میتواند دوباره تقویت شود و فشار مضاعفی بر طلا وارد کند.
نقره هم از فشار نرخ بهره در امان نماند
افت بازار تنها به طلا محدود نشده است.
در معاملات امروز نقره حوالی ۶۳ دلار و ۹۳ سنت معامله شده و اگرچه نسبت به پنجشنبه مقداری رشد کرده، همچنان بیش از سه درصد در این هفته کاهش دارد. پلاتین نیز در محدوده ۱۷۹۹ دلار و پالادیوم نزدیک ۱۳۰۰ دلار قرار گرفتهاند و هر دو در مسیر افت هفتگی هستند.
ریزش شدید پنجشنبه در فلزات نشان داد تغییر انتظارات نرخ بهره تقریباً کل مجموعه فلزات گرانبها را تحت تأثیر قرار داده است.
نقره البته به دلیل مصرف صنعتی، علاوه بر نرخ بهره به چشمانداز اقتصاد جهانی نیز حساس است و همین موضوع میتواند نوسانات آن را شدیدتر کند.
سه سناریو برای قیمت طلا پس از CPI
مسیر کوتاهمدت اونس را میتوان در سه سناریو خلاصه کرد.
اگر CPI بالاتر از انتظار باشد، احتمال افزایش نرخ بهره در نشست ۱۵ و ۱۶ سپتامبر میتواند بیش از سطح فعلی بالا برود. رشد دلار و بازده اوراق در این حالت احتمالاً فشار تازهای بر محدوده ۴۳۰۰ دلار وارد میکند.
اگر CPI مطابق انتظار باشد، بازار احتمالاً همچنان میان ریسک نرخ بهره و ریسک جنگ گرفتار خواهد ماند و نوسان در محدوده فعلی ادامه پیدا میکند.
اگر CPI ضعیفتر از انتظار باشد، بخشی از شرطبندیهای بازار روی افزایش نرخ بهره تخلیه میشود و امکان بازگشت طلا به سمت ۴۴۰۰ دلار و بالاتر افزایش خواهد یافت.
هیچکدام از این مسیرها قطعی نیست، اما داده امروز احتمالاً مهمترین محرک کوتاهمدت اونس پیش از نشست هفته آینده فدرال رزرو خواهد بود.
طلا در دو راهی تورم و جنگ
بازار جهانی طلا در پایان این هفته در موقعیتی کمسابقه قرار گرفته است.
از یک طرف جنگ، نفت بالای ۱۰۰ دلار و اختلال در مسیرهای انرژی باید طلا را بهعنوان دارایی امن تقویت کنند؛ از طرف دیگر همان نفت گران تورم آمریکا را بالا برده و احتمال افزایش نرخ بهره را بیشتر کرده است.
نتیجه این تضاد را در نمودار هفته میتوان دید: طلا هنوز در سطوح تاریخی بسیار بالایی قرار دارد، اما حدود دو درصد افت هفتگی ثبت کرده و در آستانه سومین هفته منفی متوالی است.
بنابراین عدد تعیینکننده امروز دیگر قیمت نفت یا یک خبر نظامی نیست؛ CPI آمریکا است.
اگر تورم مصرفکننده نیز پیام PPI را تأیید کند، بازار باید خود را برای فدرال رزروی سختگیرتر آماده کند. اما اگر CPI نشانهای از کاهش فشار قیمتها نشان دهد، طلا میتواند بخشی از زمین از دسترفته این هفته را پس بگیرد.
فعلاً اونس از کف حدود ۴۳۲۳ دلاری برگشته، اما برای تبدیل این بازگشت به یک روند صعودی تازه، بازار به خبری نیاز دارد که احتمال افزایش نرخ بهره را پایین بیاورد.