بازگشت قدرتمند بورس به مدار صعود؛ شاخص ۶۸ هزار واحد بالا رفت / پایان اصلاح یا فرصت خروج؟
معاملات امروز بورس تهران از همان دقایق ابتدایی با برتری تقاضا آغاز شد و بخش قابل توجهی از افت روز شنبه را جبران کرد.
بر اساس آخرین دادههای میانه بازار، شاخص کل تا ساعت ۱۰ صبح بیش از ۶۸ هزار واحد رشد کرد و به سطح هفت میلیون و ۲۲۱ هزار واحد رسید. شاخص هموزن نیز حدود ۲۲ هزار واحد افزایش یافت و در محدوده یک میلیون و ۹۵۱ هزار واحد قرار گرفت؛ یعنی تنها حدود ۴۹ هزار واحد تا سطح روانی دو میلیون واحد فاصله داشت.
برخی دادههای زودهنگامتر معاملات نیز رشد حدود یک درصدی شاخص کل و رسیدن آن به محدوده ۷ میلیون و ۲۳۰ هزار واحد را ثبت کردهاند. تفاوت جزئی اعداد به زمان ثبت دادهها مربوط است و نشان میدهد شاخص در دقایق ابتدایی با نوسان مثبت نسبتاً بالایی همراه بوده است.
این حرکت زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که بدانیم شاخص کل روز گذشته در پایان معاملات روی هفت میلیون و ۱۵۳ هزار واحد ایستاده بود. بنابراین بورس تنها در نخستین ساعت معاملات یکشنبه بخش قابل توجهی از افت شنبه را جبران کرده است.
چرا رشد هموزن مهمتر از خود شاخص کل است؟
یکی از نکات مثبت معاملات امروز، همراهی شاخص هموزن با شاخص کل است.
زمانی که فقط شاخص کل رشد میکند، احتمال دارد صعود بازار عمدتاً محصول افزایش قیمت چند نماد بزرگ و شاخصساز باشد؛ اما رشد بیش از یک درصدی هموزن نشان میدهد سبزپوشی تا حد قابل توجهی در میان شرکتهای کوچک و متوسط نیز توزیع شده است.
دادههای اولیه صبح نیز همزمانی رشد شاخص کل و هموزن را تأیید میکنند.
این وضعیت تفاوت محسوسی با معاملات شنبه دارد. روز گذشته شاخص کل حدود ۱.۴۳ درصد افت کرد، در حالی که شاخص هموزن تنها ۰.۴۷ درصد پایین آمد؛ موضوعی که نشان میداد فشار اصلی فروش بر دوش شرکتهای بزرگ قرار دارد.
امروز بخشی از همان نمادهای بزرگ در مسیر بازگشت قرار گرفتهاند و همزمان سهام کوچکتر نیز از تقاضا برخوردار شدهاند. این هماهنگی در صورت ادامه تا پایان بازار، میتواند اعتبار بیشتری به حرکت صعودی بدهد.
داروییها همچنان مقصد پول هستند
گروه دارویی بار دیگر در صدر ورود نقدینگی قرار گرفته است.
دادههای میانه بازار نشان میدهد داروییها مانند روزهای اخیر بیشترین ورود پول را تجربه کردهاند، در حالی که سه صنعت شیمیایی، فلزات اساسی و بانکها در صدر ارزش معاملات قرار دارند.
تداوم توجه بازار به داروییها اتفاق یکروزه نیست. در معاملات اول مهر نیز داروییها در کنار صندوقهای سهامی بیشترین ورود پول حقیقی را داشتند؛ روزی که بیش از ۱.۱ همت پول حقیقی وارد بازار شد.
تکرار ورود پول به یک صنعت در چند جلسه معاملاتی معمولاً نشان میدهد بخشی از سرمایهگذاران نگاه کوتاهمدت صرف به آن ندارند و انتظارات بنیادی، گزارشهای مالی یا تغییرات سیاستی پیرامون صنعت نیز در تصمیم آنها دخیل است.
البته برای نتیجهگیری درباره ادامه روند داروییها باید حجم معاملات، ورود پول پایانی و وضعیت عرضهها در پایان جلسه امروز نیز بررسی شود.
دیروز ۶.۳ همت پول خارج شد؛ امروز چه چیزی تغییر کرده است؟
مهمترین مانع برای خوشبینی بدون قیدوشرط به بازار امروز، اتفاقی است که تنها یک روز قبل رخ داد.
بورس شنبه با افت حدود ۱۰۴ هزار واحدی شاخص کل روبهرو شد و حدود ۶.۳ هزار میلیارد تومان پول حقیقی از بازار خارج شد. سرانه فروش حقیقی نیز بهطور محسوسی بالاتر از سرانه خرید قرار داشت.
خروج چنین حجمی از نقدینگی معمولاً در یک روز بهطور کامل بیاثر نمیشود.
اما معاملات پایانی شنبه یک نشانه متفاوت داشت: با نزدیکشدن به پایان بازار، از شدت فشار فروش کاسته شد و تعداد صفهای خرید افزایش یافت. همین رفتار میتوانست زمینه شروع مثبت امروز را فراهم کرده باشد.
در نتیجه، سبزپوشی یکشنبه را نمیتوان کاملاً ناگهانی دانست. بخشی از تقاضای امروز از اواخر جلسه شنبه شکل گرفته بود.
پایان اصلاح یا فقط واکنش به افت شدید؟
این همان نقطهای است که بازار را به دو اردوگاه تقسیم کرده است.
گروهی از معاملهگران معتقدند افتهای اخیر قیمت بسیاری از سهام را دوباره به محدودههای جذاب رسانده و فشار فروش روز شنبه میتواند آخرین بخش اصلاح کوتاهمدت بوده باشد.
در مقابل، گروه دیگری رشد امروز را واکنش طبیعی بازار پس از یک افت سنگین میدانند؛ چیزی که در تحلیل تکنیکال گاهی «بازگشت واکنشی» نامیده میشود. از این منظر، یک روز سبز بهتنهایی برای اعلام پایان اصلاح کافی نیست.
این دوگانگی دقیقاً در گزارش میانه بازار امروز نیز مورد اشاره قرار گرفته است؛ برخی سهامداران مثبت امروز را فرصت خروج میبینند و برخی دیگر معتقدند بازار دوباره وارد مسیر صعود شده است.
برای تفکیک این دو سناریو باید چند متغیر را تا پایان معاملات زیر نظر داشت.
سه علامت مهم برای تشخیص قدرت رشد بورس
اولین متغیر ورود یا خروج پول حقیقی است.
اگر بازار با شاخص مثبت بسته شود اما همچنان پول حقیقی خارج شود، میتوان گفت بخش مهمی از عرضهها در قیمتهای بالاتر در حال تخلیه شدن است. اما اگر رشد شاخص همزمان با ورود نقدینگی واقعی به سهام باشد، احتمال تداوم حرکت افزایش پیدا میکند.
دومین عامل، ارزش معاملات خرد است. صعود کمحجم معمولاً آسیبپذیرتر از رشدی است که با گردش بالای نقدینگی همراه باشد. بازار طی روزهای اخیر ارزش معاملات بالایی داشته و همین موضوع باعث شده حتی در روزهای منفی نیز نقدشوندگی کاملاً از بین نرود. روز شنبه ارزش معاملات در محدوده دهها هزار میلیارد تومان قرار داشت و با وجود فشار فروش، تقاضا در بخش پایانی افزایش یافت.
سومین عامل دوام تقاضا تا دقایق پایانی است. اگر صفهای خرید صبح در نیمه دوم بازار عرضه شوند و شاخص بخش بزرگی از رشد خود را پس بدهد، سناریوی فرصت خروج تقویت خواهد شد. برعکس، حفظ تقاضا تا پایان بازار میتواند نشانه تغییر جدیتر در رفتار معاملهگران باشد.
محدوده ۷.۲ میلیون واحد چرا اهمیت دارد؟
شاخص کل طی چند جلسه اخیر بارها اطراف محدوده هفت میلیون و ۲۰۰ هزار واحد نوسان کرده است.
روز اول مهر شاخص با افزایش حدود ۸۹ هزار واحد به محدوده ۷ میلیون و ۲۵۶ هزار واحد رسید، اما روز شنبه بخش بزرگی از این رشد از دست رفت و شاخص تا ۷ میلیون و ۱۵۳ هزار واحد عقب نشست.
اکنون شاخص دوباره بالای ۷.۲ میلیون قرار گرفته است.
اگر بازار بتواند این محدوده را تا پایان معاملات و در جلسات بعدی حفظ کند، افت شنبه بیشتر شبیه یک اصلاح کوتاهمدت خواهد بود. اما بازگشت دوباره شاخص به زیر این سطح نشان میدهد هنوز عرضهها توان بالایی دارند.
مقاومت مهمتر نیز در محدوده سقفهای اخیر بازار و کانال ۷.۴ میلیون واحد قرار دارد؛ سطحی که بورس در نیمه دوم شهریور چند بار به آن نزدیک شده بود. برای صحبت از بازگشت کامل روند صعودی، بازار باید بتواند علاوه بر حفظ ۷.۲ میلیون، عرضههای موجود در سطوح بالاتر را نیز جذب کند.
واکنش متفاوت بورس به فضای خبری
نکته دیگر معاملات امروز این است که بازار برخلاف انتظار برخی معاملهگران، تحت تأثیر اخبار سیاسی منفی منتشرشده در پایان هفته وارد محدوده منفی نشده است.
گزارش میانه بازار اقتصادآنلاین نیز به همین رفتار اشاره کرده و نوشته اخبار سیاسی اخیر تا ساعت ۱۰ نتوانستهاند تقاضای بازار سهام را متوقف کنند.
این رفتار میتواند نشان دهد بخشی از ریسک خبری پیشتر در قیمتها منعکس شده یا معاملهگران در کوتاهمدت وزن بیشتری به عوامل داخلی بازار و ارزندگی سهام دادهاند.
با این حال، واکنش یک ساعت نخست برای نتیجهگیری درباره اثر نهایی تحولات سیاسی کافی نیست و بازار سرمایه ایران همچنان در برابر اخبار کلان حساس باقی میماند.
پیشبینی بورس؛ امروز روز تعیینکنندهای است
تا این لحظه، کفه معاملات به سود خریداران است.
شاخص کل بیش از ۶۸ هزار واحد بالا آمده، هموزن رشد قدرتمندی دارد، داروییها پول جذب کردهاند و صنایع بزرگی مانند شیمیایی، فلزات و بانکها در مرکز معاملات هستند. این مجموعه نشانهها نسبت به روز شنبه تصویر بسیار بهتری از بازار ارائه میدهد.
اما بازار هنوز یک بدهی آماری بزرگ از جلسه قبل دارد: خروج ۶.۳ همتی پول حقیقی.
بنابراین برای اعلام پایان اصلاح باید دید آیا امروز سرمایه حقیقی واقعاً به بازار بازمیگردد یا رشد قیمتها تنها فروشندگان روز گذشته را به عرضه در سطوح بالاتر تشویق میکند.
اگر شاخص تا پایان بازار بالای ۷.۲ میلیون واحد باقی بماند، هموزن رشد خود را حفظ کند و جریان نقدینگی حقیقی مثبت شود، احتمال پایان بخش مهمی از اصلاح اخیر افزایش خواهد یافت. اما اگر در نیمه دوم عرضهها تشدید شوند و پول حقیقی همچنان در مسیر خروج باشد، سبزپوشی صبح میتواند بیشتر یک فرصت تنفس در روند اصلاحی باشد تا آغاز موج صعودی جدید.
تا حوالی ساعت ۱۰ صبح، بازار به نفع سناریوی بازگشت تقاضا حرکت کرده است؛ قضاوت نهایی اما به دادههای پایان معاملات امروز یکشنبه ۵ مهر وابسته خواهد بود.