فولاد ایرانیان
هشدار تازه نیروهای مسلح ایران به آمریکا و اسرائیل؛ «در آمادهباش کامل هستیم و پاسخ شدیدتر خواهد بود»
سخنگوی نیروهای مسلح ایران با تأکید بر اینکه توان دفاعی کشور برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی آمریکا یا اسرائیل در حال تقویت است، اعلام کرد نیروهای مسلح در «آمادهباش کامل» قرار دارند و در صورت شکلگیری دور تازهای از درگیری، پاسخ ایران شدیدتر و گستردهتر از جنگهای قبلی خواهد بود. این موضع در شرایطی مطرح میشود که همزمان کانالهای مذاکره میان تهران و واشنگتن فعال است، اما تهدیدهای متقابل نظامی نیز ادامه دارد؛ وضعیتی که نشان میدهد دیپلماسی و بازدارندگی نظامی همزمان در معادلات منطقه حضور دارند.
۱۸:۳۹ - ۰۴ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
اظهارات تازه منتسب به سخنگوی نیروهای مسلح ایران در ادامه مواضعی است که سردار ابوالفضل شکارچی طی ماههای اخیر بارها مطرح کرده است؛ مواضعی که بر سه محور اصلی استوار است: آمادگی برای پاسخ به هرگونه حمله، افزایش توان موشکی و پهپادی پس از درگیریهای گذشته و هشدار نسبت به گسترش دامنه جنگ در صورت حمله جدید آمریکا یا اسرائیل.
شکارچی پیشتر در گفتوگویی تفصیلی با الجزیره گفته بود ایران آغازگر جنگ نخواهد بود، اما پاسخ به هر حمله تازه «متفاوت» از گذشته خواهد بود و نیروهای مهاجم با تاکتیکها و غافلگیریهای جدید مواجه خواهند شد. او همچنین مدعی شده بود توان نیروهای مسلح ایران در جریان جنگهای اخیر کاهش نیافته و حتی تقویت شده است.
سخنگوی نیروهای مسلح چه گفت؟
بر اساس موضع اعلامشده، نیروهای مسلح ایران در حال تأمین تجهیزات و نیازهای لازم برای مقابله با هرگونه حمله احتمالی آمریکا یا اسرائیل هستند و سطح آمادگی رزمی در بالاترین وضعیت حفظ شده است.
پیام اصلی این سخنان آن است که تهران تلاش دارد به واشنگتن و تلآویو این سیگنال را ارسال کند که هزینه ورود به یک درگیری تازه از نگاه ایران بیشتر از دورههای قبلی خواهد بود.
شکارچی پیشتر نیز گفته بود تولید موشک و پهپاد در دوره جنگ متوقف نشده و نیروهای مسلح تجربه عملی بیشتری کسب کردهاند. او همچنین ادعا کرده بود ایران در یک درگیری احتمالی آینده از تاکتیکهای متفاوتی استفاده خواهد کرد.
این ادعاها از سوی سخنگوی نیروهای مسلح ایران مطرح شده و ارزیابی مستقل از میزان واقعی تغییر توان رزمی ایران نیازمند اطلاعات نظامی قابل راستیآزمایی است.
«اگر اشتباه تازهای رخ دهد، پاسخ شدیدتر خواهد بود»
بخش مهم دیگر این موضع به هشدار مستقیم به آمریکا مربوط میشود.
سخنگوی نیروهای مسلح تأکید کرده اگر واشنگتن در محاسبات خود دچار «اشتباه تازهای» شود، ایران پاسخی شدیدتر و در ابعادی گستردهتر از دو درگیری قبلی خواهد داد.
این ادبیات با صحبتهای پیشین شکارچی همخوان است. او در مصاحبه قبلی با الجزیره گفته بود پاسخ ایران به حمله جدید آمریکا یا اسرائیل «سنگینتر و قدرتمندتر» خواهد بود و نیروهای مسلح برای چنین سناریویی آمادهاند.
در عین حال، مقامهای ایرانی تأکید کردهاند ایران قصد آغاز جنگ تازهای را ندارد و این تهدیدها را در چارچوب بازدارندگی مطرح میکنند.
چرا این هشدار اکنون اهمیت دارد؟
زمانبندی این سخنان اهمیت زیادی دارد؛ زیرا روابط ایران و آمریکا در روزهای اخیر همزمان در دو مسیر کاملاً متفاوت حرکت کرده است.
از یک طرف، مذاکرات میان تهران و واشنگتن ادامه دارد. رویترز ۲۲ سپتامبر گزارش داد ایران آمادگی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز در صورت کاهش فشار نظامی آمریکا و رفع محدودیتهای اقتصادی مطرح کرده است. طبق این گزارش، هیأت ایرانی در نیویورک اختیار لازم برای ادامه مذاکرات را در اختیار دارد.
دونالد ترامپ نیز همان روز گفت گفتوگوها با ایران ادامه دارد و ابراز امیدواری کرد که در نهایت توافقی حاصل شود.
اما در سوی دیگر، لحن نظامی دو طرف همچنان تند است.
ترامپ در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل هشدار داده بود در صورت شکست مسیر صلح، واشنگتن میتواند فشار بیشتری علیه ایران اعمال کند.
به این ترتیب، فضای موجود را نمیتوان نه «صلح کامل» دانست و نه «جنگ قطعی»؛ بلکه منطقه در وضعیتی میان مذاکره، تهدید و بازدارندگی قرار گرفته است.
تنگه هرمز همچنان در مرکز تنشها
یکی از مهمترین نقاط اختلاف، تنگه هرمز است.
شکارچی در روزهای گذشته نیز گفته بود ابتکار عمل در این آبراه راهبردی همچنان در اختیار نیروهای مسلح ایران است و ادعاهای فرماندهی مرکزی آمریکا درباره انتقال گسترده نفتکشها را رد کرده بود.
تنگه هرمز از مهمترین مسیرهای انتقال نفت و گاز جهان است و هرگونه درگیری در این منطقه میتواند تأثیر مستقیمی بر بازار جهانی انرژی داشته باشد.
رویترز گزارش داده پیشنهاد تازه ایران شامل بازگشایی این آبراه در برابر کاهش فشارهای نظامی و اقتصادی آمریکا است.
بنابراین مسئله هرمز اکنون فقط موضوعی نظامی نیست و به یکی از اصلیترین اهرمهای مذاکراتی میان تهران و واشنگتن تبدیل شده است.
ایران چرا از «قویتر شدن پس از جنگ» سخن میگوید؟
بخش دیگری از پیام نیروهای مسلح ایران بر این ادعا استوار است که تجربه درگیریهای گذشته باعث افزایش توان عملیاتی شده است.
سردار شکارچی در اردیبهشت نیز گفته بود ایران در جریان جنگ نهتنها توان خود را از دست نداده، بلکه تجربه عملیاتی، تاکتیکی و اطلاعاتی بیشتری به دست آورده است. او از ادامه تولید موشک و پهپاد در جریان درگیریها سخن گفته بود.
نیروهای مسلح معمولاً پس از هر درگیری، ضعفهای سامانههای دفاعی و تهاجمی خود را بررسی میکنند و تغییر در تاکتیکها یا تجهیزات امری رایج است؛ اما ارزیابی اینکه ایران تا چه اندازه توان از دسترفته یا مصرفشده در جنگها را بازیابی کرده، بدون دادههای مستقل دشوار است.
از این رو عبارت «قویتر از دو جنگ گذشته» را باید به عنوان ارزیابی رسمی سخنگوی نیروهای مسلح ایران در نظر گرفت، نه یک برآورد بیطرفانه و مستقل.
پیام ایران به کشورهای منطقه چیست؟
یکی دیگر از محورهای ثابت مواضع نظامی ایران، نقش کشورهای همسایه در هر درگیری احتمالی آینده است.
شکارچی در مصاحبه قبلی گفته بود ایران از کشورهای منطقه انتظار دارد خاک، آبهای سرزمینی یا حریم هوایی خود را برای حمله به ایران در اختیار آمریکا یا اسرائیل قرار ندهند.
این موضوع برای کشورهای خلیج فارس اهمیت زیادی دارد؛ زیرا شماری از پایگاههای نظامی آمریکا در این کشورها مستقر هستند.
در صورت افزایش تنش میان تهران و واشنگتن، یکی از اصلیترین نگرانیهای منطقهای این خواهد بود که آیا درگیری به پایگاههای آمریکا یا زیرساختهای کشورهای میزبان گسترش پیدا میکند یا خیر.
مقامهای ایرانی پیشتر هشدار دادهاند در صورت استفاده از پایگاههای منطقهای برای حمله به ایران، این مراکز ممکن است در پاسخ تهران هدف قرار گیرند. این موضع نیز بخشی از سیاست اعلامشده بازدارندگی ایران است و لزوماً به معنای قطعی بودن چنین سناریویی نیست.
همزمانی مذاکره و تهدید؛ تناقض یا تاکتیک؟
در نگاه نخست، ادامه مذاکره با آمریکا همزمان با تهدید به پاسخ نظامی شدید میتواند متناقض به نظر برسد.
اما در سیاست خارجی و نظامی، چنین الگویی غیرمعمول نیست. دولتها در بسیاری از بحرانها همزمان از ابزار دیپلماسی و بازدارندگی استفاده میکنند؛ مذاکره برای کاهش تنش و تهدید نظامی برای افزایش هزینه شکست مذاکره.
در وضعیت فعلی نیز هر دو طرف چنین رفتاری دارند.
آمریکا از یک سو میگوید مذاکرات ادامه دارد و امکان توافق وجود دارد، اما از سوی دیگر گزینه نظامی را کنار نگذاشته است. ایران نیز بر آمادگی برای مذاکره تأکید میکند، اما همزمان هشدار میدهد حمله تازه با واکنش شدیدتری روبهرو خواهد شد.
آیا خطر جنگ تازه افزایش یافته است؟
از اظهارات نظامی بهتنهایی نمیتوان نتیجه گرفت که جنگ تازه قریبالوقوع است.
در روزهای اخیر نشانههایی از ادامه گفتوگو میان ایران و آمریکا دیده شده و هر دو طرف درباره امکان دستیابی به توافق صحبت کردهاند.
در مقابل، تهدیدهای متقابل، اختلاف درباره تنگه هرمز، برنامه هستهای و حضور نظامی آمریکا در منطقه همچنان پابرجاست.
بنابراین وضعیت کنونی شکننده است: یک توافق سیاسی میتواند سطح تنش را بهطور محسوسی کاهش دهد و در مقابل، شکست مذاکرات یا یک حادثه نظامی میتواند دوباره شرایط را تغییر دهد.
جمعبندی؛ پیام بازدارندگی در اوج مذاکرات
اظهارات سخنگوی نیروهای مسلح ایران در نهایت یک پیام مشخص دارد: تهران میخواهد نشان دهد مذاکره را از موضعی که خود «آمادگی کامل نظامی» توصیف میکند دنبال میکند.
سردار ابوالفضل شکارچی پیشتر گفته بود ایران آغازگر جنگ نخواهد بود، اما در صورت حمله دوباره آمریکا یا اسرائیل، پاسخ متفاوت و شدیدتری خواهد داد و نیروهای مسلح برای چنین وضعیتی آمادهاند.
در مقابل، آمریکا نیز ضمن ادامه مذاکره، فشار اقتصادی و نظامی را کنار نگذاشته است.
به همین دلیل، مهمترین عامل تعیینکننده در روزهای آینده نه شدت لفاظیهای نظامی، بلکه نتیجه مذاکرات سیاسی و اقدامهای عملی دو طرف خواهد بود. اگر مسیر دیپلماسی پیشرفت کند، این هشدارها میتواند در سطح بازدارندگی باقی بماند؛ اما شکست گفتوگوها یا وقوع یک درگیری جدید میتواند بار دیگر منطقه را وارد مرحلهای پرریسکتر کند.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
