فولاد ایرانیان
سهام عدالت در آستانه تعیین تکلیف؛ وعده تازه وزیر اقتصاد برای میلیونها سهامدار
پرونده چندساله ساماندهی سهام عدالت بار دیگر به مرحله حساسی رسیده است. سیدعلی مدنیزاده، وزیر امور اقتصادی و دارایی، امروز یکشنبه ۵ مهر ۱۴۰۵ اعلام کرد دستورالعمل اجرایی دولت برای تعیین تکلیف سهام عدالت ظرف هفتههای آینده نهایی خواهد شد؛ دستورالعملی که قرار است وضعیت سهامداران مستقیم و غیرمستقیم، شرکتهای سرمایهگذاری استانی و شرکتهای سرمایهپذیر را روشنتر کند. با این حال، اختلاف نگاه دولت و مجلس درباره مدل نهایی ساماندهی نشان میدهد هنوز نمیتوان زمان مشخصی برای آغاز فروش عمومی سهام عدالت یا اجرای کامل آزادسازی اعلام کرد.
۱۰:۵۳ - ۰۵ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
سهام عدالت پس از سالها همچنان یکی از بزرگترین پروندههای باز بازار سرمایه ایران است. میلیونها نفر مالک این دارایی هستند، سود سالانه دریافت میکنند و ارزش سهام آنها با تغییرات بورس بالا و پایین میشود، اما امکان معامله و مدیریت کامل این دارایی همچنان برای بخش بزرگی از مشمولان فراهم نشده است.
حالا وزیر اقتصاد میگوید دولت به مراحل پایانی تدوین دستورالعملی رسیده که قرار است بخشی از همین ابهامها را برطرف کند.
مدنیزاده گفته پیشنویس این دستورالعمل از مدتها قبل در شورای عالی بورس تهیه شده، اما به دلیل گستردگی ذینفعان، دولت در ماههای گذشته مشغول مذاکره و تعامل با گروههای مختلف بوده است تا مدلی نهایی شود که حقوق صاحبان سهام در هر دو روش مستقیم و غیرمستقیم حفظ شود.
دستورالعمل جدید سهام عدالت چه زمانی نهایی میشود؟
مهمترین بخش سخنان وزیر اقتصاد به زمانبندی تصمیم جدید مربوط میشود.
مدنیزاده اعلام کرده فرآیند مربوط به دستورالعمل نهایی ساماندهی سهام عدالت «ظرف هفتههای آتی» در دولت به پایان خواهد رسید. با این حال، او تاریخ روز مشخصی برای تصویب نهایی یا آغاز اجرای آن اعلام نکرده است.
این نکته اهمیت زیادی دارد؛ زیرا در ماههای گذشته بارها درباره آزادسازی یا بازگشایی مسیر معامله سهام عدالت خبرهایی منتشر شده، اما بخشهایی از زیرساخت حقوقی و اجرایی هنوز تکمیل نشده است.
وزیر اقتصاد در تیرماه نیز گفته بود دولت امیدوار است فرآیند آزادسازی سهام عدالت در تابستان ۱۴۰۵ وارد مرحله اجرایی شود؛ با این حال، با عبور از تابستان، تعیین تکلیف نهایی به دستورالعمل جدید و تصمیم دولت و شورای عالی بورس گره خورده است.
بنابراین سخنان تازه وزیر اقتصاد را باید نشانه نزدیکشدن پرونده به یک تصمیم اجرایی دانست، نه اعلام زمان قطعی برای فروش سهام.
اختلاف دولت و مجلس بر سر سهام عدالت چیست؟
موضوع فقط به دولت و سازمان بورس محدود نمیشود.
مدنیزاده گفته مجلس شورای اسلامی خواستار تدوین یک طرح جامع درباره ساماندهی سهام عدالت است و دولت نیز در حال مذاکره با نمایندگان برای رسیدن به یک چارچوب مشترک است.
این موضوع نشان میدهد هنوز درباره شکل نهایی اداره سهام عدالت اجماع کامل ایجاد نشده است.
در هفته جاری نیز بحث تحقیق و تفحص از سهام عدالت در مجلس مطرح شد. همزمان، برخی مسئولان شرکتهای سرمایهگذاری استانی نسبت به نحوه اداره این شرکتها و اختلال در برگزاری مجامع آنها انتقاد کردهاند. اکبر حیدری، سخنگوی کانون شرکتهای سرمایهگذاری سهام عدالت استانی، گفته از سال ۱۳۹۹ به بعد بخش قابل توجهی از ساختار مدیریتی این شرکتها با مشکل مواجه شده و مجامع برخی از آنها سالهاست بهصورت منظم برگزار نشده است.
همین اختلافها یکی از دلایلی است که باعث شده تعیین تکلیف سهام عدالت بیش از آنچه در ابتدا تصور میشد زمان ببرد.
سهامداران مستقیم و غیرمستقیم چه تفاوتی دارند؟
بعد از آزادسازی سهام عدالت در سال ۱۳۹۹، مشمولان میان دو شیوه مستقیم و غیرمستقیم تقسیم شدند.
در روش مستقیم، مالکیت سهام شرکتهای موجود در سبد عدالت به نام شخص ثبت شد. در روش غیرمستقیم، سهامدار از طریق شرکت سرمایهگذاری استانی مالک دارایی خود باقی ماند.
بر اساس آماری که در تیرماه از سوی سازمان بورس اعلام شد، ارزش کل سبد سهام عدالت در آن مقطع حدود ۲۲۰۰ هزار میلیارد تومان برآورد شده بود. از این میزان، حدود ۸۴۰ هزار میلیارد تومان به سهامداران روش مستقیم و حدود ۱۳۶۰ هزار میلیارد تومان به شرکتهای سرمایهگذاری استانی و سهامداران غیرمستقیم تعلق داشت.
این حجم عظیم دارایی توضیح میدهد چرا دولت نمیتواند بدون درنظرگرفتن پیامدهای بازار سرمایه، آزادسازی یا فروش گسترده سهام را یکباره اجرا کند.
عرضه ناگهانی حجم بزرگی از سهام میتواند فشار فروش شدیدی وارد بورس کند؛ به همین دلیل احتمال دارد هر مدل جدیدی برای معامله سهام عدالت بهصورت مرحلهای و کنترلشده اجرا شود.
آیا فروش سهام عدالت آزاد میشود؟
این مهمترین سؤال برای بسیاری از سهامداران است، اما سخنان امروز وزیر اقتصاد هنوز به معنی آغاز فوری فروش سهام عدالت نیست.
در حال حاضر فروش عمومی سهام عدالت به شکل فراگیر و قطعی برای همه مشمولان فعال نشده و اجرای کامل آن به تصمیمهای نهایی شورای عالی بورس و دستورالعمل ساماندهی وابسته است.
رئیس سازمان بورس پیشتر توضیح داده بود که از منظر مالکیتی، مشخص است هر کد بورسی چه میزان سهام دارد، اما موضوع قابل معامله شدن کامل سهام و همچنین وضعیت شرکتهای سرمایهگذاری استانی هنوز نیازمند تعیین تکلیف اجرایی است.
بنابراین سهامداران باید میان «آزادسازی مالکیت» و «امکان فروش فوری و آزادانه» تفاوت قائل شوند.
تا زمانی که سازوکار نهایی اعلام نشود، هیچ خبر غیررسمی درباره فعال شدن فروش یا سامانههای فروش را نباید قطعی تلقی کرد.
وضعیت شرکتهای سرمایهگذاری استانی سهام عدالت
یکی از گرههای اصلی دستورالعمل جدید به همین شرکتها برمیگردد.
شورای عالی بورس در تیرماه امسال به شرکتهای استانی سهام عدالت سه هفته فرصت داده بود تا فرآیند برگزاری مجامع خود را تعیین تکلیف کنند. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شد که برخی شرکتها مدتها با مجامع معوق و مشکلات مدیریتی روبهرو بودند.
با این حال، گزارشهای بعدی نشان داد پایان ضربالاجل نیز نتوانست همه مشکلات را برطرف کند و وضعیت تعدادی از مجامع همچنان در ابهام باقی ماند.
به همین علت، دستورالعملی که وزیر اقتصاد اکنون از آن سخن میگوید فقط درباره فروش سهام مردم نیست؛ بلکه نحوه اداره شرکتهای استانی، برگزاری مجامع، حقوق رأی سهامداران و نحوه معامله سهام این شرکتها را نیز در بر میگیرد.
رئیس سازمان بورس نیز پیشتر گفته بود دستورالعمل جدید قرار است سه موضوع را به صورت همزمان پوشش دهد: اداره شرکتهای سرمایهگذاری استانی، معاملات سهام این شرکتها و وضعیت سهام شرکتهای سرمایهپذیر.
سود سهام عدالت ۱۴۰۵ چه شد؟
همزمان با بحث ساماندهی، پرسش درباره سود سهام عدالت نیز همچنان مطرح است.
براساس آخرین توضیح رئیس سازمان بورس در شهریورماه، سود مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۳ به طور کامل پرداخت شده اما فرآیند تعیین و پرداخت سود مربوط به عملکرد سال ۱۴۰۴ هنوز نهایی نشده است؛ زیرا برخی شرکتها هنوز مجامع خود را برگزار نکردهاند یا در مهلت قانونی پرداخت سود قرار دارند.
به همین دلیل، تا امروز تاریخ قطعی و رسمی برای مرحله بعدی واریز سود عملکرد سال ۱۴۰۴ اعلام نشده است و تاریخهایی که بدون تأیید سازمان بورس یا سپردهگذاری مرکزی در شبکههای اجتماعی منتشر میشود، قابل اتکا نیست.
این موضوع نیز مستقل از دستورالعمل فروش و ساماندهی سهام عدالت است؛ به عبارت دیگر نهاییشدن دستورالعمل جدید الزاماً به معنی واریز همزمان سود نیست.
خبری از ثبتنام جاماندگان سهام عدالت هست؟
یکی دیگر از موضوعاتی که معمولاً با انتشار خبرهای مربوط به سهام عدالت دوباره مطرح میشود، ثبتنام جاماندگان است.
سازمان خصوصیسازی در اردیبهشت ۱۴۰۵ به صورت رسمی اعلام کرد در آن مقطع هیچ برنامهای برای ثبتنام یا واگذاری سهام عدالت به افرادی که قبلاً مشمول نشدهاند وجود ندارد و درباره پیامکها و سایتهای جعلی ثبتنام نیز هشدار داد.
در سخنان جدید وزیر اقتصاد نیز خبر تازهای درباره آغاز ثبتنام جاماندگان اعلام نشده است.
بنابراین آنچه اکنون در دستور کار قرار دارد، ساماندهی سهام موجود و تعیین تکلیف حقوق مالکان فعلی است.
تصمیم بزرگ سهام عدالت نزدیک شد، اما هنوز یک ابهام مهم باقی است
اظهارات تازه وزیر اقتصاد از نزدیک شدن پرونده سهام عدالت به یک تصمیم مهم حکایت دارد. دولت میگوید دستورالعملی تهیه کرده که حقوق سهامداران مستقیم، غیرمستقیم، شرکتهای استانی و شرکتهای سرمایهپذیر را همزمان در نظر میگیرد و قرار است طی هفتههای آینده نهایی شود.
اما سهامداران باید توجه داشته باشند که هنوز تاریخ رسمی برای آغاز فروش عمومی سهام عدالت، بازگشایی همه نمادهای استانی یا پرداخت سود جدید اعلام نشده است.
نقطه تعیینکننده اکنون نتیجه مذاکرات دولت و مجلس و متن نهایی مصوبه خواهد بود. اگر این مرحله به توافق منجر شود، یکی از طولانیترین پروندههای بازار سرمایه میتواند وارد فاز اجرایی تازهای شود؛ فازی که برای میلیونها دارنده سهام عدالت، نحوه مدیریت و امکان استفاده از داراییشان را شفافتر خواهد کرد.
پرونده ویژه
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
