قیمت تخم مرغ امروز ۲۸ شهریور ۱۴۰۵؛ شانه ۳۰ عددی ۵۵۳ هزار تومان شد | بازار پاییز گران می‌شود؟

بازار تخم مرغ در آخرین روزهای شهریور برخلاف برخی دیگر از اقلام پروتئینی با خبر کمبود عرضه مواجه نیست. سید فرزاد طلاکش، دبیر فدراسیون طیور، اعلام کرده میزان تولید فعلی متناسب با نیاز کشور است و از نظر تامین، مشکلی برای بازار وجود ندارد.

آمار روزانه نیز این ارزیابی را تقویت می‌کند. تولید تخم مرغ کشور اکنون حدود ۳۲۰۰ تن در روز اعلام شده و فعالان صنعت پیش‌بینی می‌کنند در ماه‌های آبان و آذر این رقم به حدود ۳۵۰۰ تن در روز برسد.

قیمت تخم مرغ امروز ۲۸ شهریور ۱۴۰۵

بر اساس تازه‌ترین نرخ اعلام‌شده، وضعیت بازار به این شرح است:

دامنه ۴۸۰ تا ۷۰۰ هزار تومانی برای محصول فله نشان می‌دهد اگرچه فعالان صنعت از ثبات کلی بازار صحبت می‌کنند، اما هنوز اختلاف نرخ قابل توجهی بین مراکز عرضه دیده می‌شود. همین اختلاف یکی از موضوعاتی است که طرح شناسنامه‌دار شدن تخم مرغ قرار است آن را کاهش دهد.

تخم مرغ نسبت به اوایل شهریور گران شده است؟

مقایسه قیمت‌ها نشان می‌دهد بازار اگرچه در روزهای اخیر آرام شده، اما سطح نرخ‌ها نسبت به برخی قیمت‌های ثبت‌شده در ابتدای ماه افزایش پیدا کرده است.

در ۱۰ شهریور، فعالان صنعت قیمت منطقی هر شانه ۳۰ عددی بسته‌بندی را حدود ۵۳۰ هزار تومان و تخم مرغ فله را حدود ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرده بودند. نرخ ۵۵۳ هزار تومانی امروز برای بسته ۳۰ عددی حدود ۴.۳ درصد بالاتر از آن عدد است.

از سوی دیگر، در رصد بازار کالاهای اساسی در هفته منتهی به ۱۹ شهریور، قیمت شانه ۳۰ عددی در برخی مراکز عرضه بین ۲۴۵ تا ۴۸۵ هزار تومان گزارش شده بود. تفاوت این اعداد با نرخ‌های فعلی نشان می‌دهد نوع عرضه، کیفیت، وزن تخم مرغ، محل خرید و بسته‌بندی همچنان نقش مهمی در قیمت نهایی دارند.

بنابراین عبارت «ثبات بازار» بیشتر به معنای نبود جهش روزانه جدید است و نباید آن را با پایین بودن قیمت برای خانوار یکی دانست.

تولید روزانه تخم مرغ چقدر است؟

بر اساس تازه‌ترین آمار، روزانه حدود ۳۲۰۰ تن تخم مرغ در کشور تولید می‌شود.

اگر این رقم را به صورت ماهانه محاسبه کنیم، تولید فعلی معادل حدود ۹۶ هزار تن در یک ماه ۳۰ روزه است.

با رسیدن تولید روزانه به ۳۵۰۰ تن در آبان و آذر، ظرفیت ماهانه به حدود ۱۰۵ هزار تن خواهد رسید؛ یعنی نزدیک به ۹ هزار تن افزایش در ماه.

این رشد معادل حدود ۹.۴ درصد است.

نکته مهم اینجاست که فدراسیون طیور همزمان انتظار افزایش ۱۰ تا ۱۵ درصدی مصرف تخم مرغ در نیمه دوم سال را دارد.

این دو عدد نشان می‌دهند حاشیه تعادل عرضه و تقاضا ممکن است در پاییز کمی محدودتر شود؛ هرچند به دلیل کافی بودن تولید فعلی، نمی‌توان صرفاً از روی این درصدها نتیجه گرفت که بازار با کمبود مواجه خواهد شد.

چرا مصرف تخم مرغ در پاییز و زمستان بیشتر می‌شود؟

افزایش مصرف تخم مرغ در نیمه دوم سال یک الگوی تکرارشونده در بازار است.

بازگشایی مدارس، افزایش مصرف خانوارها، استفاده بیشتر صنایع غذایی، قنادی‌ها و شیرینی‌پزی‌ها و تغییر الگوی غذایی در ماه‌های سرد، معمولاً تقاضای این محصول را بالا می‌برد.

طلاکش میزان این افزایش را حدود ۱۰ تا ۱۵ درصد پیش‌بینی کرده، اما معتقد است با تولید فعلی و افزایش تولید برنامه‌ریزی‌شده، مشکلی برای تامین بازار ایجاد نخواهد شد.

در نتیجه اگر نهاده مورد نیاز مرغداران به شکل منظم تامین شود و شوک تازه‌ای در هزینه تولید ایجاد نشود، بخش عرضه ظرفیت پاسخ به افزایش تقاضای پاییزی را دارد.

شناسنامه‌دار شدن تخم مرغ چه تغییری ایجاد می‌کند؟

یکی از محورهای مهم اظهارات دبیر فدراسیون طیور، اجرای قانون شناسنامه‌دار شدن کالاهای کشاورزی با اولویت تخم مرغ است.

این طرح فقط موضوع قیمت نیست. شناسنامه‌دار شدن محصول می‌تواند مشخصاتی مانند تاریخ تولید، تاریخ انقضا، محل تولید و محل بسته‌بندی را قابل ردیابی کند و نظارت از مزرعه تا فروشگاه را افزایش دهد. اسناد رسمی حوزه کشاورزی نیز بر نقش این طرح در ردیابی، رعایت زنجیره سرد و کنترل بهداشتی تاکید کرده‌اند.

فرزاد طلاکش پیش‌تر نیز با اشاره به الزامات برنامه هفتم توسعه گفته بود دولت مکلف به شناسنامه‌دار و بسته‌بندی کردن محصولات کشاورزی شده و این سیاست می‌تواند ساختار عرضه تخم مرغ را سامان دهد.

از منظر اقتصادی، هدف این است که تفاوت‌های غیرمنطقی قیمت بین مغازه‌ها کاهش پیدا کند و مصرف‌کننده بتواند دقیق‌تر بداند محصول را با چه کیفیت و مشخصاتی خریداری می‌کند.

چرا یک شانه ۴۸۰ هزار و دیگری ۷۰۰ هزار تومان است؟

دامنه ۲۲۰ هزار تومانی میان کف و سقف قیمت تخم مرغ فله در نگاه اول بسیار زیاد به نظر می‌رسد.

بخشی از این تفاوت می‌تواند به وزن تخم مرغ‌ها، اندازه، کیفیت، محل تولید، هزینه حمل‌ونقل و حاشیه سود شبکه خرده‌فروشی مربوط باشد.

در محصولات بسته‌بندی نیز هزینه شانه، کارتن، بسته‌بندی، درجه‌بندی، لجستیک و فروشگاه به نرخ نهایی افزوده می‌شود.

اما وجود چنین فاصله‌ای دقیقاً یکی از دلایلی است که فعالان صنعت بر شفاف‌تر شدن زنجیره عرضه تاکید می‌کنند. اگر وزن، مبدا، تاریخ تولید و مشخصات محصول روی بسته مشخص باشد، مقایسه قیمت برای مصرف‌کننده ساده‌تر خواهد شد.

تخم مرغ هنوز ارزان‌ترین پروتئین است؟

فعالان صنعت همچنان تخم مرغ را یکی از ارزان‌ترین منابع پروتئینی سبد خانوار معرفی می‌کنند.

با این حال، افزایش قیمت شانه ۳۰ عددی تا بیش از نیم میلیون تومان به این معناست که حتی خرید این محصول نیز برای بخشی از خانوارها به هزینه قابل توجهی تبدیل شده است.

اگر یک شانه ۳۰ عددی ۵۵۳ هزار تومان باشد، قیمت هر تخم مرغ به طور متوسط حدود ۱۸ هزار و ۴۰۰ تومان می‌شود.

به همین دلیل طلاکش موضوع قدرت خرید و سیاست کالابرگ را نیز در کنار تولید مطرح کرده است؛ یعنی در شرایط فعلی مسئله فقط «وجود کالا در بازار» نیست، بلکه توان مالی خانوار برای خرید آن نیز اهمیت دارد.

نقش کالابرگ در مصرف تخم مرغ

دبیر فدراسیون طیور معتقد است شرایط بازار به اقتصاد مصرف‌کننده وابسته است و تا زمانی که رقم کالابرگ متناسب با تغییر قیمت کالاهای اساسی اصلاح نشود، تحول جدی در میزان مصرف اتفاق نخواهد افتاد.

این موضوع تفاوت مهمی میان «امنیت عرضه» و «دسترسی اقتصادی» ایجاد می‌کند.

ممکن است در بازار تخم مرغ به مقدار کافی وجود داشته باشد، اما اگر قیمت آن سریع‌تر از قدرت خرید خانوار افزایش یابد، سرانه مصرف کاهش پیدا می‌کند.

بنابراین سیاست تنظیم بازار فقط با افزایش تولید کامل نمی‌شود و حمایت از قدرت خرید نیز بخشی از معادله مصرف است.

پیش‌بینی قیمت تخم مرغ در پاییز ۱۴۰۵

در شرایط فعلی نشانه‌ای از کمبود فوری تخم مرغ دیده نمی‌شود و افزایش برنامه‌ریزی‌شده تولید به ۳۵۰۰ تن در روز یک عامل حمایتی برای بازار است.

در سناریوی باثبات، اگر تامین نهاده ادامه یابد و تولید به رقم اعلام‌شده برسد، رشد ۱۰ تا ۱۵ درصدی تقاضای نیمه دوم سال می‌تواند بدون جهش شدید قیمت پاسخ داده شود.

اما در سناریوی افزایشی، هرگونه اختلال در نهاده‌های خوراک طیور، افزایش هزینه حمل‌ونقل یا کاهش تولید می‌تواند تعادل بازار را برهم بزند؛ به‌خصوص اینکه رشد برنامه‌ریزی‌شده تولید حدود ۹.۴ درصد است و در سطح بالای برآورد، تقاضا ممکن است ۱۵ درصد رشد کند.

بنابراین مهم‌ترین متغیرهای پاییز تولید واقعی، نهاده‌های دامی، شبکه توزیع و قدرت خرید خانوار خواهند بود.

بازار تخم مرغ آرام است، اما قیمت‌ها پایین نیست

در مجموع، بازار تخم مرغ در ۲۸ شهریور ۱۴۰۵ از نظر تامین شرایط نسبتاً باثباتی دارد. تولید روزانه ۳۲۰۰ تن اعلام شده و قرار است در آبان و آذر به ۳۵۰۰ تن برسد. شانه ۳۰ عددی بسته‌بندی نیز حدود ۵۵۳ هزار تومان و محصول فله در دامنه ۴۸۰ تا ۷۰۰ هزار تومان عرضه می‌شود.

بنابراین نگرانی اصلی فعلاً کمبود کالا نیست؛ بلکه سطح بالای قیمت، اختلاف نرخ در شبکه عرضه و قدرت خرید مصرف‌کننده است.

اگر طرح شناسنامه‌دار شدن به شکل کامل اجرا شود، می‌تواند شفافیت بیشتری به بازار بدهد و اختلاف‌های نامتعارف قیمت را کاهش دهد. اما برای تثبیت پایدار بازار در نیمه دوم سال، افزایش تولید باید همزمان با تامین منظم نهاده‌ها و حفظ قدرت خرید خانوار ادامه پیدا کند.

به بیان دیگر، تخم مرغ ممکن است از نظر عرضه فراوان باشد، اما آزمون اصلی بازار پاییز این خواهد بود که آیا این فراوانی می‌تواند در نهایت به قیمت قابل تحمل برای مصرف‌کننده نیز منجر شود یا خیر.