اونس طلا به ۴۲۸۵ دلار رسید؛ ریزش ۶.۷ درصدی در یک ماه / طلا چرا عقب نشست؟

آخرین داده‌های بازار جهانی نشان می‌دهد قیمت نقدی طلا در پایان معاملات جمعه ۲۵ سپتامبر در محدوده ۴۲۸۵ دلار برای هر اونس قرار گرفت.

داده‌های پایان بازار، نرخ حدود ۴۲۸۵.۷۶ دلار را نیز ثبت کرده‌اند. معاملات آتی طلای آمریکا در همان روز در محدوده ۴۳۲۱ دلار بسته شد.

از آنجا که امروز یکشنبه است، بازارهای اصلی بین‌المللی طلا تعطیل هستند و نرخ منتشرشده در تابلوهای داخلی عملاً همان قیمت پایانی آخرین جلسه معاملاتی هفته است.

در بازار ایران نیز منابع قیمت‌گذاری روز یکشنبه نرخ اونس را ۴۲۸۵ دلار درج کرده‌اند.

طلا در یک ماه چقدر ارزان شد؟

مقایسه قیمت فعلی با اواخر مرداد تصویر واضحی از اصلاح بازار ارائه می‌دهد.

بر اساس داده‌های تاریخی بازار، قیمت طلا در ۲۷ آگوست در محدوده ۴۵۹۵ تا ۴۶۰۷ دلار معامله می‌شد. یکی از مجموعه‌های داده، قیمت پایانی آن روز را ۴۵۹۴.۷۷ دلار ثبت کرده است؛ بر این مبنا، قیمت فعلی حدود ۶.۷ درصد پایین‌تر قرار دارد.

رویترز نیز در همان روز قیمت نقدی طلا را حدود ۴۶۰۷.۹۰ دلار گزارش کرده بود. تفاوت جزئی میان درصدهای محاسبه‌شده به زمان ثبت قیمت و منبع داده مربوط است؛ اما در هر دو حالت می‌توان گفت اونس جهانی طی یک ماه حدود ۷ درصد اصلاح کرده است.

داده‌های داخلی نیز کاهش ماهانه نزدیک به همین مقدار را نشان می‌دهند و افت حدود ۶.۷۵ درصدی را ثبت کرده‌اند.

بنابراین افت یک‌ماهه طلا دیگر یک نوسان محدود روزانه نیست و به یک اصلاح قابل توجه در بازار جهانی تبدیل شده است.

فقط در یک هفته بیش از ۲ درصد افت

فشار فروش طلا در هفته گذشته نیز ادامه داشته است.

رویترز در آخرین ساعات معاملات جمعه گزارش کرد قیمت طلا در مسیر ثبت حدود ۲.۱ درصد افت هفتگی قرار گرفته و فلز زرد چهارمین هفته نزولی خود را در پنج هفته اخیر تجربه می‌کند.

این روند نشان می‌دهد فروشندگان تنها در واکنش به یک خبر وارد بازار نشده‌اند؛ مجموعه‌ای از عوامل اقتصاد کلان در چند هفته گذشته جهت طلا را تغییر داده است.

طلا که در دوره‌های افزایش ریسک معمولاً مقصد سرمایه‌های محافظه‌کار محسوب می‌شود، این بار با رقیبی قدرتمند روبه‌رو شده است: بازده بالاتر اوراق دولتی آمریکا.

چرا طلا در حال کاهش است؟

مهم‌ترین دلیل افت اخیر اونس را باید در تغییر انتظارات درباره سیاست پولی آمریکا جست‌وجو کرد.

فدرال رزرو در نشست اخیر خود نرخ بهره را ۰.۲۵ واحد درصد افزایش داد و محدوده نرخ را به ۳.۷۵ تا چهار درصد رساند؛ نخستین افزایش نرخ بهره آمریکا در حدود سه سال گذشته. پس از این تصمیم، اظهارات مقام‌های فدرال رزرو نیز این برداشت را تقویت کرد که اگر تورم پایین نیاید، افزایش‌های بیشتری در راه خواهد بود.

این وضعیت برای طلا معمولاً خبر خوبی نیست.

طلا سود یا بهره دوره‌ای پرداخت نمی‌کند. بنابراین وقتی سرمایه‌گذار می‌تواند از اوراق دولتی آمریکا بازده بالاتری دریافت کند، هزینه فرصت نگهداری طلا افزایش پیدا می‌کند و بخشی از سرمایه ممکن است از فلز زرد به سمت اوراق حرکت کند.

همین عامل طی هفته‌های اخیر یکی از مهم‌ترین فشارها بر قیمت اونس بوده است.

بازده اوراق آمریکا؛ دشمن تازه طلا

بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا در هفته گذشته به سطوح کم‌سابقه‌ای رسید.

رویترز گزارش کرده بازده اوراق ۱۰ ساله آمریکا به بالاترین سطح خود در حدود ۱۹ سال اخیر رسیده است. افزایش شدید بازده اوراق یکی از مهم‌ترین دلایلی بود که طلا نتوانست از محدوده ۴۳۰۰ دلار فاصله زیادی بگیرد.

وقتی بازده اوراق بالا می‌رود، دارایی بدون بازدهی مانند طلا جذابیت نسبی کمتری پیدا می‌کند.

این رابطه در روزهای گذشته به‌وضوح دیده شده است؛ هر بار که انتظار بازار برای افزایش مجدد نرخ بهره تقویت شده، فشار فروش روی طلا نیز بیشتر شده است.

احتمال افزایش دوباره نرخ بهره بالا رفت

بازارهای مالی اکنون فقط درباره افزایش قبلی فدرال رزرو صحبت نمی‌کنند.

بر اساس داده‌های مورد استناد رویترز در روز جمعه، معامله‌گران احتمال افزایش نرخ بهره در نشست اکتبر را حدود ۷۱ درصد ارزیابی می‌کردند و احتمال افزایش تا دسامبر به حدود ۹۵ درصد رسیده بود.

همین تغییر انتظارات یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های بازار فعلی با ماه گذشته است.

اواخر آگوست، سرمایه‌گذاران هنوز درباره مسیر بعدی فدرال رزرو اطمینان نداشتند. اکنون اما سناریوی «نرخ بهره بالاتر برای مدت طولانی‌تر» سهم بیشتری در قیمت‌گذاری دارایی‌ها پیدا کرده است.

تا زمانی که این سناریو در بازار غالب باشد، صعود پایدار طلا دشوارتر خواهد بود.

تورم آمریکا همچنان دردسرساز است

عامل دیگری که فشار بر طلا را افزایش داده، بالا ماندن تورم است.

آلبرتو موسالم، رئیس فدرال رزرو سنت‌لوئیس، گفته است احتمالاً افزایش بیشتر نرخ بهره برای مهار تورم لازم خواهد بود. شاخص مورد توجه فدرال رزرو یعنی PCE نیز در آخرین داده موجود رشد سالانه ۳.۷ درصدی داشته؛ رقمی که هنوز فاصله زیادی با هدف دو درصدی بانک مرکزی آمریکا دارد.

در نگاه اول ممکن است تصور شود تورم بالا باید قیمت طلا را افزایش دهد، زیرا طلا معمولاً پوشش تورمی محسوب می‌شود.

اما وقتی بانک مرکزی در واکنش به تورم نرخ بهره را بالا می‌برد، نتیجه می‌تواند برعکس شود. افزایش بهره و بازده اوراق در کوتاه‌مدت فشار بیشتری بر طلا وارد می‌کند.

به همین دلیل بازار فعلی میان دو نیروی مخالف قرار گرفته است: تورم و ریسک‌های ژئوپلیتیک از طلا حمایت می‌کنند، اما نرخ بهره و بازده اوراق آن را تحت فشار قرار می‌دهند.

طلا بیش از ۲۰ درصد از سقف تاریخی پایین آمده است

ابعاد اصلاح زمانی بیشتر مشخص می‌شود که نرخ فعلی با سقف تاریخی امسال مقایسه شود.

رویترز سقف ژانویه را حدود ۵۵۹۴.۸۲ دلار برای هر اونس گزارش کرده است.

قیمت فعلی ۴۲۸۵ دلار تقریباً ۲۳ درصد پایین‌تر از آن سقف قرار دارد.

این فاصله نشان می‌دهد بازار جهانی طلا پس از جهش شدید ابتدای سال وارد دوره‌ای کاملاً متفاوت شده است.

با این حال، قیمت فعلی همچنان در مقایسه با سال‌های گذشته در سطح بسیار بالایی قرار دارد. بنابراین کاهش اخیر را باید اصلاح از یک قله تاریخی دانست، نه بازگشت طلا به قیمت‌های پایین بلندمدت.

تنش‌های خاورمیانه چرا طلا را بالا نبرد؟

شرایط ژئوپلیتیک همچنان پیچیده است و در حالت عادی می‌تواند تقاضای پناهگاه امن را افزایش دهد.

اما بازار در هفته گذشته بیشتر روی اثر جنگ و قیمت انرژی بر تورم و سیاست فدرال رزرو تمرکز کرده است.

رویترز گزارش داده افزایش قیمت نفت، نگرانی‌های تورمی را تشدید کرده و احتمال افزایش نرخ بهره را بالا برده است. در مقابل، خبرهای مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا و احتمال کاهش محدودیت‌های تنگه هرمز در مقاطعی باعث کاهش قیمت نفت شد و بخشی از فشار تورمی را کم کرد.

در نتیجه، رابطه تنش‌های ژئوپلیتیک و طلا در شرایط فعلی خطی نیست.

افزایش تنش از یک طرف تقاضای امن برای طلا ایجاد می‌کند؛ اما اگر همان تنش نفت را گران کند و احتمال افزایش نرخ بهره را بالا ببرد، می‌تواند همزمان عاملی منفی برای طلا باشد.

افت اونس چه اثری بر طلای ایران گذاشت؟

بازار داخلی امروز نیز تا حدی تحت تأثیر ضعف اونس قرار گرفته است.

براساس آخرین نرخ‌های یکشنبه ۵ مهر، طلای ۱۸ عیار در محدوده ۲۳ میلیون و ۷۵۰ هزار تا ۲۳ میلیون و ۸۳۰ هزار تومان معامله شده است. قیمت سکه امامی نیز در برخی نرخ‌های صبح حوالی ۲۳۷ تا ۲۳۸ میلیون تومان قرار داشته است.

اما افت ۶.۷ درصدی اونس در یک ماه به همان اندازه در طلای داخلی دیده نشده است.

دلیل اصلی، نرخ ارز است.

فرمول قیمت طلای داخلی عملاً از دو متغیر اصلی تأثیر می‌گیرد: اونس جهانی و دلار. وقتی اونس کاهش پیدا می‌کند اما دلار در ایران افزایش می‌یابد، اثر نزولی بازار جهانی می‌تواند تا حد زیادی خنثی شود.

به همین دلیل برای پیش‌بینی طلای ایران نمی‌توان فقط نمودار اونس را بررسی کرد.

پیش‌بینی قیمت جهانی طلا؛ ۴۲۰۰ دلار حمایت بعدی است؟

از منظر کوتاه‌مدت، محدوده ۴۲۰۰ تا ۴۲۵۰ دلار یکی از نقاط مهم بازار است.

طلا در روزهای گذشته تا حوالی ۴۲۴۹ دلار پایین آمده و سپس بخشی از افت خود را جبران کرده است.

اگر فشار بازده اوراق و دلار ادامه پیدا کند، معامله‌گران دوباره واکنش بازار در محدوده ۴۲۰۰ دلار را زیر نظر خواهند گرفت.

در مقابل، بازگشت پایدار بالای ۴۳۰۰ دلار و سپس تثبیت در محدوده‌های بالاتر می‌تواند نخستین نشانه کاهش فشار فروش باشد.

اما مسیر بعدی بیش از نمودار قیمت به داده‌های اقتصاد آمریکا وابسته خواهد بود. بازارها در هفته پیش رو به داده‌های اشتغال و تورم آمریکا توجه دارند؛ آمارهایی که می‌توانند انتظارات درباره افزایش بعدی نرخ بهره را تغییر دهند.

اونس ۴۲۸۵ دلاری؛ طلا در انتظار سیگنال تازه

قیمت جهانی طلا در پایان هفته در محدوده ۴۲۸۵ دلار متوقف شده؛ حدود ۶.۷ درصد پایین‌تر از یک ماه قبل و بیش از ۲۰ درصد پایین‌تر از قله تاریخی ابتدای سال.

در حال حاضر سه عامل بیشترین وزن را در بازار دارند: نرخ بهره فدرال رزرو، بازده اوراق خزانه آمریکا و تحولات انرژی و خاورمیانه.

اگر داده‌های اقتصادی آمریکا همچنان از تورم بالا و اقتصاد مقاوم حکایت کنند، انتظار افزایش بیشتر نرخ بهره می‌تواند فشار بر طلا را ادامه دهد. اما افت بازده اوراق، تضعیف دلار یا تشدید تقاضای پناهگاه امن می‌تواند شرایط را تغییر دهد.

برای بازار ایران نیز پیام روشن است: اونس جهانی فعلاً نقش کاهشی دارد، اما دلار اجازه نداده این افت به‌طور کامل به قیمت طلای ۱۸ عیار منتقل شود.

بنابراین در روزهای آینده، خریداران طلای داخلی باید همزمان دو تابلو را دنبال کنند؛ اونس جهانی که در محدوده ۴۲۸۵ دلار ایستاده و نرخ ارز که همچنان تعیین‌کننده اصلی شدت اثر این افت بر بازار تهران است.