فولاد ایرانیان
ناصر علاءالدین درگذشت؛ پدر مالک پاساژ علاءالدین که بود؟ / از پلاستیکفروشی جمهوری تا قلب بازار موبایل ایران
ناصر علاءالدین، از چهرههای قدیمی بازار تهران و پدر رضا علاءالدین، چهره شناختهشده مجتمع تجاری علاءالدین، درگذشت. وبسایت رسمی مجتمع علاءالدین روز شنبه ۲۱ شهریور ۱۴۰۵ با انتشار پیام تسلیت، خبر درگذشت او را تأیید کرد؛ با این حال در اطلاعیه رسمی اشارهای به علت درگذشت نشده است. نام ناصر علاءالدین به سالهای ابتدایی شکلگیری ملکی بازمیگردد که چند دهه بعد به یکی از مهمترین مراکز خرید و فروش موبایل و تجهیزات دیجیتال ایران تبدیل شد؛ بازاری که برای سالها نه فقط یک پاساژ، بلکه یکی از مراکز تعیینکننده نبض قیمت و توزیع تلفن همراه در تهران بود.
۲۰:۲۴ - ۲۲ شهريور ۱۴۰۵
وانانیوز|
رسانه رسمی مجتمع تجاری علاءالدین ساعت ۱۲:۲۲ روز ۲۱ شهریور خبر درگذشت حاج ناصر علاءالدین را منتشر کرد و در پیام خود از او به عنوان یکی از چهرههای قدیمی خانواده علاءالدین یاد کرد.
در همان اطلاعیه، مجموعه علاءالدین درگذشت او را به فرزندان، بستگان، دوستان و کسبه مجتمعهای تجاری این خانواده تسلیت گفت و در متن نیز از ناصر علاءالدین به عنوان «مالک پاساژ علاءالدین» یاد شد.
نکته مهم این است که در اطلاعیه رسمی هیچ توضیحی درباره بیماری، علت فوت یا جزئیات مراسم او ارائه نشده است؛ بنابراین هرگونه ادعا درباره علت درگذشت، تا زمانی که خانواده یا منبع رسمی توضیح بیشتری منتشر نکند، قابل استناد نیست.
ناصر علاءالدین که بود؟
برای شناخت جایگاه ناصر علاءالدین باید به بیش از نیم قرن قبل بازگشت؛ زمانی که هنوز خبری از بازار موبایل جمهوری و پاساژ سرخرنگ معروف نبش حافظ نبود.
روایتهایی که از گفتوگوهای قدیمی با رضا علاءالدین نقل شدهاند، ناصر علاءالدین را کاسبی معرفی میکنند که از ابتدای دهه ۱۳۵۰ در تقاطع خیابان جمهوری و حافظ فعالیت داشت و کارگاه و فروشگاه پلاستیکفروشی اداره میکرد.
طبق روایتی که از قول رضا علاءالدین، پسر بزرگ او، منتشر شده است، ناصر در سال ۱۳۵۳ حدود هزار متر از فضای کنونی پاساژ علاءالدین را خریداری کرد و سپس در سالهای بعد زمینهای اطراف نیز به این مجموعه اضافه شدند.
همین خرید اولیه را میتوان نقطه شروع داستانی دانست که دههها بعد یکی از شناختهشدهترین بازارهای تخصصی موبایل ایران را شکل داد.
یک ابهام تاریخی؛ زمین اولیه را ناصر خرید یا رضا؟
در منابع عمومی درباره این بخش از تاریخ پاساژ یک اختلاف جالب وجود دارد.
برخی روایتهای ثانویه، خرید هزار متر زمین در سال ۱۳۵۳ را به رضا علاءالدین نسبت دادهاند؛ حتی بعضی تاریخچههای منتشرشده در سالهای اخیر همین روایت را تکرار میکنند.
اما در روایتی قدیمیتر که به نقل مستقیم از خود رضا علاءالدین منتشر شده، او صراحتاً پدرش ناصر را کاسب آن محل و خریدار آن هزار متر معرفی میکند.
بنابراین دقیقترین توصیف تاریخی این است که ناصر علاءالدین در شکلگیری اولیه املاک خانواده در تقاطع جمهوری و حافظ نقش محوری داشت و رضا علاءالدین بعدها چهره اصلی ساخت، توسعه و مدیریت پاساژ شد.
این تفکیک، تضاد میان روایتهای موجود را نیز تا حد زیادی توضیح میدهد.
از یک ملک تجاری تا پاساژ ۱۱۰۰ واحدی
ساخت مجتمع امروزی علاءالدین دههها بعد آغاز شد.
منابع قدیمی درباره تاریخچه این بازار میگویند پس از خرید زمینهای اطراف و طی مراحل طراحی و اداری، تخریب ساختمانهای قبلی و عملیات احداث مجتمع از حدود سال ۱۳۷۴ شروع شد.
ساخت مجموعه تقریباً چهار سال طول کشید و واگذاری واحدها از سالهای ۱۳۷۸ و ۱۳۷۹ به صورت مرحلهای آغاز شد. در روایتهای تاریخی، مجموعه نهایی دارای حدود ۱۱۰۰ واحد تجاری معرفی شده است.
رضا علاءالدین، پسر بزرگ ناصر، در منابع متعدد به عنوان مالک، سازنده و مدیر اصلی پاساژ شناخته میشود. یک گزارش قدیمی نیز صراحتاً او را «پسر بزرگ حاج ناصر علاءالدین» و مدیر و صاحب پاساژ معرفی کرده است.
چگونه علاءالدین به قلب بازار موبایل تهران تبدیل شد؟
اهمیت مجتمع علاءالدین فقط به تعداد مغازههای آن مربوط نیست.
با رشد سریع استفاده از تلفن همراه در ایران از اواخر دهه ۱۳۷۰ و بهویژه دهه ۱۳۸۰، خیابان جمهوری و محدوده حافظ به مرکز خرید، فروش و توزیع موبایل تبدیل شد و پاساژ علاءالدین به تدریج در مرکز این شبکه قرار گرفت.
وبسایت رسمی این مجموعه امروز نیز آن را بزرگترین مرکز خرید موبایل و لوازم جانبی ایران توصیف میکند و آدرس مجتمع اصلی را نبش خیابان جمهوری و حافظ ثبت کرده است.
سالها بسیاری از قیمتهای بازار تلفن همراه تهران از همین محدوده به سایر شهرها منتقل میشد و تعداد زیادی از عمدهفروشان، واردکنندگان، فروشندگان لوازم جانبی و فعالان تعمیرات در این مجتمع یا محدوده پیرامونی آن فعالیت داشتند.
به همین دلیل، نام خانوادگی علاءالدین از یک نام تجاری فراتر رفت و به بخشی از ادبیات بازار موبایل ایران تبدیل شد.
ناصر علاءالدین و رضا علاءالدین؛ دو نسل از یک مسیر تجاری
تفاوت نقش پدر و پسر در تاریخ این مجموعه مهم است.
ناصر به نسل نخست کسبوکار خانواده تعلق داشت؛ نسلی که پیش از شکلگیری بازار موبایل در جمهوری در همان محل تجارت میکرد و پایه مالکیت املاک را گسترش داد.
رضا علاءالدین اما با ساخت مجتمع چندطبقه و تمرکز بر بازار تلفن همراه، آن دارایی سنتی را به یک مرکز تجاری تخصصی تبدیل کرد.
در واقع داستان این خانواده نمونهای از تغییر ساختار بازار تهران در چند دهه است: از مغازه و کارگاه سنتی در دهه ۱۳۵۰ تا تجارت تلفن همراه و کالای دیجیتال در قرن جدید.
مرگ ناصر علاءالدین چند ماه پس از درگذشت حسام
درگذشت ناصر علاءالدین در شرایطی خبرساز شده که چند ماه قبل نیز نام خانواده علاءالدین به دلیل مرگ حسام علاءالدین در رسانهها مطرح شده بود.
درباره نسبتهای خانوادگی، منابع عمومی حسام را از اعضای نسل جوانتر خانواده و از بستگان نزدیک رضا علاءالدین معرفی کردهاند؛ برخی گزارشهای خانوادگی او را فرزند احمد علاءالدین و برادرزاده رضا معرفی میکنند.
اما مهمتر از نسبت خانوادگی، نحوه گزارش مرگ اوست که نیاز به دقت خبری زیادی دارد.
ماجرای حسام علاءالدین و استارلینک؛ چه چیزی تأیید شده است؟
در اردیبهشت ۱۴۰۵ گزارشهایی منتشر شد که مدعی بودند حسام علاءالدین پس از بازداشت جان باخته و پرونده او با موضوع تجهیزات اینترنت ماهوارهای استارلینک ارتباط داشته است.
یورونیوز در همان زمان گزارش کرد یک نهاد حقوق بشری مدعی شده حسام در جریان بازداشت جان باخته است، اما تأکید کرد برخی جزئیات منتشرشده درباره زمان و نحوه مرگ او تأیید مستقل نشدهاند.
مهمتر اینکه سازمان عفو بینالملل بعدها پرونده را بررسی کرد و نوشت حسام علاءالدین در آوریل ۲۰۲۶ در تهران، زمانی که پیگیر وضعیت برادرش بود، بازداشت شده و برادر او پیشتر در ارتباط با «مالکیت ادعایی یک دستگاه استارلینک» بازداشت شده بود.
عفو بینالملل اعلام کرد چند هفته بعد خانواده حسام برای تحویل جسد او فراخوانده شدند، اما تصریح کرد زمان دقیق و شرایط مرگ او برای این سازمان همچنان روشن نیست.
بنابراین ادعاهایی نظیر اینکه خود حسام به دلیل «مالکیت استارلینک» بازداشت شده یا علت دقیق مرگ او چه بوده، نباید بدون انتساب به منابع گزارشدهنده به عنوان واقعیت قطعی بیان شوند.
یک خانواده با بیش از نیم قرن حضور در بازار تهران
با درگذشت ناصر علاءالدین، یکی از چهرههای نسل قدیمی خانوادهای از دنیا رفته که نامش طی چند دهه با تجارت در محدوده جمهوری و حافظ پیوند داشته است.
از پلاستیکفروشی اوایل دهه ۱۳۵۰ تا مجتمع بزرگ موبایل، مسیر علاءالدین بخشی از تاریخ تحول بازار کالاهای مصرفی و دیجیتال تهران را روایت میکند.
البته پاساژ علاءالدین در سالهای فعالیت خود تنها با شهرت تجاری شناخته نشده و در مقاطع مختلف درباره مسائل ساختمانی و ضوابط شهری آن نیز بحثهایی مطرح بوده است؛ اما با وجود ظهور رقبایی چون بازار موبایل ایران و توسعه فروش آنلاین، این مجتمع همچنان یکی از شناختهشدهترین نامها در بازار تلفن همراه کشور باقی مانده است.
ناصر علاءالدین؛ نامی پشت یکی از معروفترین بازارهای تهران
اطلاعیه رسمی ۲۱ شهریور تنها خبر فوت ناصر علاءالدین را تأیید کرده و فعلاً جزئیات بیشتری درباره علت درگذشت او در دست نیست.
با این حال، مرور تاریخ این خانواده نشان میدهد نقش او محدود به نسبت خانوادگی با مالک مشهور پاساژ نبوده است. بر اساس روایت قدیمی منتسب به رضا علاءالدین، ناصر از اوایل دهه ۵۰ در همان نقطهای فعالیت میکرد که بعدها مجتمع علاءالدین ساخته شد و خرید اولیه زمین نیز توسط او انجام گرفت.
به این ترتیب، اگر رضا علاءالدین را سازنده چهره امروزی پاساژ بدانیم، ناصر علاءالدین را میتوان یکی از پایهگذاران مسیر تجاری خانوادهای دانست که نامش برای چند دهه با بازار موبایل ایران گره خورد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
