پروژه تازه پرسپولیس برای ساخت ستاره؛ از آکادمی سرخ‌ها تا اعزام بازیکن به پرتغال

پیمان حدادی در حاشیه نخستین دوره استعدادیابی مرکز توسعه باشگاه تأکید کرده برنامه‌های جدید در قالب سیاست کلان «پرسپولیس نوین» تعریف شده‌اند؛ پروژه‌ای که قرار است تنها به تیم بزرگسالان محدود نماند و ساختار رده‌های پایه را نیز تغییر دهد.

این سیاست از چند ماه قبل نشانه‌های عملی خود را نشان داده بود. باشگاه در اردیبهشت مدیریت آکادمی را به ادموند بزیک سپرد؛ مربی‌ای که سابقه فعالیت در تیم‌های پایه پرسپولیس را دارد و مأموریت اصلی‌اش توسعه استعدادیابی و رساندن بازیکنان آکادمی به تیم اصلی عنوان شد. بزیک نیز بعد از انتصاب اعلام کرد نتیجه‌گیری در لیگ‌های پایه مهم است، اما هدف اصلی باید پرورش بازیکن برای تیم بزرگسالان باشد.

حرف‌های تازه حدادی نشان می‌دهد مدیریت باشگاه می‌خواهد این سیاست را از یک شعار تکراری در فوتبال ایران به یک زنجیره مشخص تبدیل کند: کشف بازیکن در سن پایین، آموزش در آکادمی، ایجاد فرصت مسابقه و در نهایت انتقال به تیم بزرگسالان یا فوتبال اروپا.

تیم دوم نونهالان؛ چرا پرسپولیس به سراغ سنین پایین‌تر رفته است؟

یکی از تصمیم‌های تازه، ایجاد تیم دوم نونهالان است. حدادی می‌گوید این طرح با پیشنهاد ادموند بزیک مطرح شده تا تعداد بیشتری از بازیکنان کم‌سن وارد چرخه آموزش شوند و استعدادهایی که در تست‌های اولیه ظرفیت دارند، صرفاً به دلیل محدودیت ظرفیت یک تیم از مجموعه کنار گذاشته نشوند.

این تغییر در فوتبال پایه اهمیت زیادی دارد. در شیوه سنتی، باشگاه‌های بزرگ معمولاً تعداد محدودی بازیکن را برای تیم رسمی هر رده انتخاب می‌کنند و بخش قابل توجهی از استعدادها از مسیر باشگاه خارج می‌شوند. داشتن تیم دوم می‌تواند زمان بیشتری برای ارزیابی بازیکنان ایجاد کند و به باشگاه اجازه دهد در سنین ۱۱ تا ۱۴ سال تصمیم‌های دیرهنگام‌تری درباره آینده آنها بگیرد.

این سیاست با برنامه دیگری که بزیک پیش‌تر درباره ایجاد تیم ب پرسپولیس مطرح کرده بود نیز هم‌جهت است. او گفته بود تشکیل تیم دوم در سطح بالاتر می‌تواند فاصله میان تیم‌های پایه و بزرگسالان را کاهش دهد؛ فضایی که بازیکنان جوان در آن فرصت بازی پیدا کنند و پیش از حضور در تیم اصلی تجربه بیشتری به دست بیاورند.

به بیان ساده، پرسپولیس در تلاش است حلقه‌های گمشده بین «نونهالان» و «بزرگسالان» را بیشتر کند.

پیشنهاد عجیب اما مهم؛ لیگ برای ۱۱ و ۱۲ ساله‌ها

حدادی همچنین گفته اگر هیئت فوتبال استان تهران موافقت کند، پرسپولیس به دنبال ایجاد ساختاری رقابتی برای بازیکنان ۱۱ و ۱۲ ساله است.

استدلال مدیرعامل سرخ‌ها این است که سن ورود بازیکنان به فوتبال حرفه‌ای در جهان پایین آمده و اکنون حتی فوتبالیست‌های ۱۶ و ۱۷ ساله در سطح اول ملی و باشگاهی بازی می‌کنند. بنابراین کشف بازیکن از سن ۱۵ یا ۱۶ سالگی ممکن است برای یک باشگاه حرفه‌ای دیر باشد.

البته مسابقه دادن در چنین سنینی باید با ملاحظات آموزشی همراه باشد. هدف از فوتبال پایه در سنین پایین نمی‌تواند صرفاً قهرمانی و نتیجه‌گیری باشد؛ تکنیک فردی، تصمیم‌گیری، هماهنگی و لذت از فوتبال باید بر نتیجه مسابقه اولویت داشته باشد.

اگر این طرح به همان مدل نتیجه‌محور فوتبال بزرگسالان تبدیل شود، می‌تواند اثر معکوس داشته باشد. اما اگر لیگ ۱۱ و ۱۲ ساله‌ها به عنوان بستری برای بازی بیشتر و ارزیابی بلندمدت طراحی شود، دامنه استعدادیابی باشگاه را به شکل محسوسی افزایش خواهد داد.

رویای حدادی؛ ۱۱ بازیکن پرسپولیس از آکادمی

بخش بلندپروازانه‌تر صحبت‌های مدیرعامل پرسپولیس، هدفی است که شاید امروز دور از دسترس به نظر برسد: اینکه در سال‌های آینده تیم بزرگسالان برای تکمیل ترکیب خود مجبور نباشد به طور گسترده سراغ بازیکنان خارجی یا خریدهای پرهزینه داخلی برود و حتی بتواند هر ۱۱ بازیکن خود را از محصولات آکادمی تأمین کند.

این هدف در کوتاه‌مدت واقع‌بینانه نیست، اما جهت‌گیری اقتصادی آن قابل توجه است.

پرسپولیس در پنجره‌های نقل‌وانتقالاتی اخیر برای جذب بازیکنان هزینه قابل توجهی پرداخت کرده است. در تابستان امسال نیز چند بازیکن با پرداخت رضایت‌نامه جذب شدند و مدیران باشگاه از هزینه صدها میلیارد تومانی برای نقل‌وانتقالات سخن گفته‌اند. در چنین بازاری، پرورش حتی دو یا سه بازیکن ثابت برای تیم اصلی می‌تواند صرفه‌جویی بزرگی ایجاد کند.

نمونه بازیکنان آکادمی که توانسته‌اند به تیم بزرگسالان برسند نیز مدیران باشگاه را امیدوار کرده است. بزیک هنگام تشریح برنامه خود از تجربه امیرحسین محمودی نام برد و گفت موفقیت چنین بازیکنانی یکی از دلایل تلاش برای ایجاد مسیر بیشتر میان آکادمی و تیم اصلی است.

مقصد بعدی استعدادهای پرسپولیس؛ پرتغال

مهم‌ترین بخش برنامه اما به فوتبال اروپا مربوط می‌شود.

حدادی حالا اعلام کرده باشگاه امیدوار است سال آینده چند بازیکن پرسپولیس با هزینه خود باشگاه راهی پرتغال شوند. این موضوع ناگهانی مطرح نشده است. کانال رسمی باشگاه پرسپولیس روز ۳۰ مرداد از زبان حدادی اعلام کرده بود او در استانبول با نماینده سازمان لیگ پرتغال جلسه داشته و درباره همکاری آکادمی پرسپولیس با چند باشگاه پرتغالی گفت‌وگو کرده است.

حدادی در آن مقطع گفته بود به دلیل ملاحظات طرف پرتغالی، جزئیات همکاری تا زمان امضای توافق رسمی منتشر نمی‌شود؛ اما تأکید کرده بود توسعه روابط بین‌المللی یکی از اهداف اصلی پروژه «پرسپولیس نوین» است و باشگاه به دنبال قراردادهای همکاری با باشگاه‌های خارجی است.

صحبت تازه او اکنون یک جزئیات مهم به آن مذاکرات اضافه کرده است: همکاری مدنظر قرار است به اعزام واقعی بازیکن منتهی شود.

چرا پرتغال می‌تواند انتخاب هوشمندانه‌ای باشد؟

فوتبال پرتغال سال‌هاست یکی از مهم‌ترین بازارهای توسعه و صادرات بازیکن در اروپا محسوب می‌شود. باشگاه‌های این کشور به استفاده از فوتبالیست‌های جوان خارجی و انتقال آنها به لیگ‌های بزرگ‌تر شهرت دارند.

برای یک بازیکن ایرانی جوان، رفتن مستقیم از لیگ ایران به باشگاه‌های بزرگ اسپانیا، انگلیس یا ایتالیا بسیار دشوار است. اما حضور در محیط فوتبالی مانند پرتغال، حتی در تیم‌های پایه یا سطوح پایین‌تر، می‌تواند مسیر سازگاری با فوتبال اروپا را کوتاه‌تر کند.

نکته مهم در طرح پرسپولیس این است که طبق گفته حدادی، هزینه این سفر و فرصت اولیه را خود باشگاه تقبل خواهد کرد. اگر این مدل واقعاً اجرایی شود، استعدادها برای دیده شدن در اروپا وابسته به توان مالی خانواده یا واسطه‌های نقل‌وانتقالاتی نخواهند بود.

البته هنوز قرارداد رسمی با باشگاه مشخصی در پرتغال اعلام نشده است و نباید مذاکره با نماینده سازمان لیگ این کشور را معادل نهایی شدن انتقال بازیکنان دانست. خود حدادی نیز قبلاً تأکید کرده بود جزئیات پس از توافق رسمی اعلام می‌شود.

چالش اصلی پرسپولیس؛ از حرف تا ساختن مسیر واقعی

برگزاری تست استعدادیابی و صحبت از پرتغال بخش آسان پروژه است. دشوارترین مرحله، حفظ بازیکن بااستعداد و رساندن او از سن ۱۲ یا ۱۳ سالگی به فوتبال بزرگسالان خواهد بود.

آکادمی برای موفقیت به مربی ثابت، زمین مناسب، برنامه بدنسازی متناسب با سن، آموزش تغذیه و روانشناسی، مسابقات منظم و مهم‌تر از همه اعتماد سرمربی تیم بزرگسالان نیاز دارد. اگر بهترین بازیکن آکادمی در ۱۸ یا ۱۹ سالگی هیچ شانسی برای بازی نداشته باشد، تمام سرمایه‌گذاری سال‌های قبل عملاً ناقص می‌ماند.

باشگاه طی ماه‌های اخیر حداقل در سطح ساختاری تغییراتی ایجاد کرده است. بزیک مدیر آکادمی شده، مربیان رده‌های پایه ارتقا یافته‌اند و برنامه تیم ب نیز مطرح شده است. پرسپولیس فصل گذشته نیز در رده‌های پایه دو قهرمانی در نونهالان و نوجوانان کسب کرد و تیم جوانان دوم شد؛ بنابراین نقطه شروع پروژه کاملاً خالی نیست.

پرسپولیس نوین؛ پروژه‌ای که می‌تواند نقل‌وانتقالات سرخ‌ها را تغییر دهد

هدف نهایی برنامه حدادی اگر محقق شود، فقط تولید چند بازیکن جوان نیست.

باشگاه می‌خواهد مدلی بسازد که در آن آکادمی هم برای تیم بزرگسالان بازیکن تولید کند، هم مسیر انتقال به اروپا داشته باشد و هم در آینده به یکی از منابع درآمدی پرسپولیس تبدیل شود.

در چنین مدلی، باشگاه به جای پرداخت مبالغ سنگین برای خرید هر بازیکن آماده، بخشی از بودجه را روی استعدادهایی سرمایه‌گذاری می‌کند که از ۱۱ یا ۱۲ سالگی در ساختار خودش رشد کرده‌اند. بهترین‌ها به تیم بزرگسالان می‌رسند و بخشی نیز امکان انتقال به فوتبال خارج را خواهند داشت.

فعلاً این پروژه در مرحله ابتدایی است و مذاکرات پرتغال نیز هنوز به توافق رسمی و معرفی باشگاه مقصد نرسیده است. اما ادامه چند اقدام در یک مسیر واحد ــ تغییر مدیریت آکادمی، تیم دوم، توسعه استعدادیابی و مذاکره بین‌المللی ــ نشان می‌دهد این بار مدیران پرسپولیس می‌خواهند بحث «بازیکن‌سازی» را جدی‌تر از یک شعار فصلی دنبال کنند.