فولاد ایرانیان
عذرخواهی مدیرعامل سایپا از خریداران؛ وعده تحویل سهند و اطلس عقب افتاد / شاهین تا پایان سال تعیین تکلیف میشود؟
پرونده معوقات سایپا بار دیگر به صدر اخبار بازار خودرو برگشته است. علی شیخزاده، مدیرعامل گروه خودروسازی سایپا، با عذرخواهی از مشتریانی که خودروهای خود را با تأخیر تحویل گرفتهاند یا همچنان منتظر هستند، رسماً پذیرفت وعده صفر شدن معوقات سهند، اطلس و شاهین تا پایان شهریور ۱۴۰۵ در برخی محصولات محقق نشده است. سایپا اکنون هدف تازهای تعیین کرده؛ کاهش تأخیر اکثر محصولات به کمتر از یک تا دو ماه طی ماههای آینده و سرعتبخشیدن به تحویل شاهین تا پایان سال. بررسی آمارهای چند ماه اخیر اما نشان میدهد مشکل فقط خودروهای ناقص کف کارخانه نیست و آزمون اصلی سایپا، تبدیل افزایش تولید به تحویل واقعی خودروهای قدیمی به مشتریان است.
۱۳:۳۶ - ۰۴ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
مدیرعامل سایپا امروز شنبه ۴ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد این شرکت برنامه داشت معوقات سه محصول سهند، اطلس و شاهین را تا پایان شهریورماه به صفر برساند، اما این هدف در همه محصولات محقق نشده است.
شیخزاده گفته سایپا تلاش میکند در چند ماه آینده، بهجز شاهین، عمق معوقات محصولات خود را به کمتر از یک تا دو ماه برساند. درباره شاهین نیز برنامه شرکت این است که روند تحویل تا پایان سال سرعت بیشتری بگیرد.
اهمیت این اظهارات در آن است که وعده تحویل تا پایان شهریور، نخستین بار مطرح نشده بود. معاون فروش و بازاریابی سایپا در تیرماه اعلام کرده بود شاهین اتوماتیک، اطلس G و سهند با موعدهای عقبافتاده پس از تأمین قطعات تا پایان شهریور ۱۴۰۵ تحویل مشتریان خواهند شد.
بنابراین با عبور از شهریور، موضوع دیگر فقط یک برنامه داخلی تولید نیست؛ شرکت اکنون باید درباره فاصله میان وعده قبلی و تحویل واقعی پاسخگو باشد.
چرا معوقات سایپا به یک مشکل مزمن تبدیل شد؟
ریشه معوقات امروز را باید در چند سال گذشته جستوجو کرد.
طبق توضیحات رسمی مدیران سایپا، یکی از مشکلات اصلی، ایجاد تعهدات بالاتر از توان تولید در فاصله سالهای ۱۴۰۱ تا ۱۴۰۳ بوده است. معاون فروش سایپا در تیرماه گفته بود مجموع تعهدات شرکت از حدود ۹۲ هزار دستگاه در ابتدای سال ۱۴۰۵ به ۵۸ هزار دستگاه کاهش یافته و متوسط عمق تأخیر برخی محصولات نیز از حدود ۱۲ ماه به پنج ماه رسیده است.
در کنار تعهدات بالا، کمبود قطعات و فشار نقدینگی نیز تولید را مختل کرده است.
همان مقام نیاز مالی گروه سایپا برای مدیریت زنجیره تأمین، هزینه تولید و تسویه بدهیهای بانکی در سال ۱۴۰۵ را حدود ۳۰۰ همت برآورد کرده بود. این عدد نشان میدهد تأخیر در تحویل فقط مسئله برنامهریزی خط تولید نیست؛ جریان نقدینگی و توان پرداخت به قطعهسازان نیز مستقیماً روی زمان تکمیل خودرو اثر میگذارد.
خودروهای ناقص کم شد؛ پس چرا هنوز مشتری منتظر است؟
اینجا یک تفاوت مهم وجود دارد که در بسیاری از گزارشها نادیده گرفته میشود: خودروی ناقص با تعهد معوق یک مفهوم نیست.
سایپا طی تابستان توانست بخش بزرگی از خودروهای ناقص موجود در پارکینگهای شرکت را تکمیل کند. آمار رسمی نشان میدهد تعداد خودروهای ناقص در محدوده مورد گزارش شرکت از حدود ۱۲ هزار و ۷۰۰ دستگاه در هفته نخست خرداد به کمتر از دو هزار دستگاه در ابتدای شهریور رسید؛ یعنی بیش از ۸۴ درصد کاهش. سایپا در آن مقطع اعلام کرد در محصولات شاهین و کوییک خودروی ناقص باقی نمانده است.
اما حتی صفرشدن خودروهای ناقص لزوماً به معنای صفرشدن معوقات مشتریان نیست.
ممکن است خودروساز دیگر خودروی ناقصی در پارکینگ نداشته باشد، اما همچنان باید هزاران دستگاه جدید از یک مدل مشخص تولید کند تا تعهدات قدیمی را پوشش دهد. بنابراین مسئله شاهین یا اطلس تنها «تکمیل یک خودرو در کف کارخانه» نیست؛ ظرفیت تولید روزانه و اولویت تخصیص همان تولید به مشتریان معوق نیز تعیینکننده است.
این تفاوت توضیح میدهد چرا کاهش چشمگیر خودروهای ناقص در تابستان، هنوز به پایان کامل انتظار برخی مشتریان منجر نشده است.
شاهین؛ سختترین بخش پرونده معوقات سایپا
در میان محصولات سایپا، شاهین ظاهراً همچنان پیچیدهترین پرونده را دارد.
مدیرعامل سایپا پیشتر حتی از توقف فروش جدید شاهین تا تعیین تکلیف معوقات سخن گفته بود. این تصمیم نشان میداد حجم تعهدات قدیمی به اندازهای بوده که ایجاد تعهد تازه میتوانست شرایط را پیچیدهتر کند.
در تیرماه نیز سایپا اعلام کرده بود روزانه حدود ۱۲۰ تا ۱۵۰ دستگاه شاهین بهصورت مستقیم فاکتور و تحویل میشود، اما همزمان هزینه جریمه تأخیر مربوط به تعهدات این محصول را حدود پنج هزار میلیارد تومان عنوان کرد.
اکنون مدیرعامل دیگر از صفرشدن فوری معوقات شاهین صحبت نمیکند و هدف را «سرعتگرفتن روند تحویل تا پایان سال» قرار داده است. همین تغییر لحن نشان میدهد تعیین تکلیف این خودرو زمان بیشتری نسبت به سهند و اطلس خواهد برد.
اعتراض مشتریان؛ هزینهای فراتر از جریمه تأخیر
تاخیرها در ماههای گذشته فقط در آمار شرکت باقی نماند و به اعتراض برخی مشتریان منجر شد.
در تیرماه گروهی از خریداران سایپا مقابل مرکز امور مشتریان این خودروساز تجمع کردند و نسبت به طولانیشدن زمان تحویل خودروهای ثبتنامی اعتراض داشتند. برخی معترضان مدعی بودند قراردادهای آنها به سالهای قبل بازمیگردد و هنوز زمان قطعی تحویل مشخص نیست.
سایپا اعلام کرده برای تأخیرها مطابق قرارداد جریمه محاسبه میشود. بر اساس توضیحات معاون فروش شرکت، جریمه از زمان ایجاد تعهد تا تحویل و حتی تا سه روز پس از پلاکگذاری محاسبه میشود؛ هرچند خود شرکت نیز از تأخیر در پرداخت بخشی از همین جرایم عذرخواهی کرده است.
اما هزینه اصلی معوقات صرفاً جریمه مالی نیست. مشتریای که برای دریافت خودرو برنامهریزی کرده، با افزایش قیمت خودرو در بازار، هزینه حملونقل جایگزین و کاهش ارزش واقعی پول نیز روبهرو میشود؛ مسائلی که الزاماً با جریمه قراردادی جبران نمیشوند.
افت تولید مرداد، مسیر تحویل را سختتر کرد
یکی دیگر از متغیرهای مهم، عملکرد تولید سایپا در ماههای اخیر است.
دادههای منتشرشده از عملکرد مردادماه نشان میدهد تیراژ تولید سایپا در آن ماه نسبت به دوره مشابه سال قبل حدود ۵۱ درصد کاهش داشته و فروش نیز افت کرده است. چنین کاهش تولیدی طبیعتاً میتواند برنامه کاهش معوقات را تحت فشار قرار دهد، حتی اگر روند تکمیل خودروهای ناقص بهتر شده باشد.
به عبارت ساده، برای تسویه معوقات دو مسیر وجود دارد: خودروهای ناقص موجود باید تکمیل شوند و همزمان خطوط تولید باید با تیراژ کافی محصول جدید بسازند.
سایپا در بخش اول پیشرفت محسوسی داشته، اما اگر تولید پایدار نشود، بخش دوم همچنان میتواند گلوگاه تحویل باشد.
معوقات سایپا چه اثری بر قیمت بازار دارد؟
تأخیر در تحویل مستقیماً بر عرضه خودروهای صفر به بازار آزاد اثر میگذارد.
هرچه فاصله میان ثبتنام کارخانه و تحویل بیشتر شود، تعداد خودروهای قابل عرضه در بازار کاهش مییابد و در شرایطی که تقاضا وجود دارد، شکاف قیمت کارخانه و بازار میتواند حفظ شود.
امروز ۴ مهر نیز قیمت بسیاری از محصولات سایپا در بازار آزاد در سطوح بالایی قرار دارد و گزارشهای روز بازار از ثبات نسبی قیمتها خبر میدهند.
در چنین شرایطی، تسریع تحویل اطلس، سهند و شاهین فقط مطالبه خریداران قبلی نیست؛ افزایش عرضه واقعی میتواند روی تعادل بازار آزاد نیز اثر بگذارد.
اگر سایپا در ماههای آینده حجم تحویل را بالا ببرد، فشار کمبود عرضه در برخی محصولات کاهش مییابد. در مقابل، ادامه تأخیر میتواند شکاف میان کارخانه و بازار را حفظ کند.
مشتریان سهند و اطلس چه زمانی خودرو میگیرند؟
اظهارات جدید مدیرعامل یک جدول زمانی دقیق روزانه ارائه نمیکند، اما جهت برنامه را روشن کرده است.
هدف تازه سایپا این است که عمق معوقات محصولات بهجز شاهین طی چند ماه آینده به کمتر از یک تا دو ماه برسد. بنابراین برای سهند و اطلس، وعده فعلی دیگر «صفرشدن فوری معوقات» نیست، بلکه نزدیککردن زمان تحویل واقعی به موعد قرارداد است.
شاهین شرایط متفاوتی دارد و شرکت تنها از تلاش برای تسریع تحویل تا پایان سال صحبت کرده است.
این تفاوت در هدفگذاری نشان میدهد سایپا احتمالاً ابتدا روی جمعکردن تعهدات محصولاتی تمرکز خواهد کرد که امکان جبران عقبماندگی آنها سریعتر است.
آزمون واقعی سایپا در پاییز ۱۴۰۵
عذرخواهی مدیرعامل و پذیرش محققنشدن وعده شهریور، از نظر شفافیت قدم مهمی است؛ اما برای خریداران، معیار اصلی تعداد خودروهایی است که در مهر، آبان و آذر واقعاً فاکتور و تحویل میشوند.
سایپا طی تابستان توانست تعداد خودروهای ناقص را بهشدت کاهش دهد و بخش بزرگی از کف پارکینگ را جمع کند؛ اما معوقات هنوز به صفر نرسیدهاند.
اکنون آزمون اصلی از «تکمیل خودروهای ناقص» به تسویه تعهدات مشتریان منتقل شده است.
اگر وعده جدید محقق شود، عمق تأخیر سهند و اطلس باید طی ماههای آینده به یک تا دو ماه نزدیک شود و شاهین نیز تا پایان سال شاهد افزایش محسوس تحویل باشد. در غیر این صورت، پروندهای که قرار بود در پایان شهریور بسته شود، وارد سال ۱۴۰۶ خواهد شد.
برای مشتریانی که ماهها منتظر خودرو ماندهاند، مهمترین خبر دیگر وعده تازه نیست؛ تاریخ فاکتورشدن و تحویل واقعی خودروست.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
