استقلال دو تیم دارد؛ یکی در زمین، یکی پشت میز | از آسانی تا ماشاریپوف، «تیم سایه» امتیازها را حفظ کرد

شرایط این روزهای استقلال را می‌توان با یک تصویر ساده توضیح داد؛ باشگاهی با دو تیم که هر دو برای یک هدف مشترک تلاش می‌کنند.

تیم اول همان مجموعه‌ای است که سهراب بختیاری‌زاده هدایت می‌کند. استقلال پس از هفت مسابقه لیگ برتر، با چهار پیروزی و سه تساوی، بدون شکست و با ۱۵ امتیاز در رده دوم جدول قرار گرفته و تنها یک امتیاز با تراکتور صدرنشین فاصله دارد. آبی‌ها در این هفت مسابقه ۹ گل زده و تنها یک گل دریافت کرده‌اند؛ آماری که اهمیت تک‌تک امتیازهای آنها در کورس بالای جدول را بیشتر می‌کند. 

اما در کنار این تیم، مجموعه دیگری هم فعالیت می‌کند؛ تیمی که نه پیراهن آبی می‌پوشد و نه نام اعضایش در ترکیب مسابقه دیده می‌شود. مأموریت این گروه دفاع از همان امتیازهایی است که بازیکنان در زمین به دست می‌آورند.

در فوتبال امروز، به‌خصوص زمانی که پرونده ثبت بازیکنان، محرومیت نقل‌وانتقالاتی و وضعیت قراردادها مطرح است، موفقیت حقوقی می‌تواند تقریباً به اندازه یک نتیجه داخل زمین اهمیت پیدا کند.

پرونده یاسر آسانی؛ نخستین آزمون بزرگ تیم حقوقی استقلال

یکی از مهم‌ترین پرونده‌های استقلال در فصل جاری به یاسر آسانی مربوط می‌شد.

مس شهر بابک و سپاهان نسبت به استفاده استقلال از این بازیکن اعتراض کردند و مدعی غیرمجاز بودن حضور او شدند. کمیته انضباطی پس از بررسی اسناد، استعلام از سازمان لیگ و دفاعیات استقلال، شکایت‌ها را رد کرد.

طبق گزارش منتشرشده از رأی، فسخ قرارداد آسانی در سازمان لیگ ثبت نشده بود؛ در حالی که بر اساس دستورالعمل فدراسیون فوتبال، ثبت فسخ در مرجع مربوط یکی از الزامات قانونی محسوب می‌شود. استقلال همچنین به استعلامی از فیفا استناد کرد که بر مبنای آن برای آسانی ITC جدیدی جهت انتقال به باشگاه دیگری صادر نشده بود. در نهایت کمیته انضباطی حضور بازیکن را غیرمجاز تشخیص نداد و استقلال و آسانی از این پرونده تبرئه شدند. 

از دید استقلال، این رأی فقط یک موفقیت اداری نبود؛ زیرا نتیجه مسابقاتی که آسانی در آنها حضور داشت نیز تغییر نکرد.

دربی هم به اتاق کمیته انضباطی کشیده شد

ماجرا با شکایت مس شهر بابک و سپاهان خاتمه پیدا نکرد.

پس از حضور یاسر آسانی در دربی، پرسپولیس نیز نسبت به وضعیت این بازیکن اعتراض کرد. استدلال اصلی سرخ‌پوشان به مسئله فسخ قرارداد و بسته بودن پنجره نقل‌وانتقالاتی استقلال مربوط می‌شد.

کمیته انضباطی این شکایت را هم در مرحله نخست رد کرد و با استناد به نظر بخش نقل‌وانتقالات سازمان لیگ، آسانی را بازیکنی فعال و مجاز برای استقلال دانست. در نتیجه، نتیجه دربی نیز در این مرحله بدون تغییر باقی ماند. اما این پرونده یک تفاوت مهم با آن چیزی دارد که شاید در نگاه اول از عبارت «رد شکایت» برداشت شود: پرسپولیس پرونده را تمام‌شده نمی‌داند.

این باشگاه اعلام کرده اعتراض خود را در کمیته استیناف دنبال می‌کند و حتی درخواست کرده جلسه رسیدگی با حضور نمایندگان و وکلای باشگاه برگزار و مستندسازی شود. بنابراین درباره پرونده آسانی و شکایت پرسپولیس، هنوز نمی‌توان از پایان قطعی مسیر حقوقی صحبت کرد.

شکایت پیکان از ماشاریپوف؛ برد تازه استقلال خارج از زمین

تازه‌ترین پرونده اما نام جلال‌الدین ماشاریپوف را وارد ماجرا کرد.

باشگاه پیکان به استفاده استقلال از هافبک ازبکستانی در مسابقه ۱۹ شهریور اعتراض کرده بود. استدلال پیکانی‌ها این بود که فعال‌سازی مجدد این بازیکن در دوره محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال و با توجه به محدودیت بازیکنان خارجی، با مقررات تطابق نداشته است.

اما رأی منتشرشده کمیته انضباطی نشان می‌دهد استعلام از سازمان لیگ به سود استقلال بوده است. بر اساس این پاسخ، قرارداد و مجوز بازی ماشاریپوف پیش از آغاز محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال منعقد و صادر شده بود.

کمیته انضباطی در نتیجه تخلفی احراز نکرد و حکم به برائت استقلال داد. به این ترتیب شکایت پیکان در مرحله نخست رد شد و نتیجه مسابقه تغییر نکرد. 

نکته مهم اینکه این رأی نیز هنوز از نظر فرآیند حقوقی می‌تواند ادامه داشته باشد؛ در متن رسمی حکم آمده است که رأی ظرف هفت روز از تاریخ ابلاغ نزد کمیته استیناف قابل تجدیدنظرخواهی است. بنابراین درست‌تر است گفته شود استقلال فعلاً این پرونده را در مرحله کمیته انضباطی برده است، نه اینکه تمام مسیرهای قانونی بسته شده باشد. 

چرا این پرونده‌ها برای استقلال تا این اندازه مهم هستند؟

وقتی تیمی در میانه جدول حضور دارد، از دست رفتن سه امتیاز شاید فقط چند پله جابه‌جایی ایجاد کند؛ اما برای تیمی که در فاصله یک امتیازی صدر قرار دارد، چنین اتفاقی می‌تواند ساختار کامل جدول را تغییر دهد.

استقلال پس از هفت مسابقه ۱۵ امتیاز دارد و تراکتور با ۱۶ امتیاز بالاتر از آبی‌ها قرار گرفته است. پرسپولیس نیز با یک بازی کمتر ۱۳ امتیازی است. بنابراین هر حکم انضباطی که منجر به تغییر نتیجه یک مسابقه یا کسر امتیاز شود، می‌تواند مستقیماً روی کورس مدعیان تأثیر بگذارد. 

از همین‌جا اهمیت فعالیت تیم حقوقی باشگاه مشخص می‌شود.

پیروزی داخل زمین فقط مرحله نخست است؛ باشگاه باید مطمئن باشد قراردادها، ثبت بازیکنان، مجوزهای بازی و تمام فرآیندهای اداری به شکلی انجام شده‌اند که نتیجه مسابقه هفته‌ها بعد پشت میز کمیته‌های قضایی تغییر نکند.

نقطه مشترک پرونده آسانی و ماشاریپوف چیست؟

اگر جزئیات دو پرونده را کنار هم قرار دهیم، یک الگوی مشترک دیده می‌شود: بخش بزرگی از دفاع استقلال بر اسناد ثبت‌شده در سازمان لیگ و زمان انجام فرآیندهای قراردادی استوار بوده است.

در پرونده آسانی، ثبت نشدن فسخ قرارداد و وضعیت انتقال بین‌المللی بازیکن اهمیت پیدا کرد. در پرونده ماشاریپوف نیز زمان انعقاد قرارداد و صدور مجوز بازی نسبت به تاریخ آغاز محرومیت نقل‌وانتقالاتی استقلال عامل تعیین‌کننده بود. 

این موضوع نشان می‌دهد پرونده‌های بازیکنان در فوتبال مدرن بیش از هر زمان دیگری وابسته به جزئیات حقوقی و اداری شده‌اند. گاهی یک تاریخ ثبت، یک نامه رسمی یا یک استعلام می‌تواند سرنوشت سه امتیاز را تعیین کند.

«تیم سایه» استقلال هنوز کار دارد

از بیرون شاید عملکرد تیم حقوقی کمتر از گل، برد و کلین‌شیت دیده شود، اما فصل جاری نشان داده است استقلال به همان اندازه که به دفاع مستحکم در زمین نیاز دارد، به دفاع مستند در پرونده‌های حقوقی نیز وابسته است.

تا اینجا شکایت‌های مرتبط با آسانی در کمیته انضباطی به سود استقلال تمام شده و تازه‌ترین رأی درباره ماشاریپوف نیز به برائت آبی‌ها انجامیده است. اما پرونده پرسپولیس درباره آسانی به استیناف کشیده شده و پیکان نیز طبق متن حکم ماشاریپوف فرصت تجدیدنظرخواهی دارد.

به همین دلیل فصل استقلال عملاً در دو زمین دنبال می‌شود؛ سهراب بختیاری‌زاده و بازیکنانش برای گرفتن امتیاز می‌جنگند و تیم حقوقی باشگاه برای حفظ همان امتیازها.