افزایش کالابرگ از ۱۵ مهر؛ اعتبار هر نفر ۱.۳ میلیون میشود یا ۲ میلیون تومان؟
جلسه بررسی افزایش اعتبار کالابرگ با حضور مسعود پزشکیان و اعضای تیم اقتصادی دولت برگزار شد و در آن، کلیات طرح افزایش اعتبار و چارچوب جامعه هدف به تصویب رسید. براساس گزارش رسمی ریاستجمهوری، سازمان برنامه و بودجه مأمور شده وضعیت اقتصادی و درآمدی خانوارها را بررسی کند و گزارش نهایی درباره مشمولان را برای تصمیمگیری دولت ارائه دهد.
این یعنی اصل افزایش کالابرگ تقریباً از مرحله «آیا اجرا میشود؟» عبور کرده و اکنون دو سؤال اصلی باقی مانده است: مبلغ نهایی چقدر خواهد بود و افزایش جدید دقیقاً به کدام دهکها تعلق میگیرد؟
مبلغ جدید کالابرگ چقدر خواهد بود؟
صریحترین عدد رسمی تا امروز از سوی سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، اعلام شده است.
او گفته ۳۰۰ هزار تومان کف افزایش اعتبار کالابرگ است، اما جزئیات نهایی هنوز در حال بررسی است. وزیر اقتصاد همچنین تأکید کرده که هنوز مشخص نشده این افزایش دقیقاً شامل چه دهکهایی خواهد شد.
با فرض حفظ اعتبار فعلی یک میلیون تومانی، سناریوی حداقلی به این شکل خواهد بود:
| وضعیت | اعتبار ماهانه هر نفر |
|---|---|
| مبلغ فعلی | ۱ میلیون تومان |
| حداقل افزایش اعلامی | ۳۰۰ هزار تومان |
| حداقل اعتبار جدید | ۱ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان |
بنابراین تیترهایی که از «کالابرگ ۲ میلیون تومانی قطعی شد» سخن میگویند، فعلاً جلوتر از تصمیم رسمی دولت هستند.
ماجرای کالابرگ ۲ میلیون تومانی چیست؟
رقم ۲ میلیون تومان از سوی علی باباییکارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، مطرح شده است.
او گفته در جلسات مشترک با وزیر تعاون و همچنین در مجلس، پیشنهاد شده اعتبار کالابرگ با توجه به شرایط اقتصادی به محدوده یک میلیون و ۵۰۰ هزار تا ۲ میلیون تومان برسد. باباییکارنامی همچنین معتقد است براساس برداشت کمیسیون اجتماعی از منابع بودجه، رقم کالابرگ میتوانست به حدود ۲.۵ میلیون تومان برای هر نفر برسد.
اما میان «پیشنهاد مجلس» و «تصمیم اجرایی دولت» تفاوت وجود دارد.
گزارش رسمی ریاستجمهوری هیچ عدد ۲ یا ۲.۵ میلیون تومانی را بهعنوان رقم مصوب اعلام نکرده و فقط از تصویب کلیات افزایش اعتبار و بررسی منابع پایدار سخن گفته است.
بنابراین تا زمان اعلام مصوبه نهایی، تنها عددی که میتوان با اطمینان بیشتری به آن استناد کرد، حداقل افزایش ۳۰۰ هزار تومانی است.
کالابرگ چه کسانی افزایش پیدا میکند؟
دهکهای مشمول نیز هنوز نهایی نشدهاند.
وزیر اقتصاد در پاسخ به این پرسش که آیا افزایش ۳۰۰ هزار تومانی مشخصاً به شش دهک نخست تعلق خواهد گرفت، گفته تعیین دهکها همچنان در حال بررسی است.
گزارش رسمی دولت نیز تأکید دارد افزایش اعتبار باید بیشتر به سمت خانوارهای کمبرخوردار هدایت شود. پزشکیان در جلسه دولت گفته بخشی از منابع مورد نیاز میتواند از بازتنظیم حمایتهای غیرهدفمند دهکهای پردرآمد تأمین شود؛ زیرا افزایش کالابرگ برای گروههای پردرآمد اثر تعیینکنندهای بر معیشت آنها ندارد.
بنابراین جهتگیری فعلی دولت به سمت هدفمندتر شدن افزایش جدید برای دهکهای پایینتر است، اما هنوز نمیتوان دهکهای یک تا شش یا یک تا هفت را بهعنوان گروه قطعی معرفی کرد.
افزایش کالابرگ از چه تاریخی اجرا میشود؟
در این بخش، زمانبندی روشنتر است.
مدنیزاده اعلام کرده ارائه کالابرگ با مبالغ جدید برای دهکهای پایین از ۱۵ مهر ۱۴۰۵ آغاز خواهد شد و تعداد مشمولان و میزان دقیق پرداختی پیش از آن مشخص میشود.
بنابراین ۱۵ مهر را میتوان فعلاً تاریخ هدف دولت برای شروع مرحله جدید دانست؛ هرچند اجرای کامل آن همچنان به نهایی شدن منابع مالی و جامعه هدف وابسته است.
افزایش ۳۰۰ هزار تومانی چقدر برای دولت هزینه دارد؟
این بخش نشان میدهد چرا تعیین دهکها تا این اندازه اهمیت پیدا کرده است.
تعداد مشمولان کالابرگ در ماههای گذشته به حدود ۸۷ میلیون نفر رسیده است. اگر دولت به تمام این جمعیت ماهانه ۳۰۰ هزار تومان اضافه پرداخت کند، فقط افزایش جدید تقریباً ۲۶.۱ همت در ماه و بیش از ۳۱۳ همت در سال منابع نیاز دارد.
اما اگر افزایش فقط برای حدود شش دهک نخست و جمعیتی نزدیک به ۵۲ میلیون نفر اجرا شود، هزینه اضافه به حدود ۱۵.۶ همت در ماه و نزدیک ۱۸۷ همت در سال کاهش پیدا میکند.
همین اختلاف بیش از ۱۲۶ همتی در سال توضیح میدهد چرا دولت هنوز روی جامعه هدف تصمیم نهایی نگرفته است.
منابع افزایش کالابرگ از کجا میآید؟
ریاستجمهوری چهار مسیر اصلی را برای تأمین منابع مورد بررسی قرار داده است: مطالبات دولت از بخش گاز صنایع، صرفهجویی در مصرف سوخت، بازتنظیم یارانههای دهکهای پردرآمد و مطالبات خارجی دولت.
در این جلسه تأکید شده که منابع مقطعی از منابع پایدار جدا شوند تا اجرای کالابرگ باعث کسری بودجه، افزایش پایه پولی یا فشار تورمی جدید نشود.
گزارشی از نظر بیش از ۷۰ اقتصاددان نیز در جلسه ارائه شده که براساس جمعبندی دولت، افزایش حمایت کالابرگی را در شرایط فعلی قابل دفاع دانستهاند، به شرطی که تأمین منابع آن تورمزا نباشد.
این شاید مهمترین بخش اقتصادی طرح باشد؛ زیرا افزایش اسمی کالابرگ زمانی به حفظ قدرت خرید کمک میکند که منابع آن از مسیر ایجاد تورم دوباره تأمین نشود.
زمان مرحله سوم کالابرگ شهریور
پرداخت اعتبار فعلی شهریور نیز هنوز برای همه خانوارها تکمیل نشده است.
براساس جدول زمانبندی منتشرشده، سرپرستان خانواری که رقم پایانی کد ملی آنها ۷، ۸ یا ۹ است، اعتبار مربوط به شهریور را در ۵ مهر ۱۴۰۵ دریافت میکنند. گروههای دارای کد ملی منتهی به صفر، یک و دو در ۱۵ شهریور و گروههای سه تا شش در ۲۵ شهریور در نوبت شارژ قرار گرفتهاند.
اعتبار فعلی این مرحله هنوز همان یک میلیون تومان به ازای هر نفر است و افزایش جدید ۱۵ مهر، موضوعی جدا از شارژ شهریور محسوب میشود.
مشمولان پیامک احراز سکونت چه کنند؟
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی پیشتر اعلام کرده بود کالابرگ برخی افرادی که در دادههای دستگاههای مسئول بهعنوان «غیرمقیم» شناسایی شدهاند، بهصورت موقت تعلیق شده است.
این افراد تا پایان شهریور فرصت داشتند با مراجعه حضوری به دفاتر منتخب پیشخوان دولت، سکونت خود در ایران را احراز کنند. پس از تأیید نهایی وزارت کار، اعتبار دوباره فعال میشود و معوقه مردادماه افراد واجد شرایط نیز در دوره بعد پرداخت خواهد شد.
وزارت رفاه همچنین تأکید کرده سفر موقت، از جمله سفرهای زیارتی، به خودی خود به معنای اقامت خارج از کشور نیست.
برای استعلام کالابرگ به کدام روش اعتماد کنیم؟
در هفتههای اخیر چند کد دستوری مختلف برای استعلام کالابرگ در فضای مجازی و برخی رسانهها منتشر شده است. به دلیل تعدد این کدها و احتمال تغییر روشهای ارائه خدمت، استفاده از کانالهای رسمی شبکه ملی اعتبار و اطلاعیههای وزارت تعاون گزینه مطمئنتری است.
اپلیکیشن و سامانه «شما»، پیامکهای رسمی طرح و استعلام از فروشگاههای متصل به شبکه اعتبار از روشهای اصلی بررسی موجودی و وضعیت کالابرگ هستند. بهتر است کاربران به پیامکهایی که دارای لینک ناشناس هستند اعتماد نکنند؛ وزارت رفاه نیز در اطلاعیه احراز سکونت تأکید کرده بود پیامک رسمی این فرایند حاوی لینک اینترنتی نیست.
کالابرگ ۱.۳ میلیونی قطعیتر از کالابرگ ۲ میلیونی است
جمعبندی آخرین اطلاعات تا ۳۱ شهریور نشان میدهد اصل افزایش اعتبار کالابرگ تصویب شده، کف افزایش ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده و دولت اجرای مبالغ جدید را از ۱۵ مهر هدفگذاری کرده است.
اما رقم نهایی و دهکهای دقیق هنوز مشخص نیستند.
اگر کف اعلامشده بدون تغییر اجرا شود، کالابرگ هر فرد از یک میلیون به حداقل یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان میرسد. افزایش تا ۱.۵ یا ۲ میلیون تومان در سطح پیشنهادهای مطرحشده قرار دارد و رقم ۲.۵ میلیون تومان نیز برداشت رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس از ظرفیت بودجه است، نه مبلغ نهایی اعلامشده از سوی دولت.
بنابراین مهمترین خبر برای خانوارها این است که افزایش اعتبار از مرحله وعده عبور کرده، اما هنوز نباید رقم ۲ میلیون تومان را قطعی تلقی کرد. تصمیم نهایی درباره مبلغ و جامعه هدف، به نتیجه بررسی سازمان برنامه و بودجه و تأمین منابع پایدار در روزهای منتهی به ۱۵ مهر وابسته است.