رکورد منفی ۱۸ ساله برای تیم ملی؛ ایران ۵ بازی است رنگ برد ندیده / قلعه‌نویی به رکورد ۲۰۰۸ رسید

این بار دیگر صحبت فقط درباره کیفیت نه‌چندان مطلوب یک یا دو مسابقه نیست. نتایج پشت سر هم در حال تبدیل شدن به یک روند آماری شده‌اند.

ایران در جام جهانی ۲۰۲۶ مقابل نیوزیلند به تساوی ۲ بر ۲ رسید، برابر بلژیک بدون گل متوقف شد و دیدار با مصر را نیز یک بر یک تمام کرد. پس از پایان جام جهانی، تیم قلعه‌نویی در نخستین فیفادی خود ابتدا ۳ بر یک مقابل ازبکستان شکست خورد و سپس در کازان ۲ بر صفر مغلوب روسیه شد.

حاصل این پنج مسابقه: سه تساوی، دو شکست و صفر پیروزی.

این همان عددی است که فوتبال ایران از سال ۲۰۰۸ تاکنون تجربه نکرده بود.

پنج بازی بدون برد ایران؛ از جام جهانی تا شکست روسیه

روند فعلی تیم ملی از نخستین مسابقه جام جهانی آغاز شد.

این نتایج نشان می‌دهد ایران طی پنج مسابقه اخیر چهار گل زده و هشت گل خورده است.

سه مسابقه نخست بدون شکست تمام شدند، اما تیم ملی در هیچ‌یک برنده نشد. دو بازی بعدی نیز روند را از «نبردن» به «باختن» تغییر دادند؛ ابتدا شکست سه‌گله مقابل ازبکستان و سپس باخت دوگله برابر روسیه.

آخرین پیروزی ایران پیش از شروع این روند، برد ۲ بر صفر مقابل مالی در ۴ ژوئن ۲۰۲۶ بود. آرشیو مسابقات تیم ملی همین نتیجه را به‌عنوان آخرین برد ایران پیش از پنج بازی بدون پیروزی ثبت کرده است.

از آن بازی تا شکست مقابل روسیه ۱۱۷ روز فاصله وجود داشت؛ دوره‌ای طولانی که در آن تیم ملی هیچ بردی به دست نیاورده است.

آخرین بار در سال ۲۰۰۸ چه اتفاقی افتاد؟

مرور نتایج سال ۲۰۰۸ نشان می‌دهد ادعای رکورد ۱۸ ساله پشتوانه آماری دارد.

ایران سال را با تساوی بدون گل مقابل قطر آغاز کرد. پس از آن برابر کاستاریکا نیز صفر-صفر کرد و در نخستین بازی مقدماتی جام جهانی برابر سوریه بار دیگر به تساوی بدون گل رسید.

سپس ایران در دیداری دوستانه یک بر صفر مقابل بحرین شکست خورد و در پنجمین مسابقه نیز برابر کویت به تساوی ۲ بر ۲ رسید.

ترتیب پنج مسابقه بدون برد سال ۲۰۰۸ چنین بود:

ایران سرانجام در ۲۵ مه همان سال با پیروزی ۳ بر ۲ مقابل زامبیا به این دوره بدون برد پایان داد.

در نتیجه، تیم فعلی اکنون از نظر تعداد مسابقات متوالی بدون پیروزی به همان عدد رسیده است.

تفاوت مهم رکورد ۲۰۰۸ با امروز

اگرچه عدد «پنج بازی» در هر دو دوره یکسان است، کیفیت نتایج تفاوت قابل توجهی دارد.

ایران در پنج مسابقه بدون برد سال ۲۰۰۸ فقط یک شکست داشت و چهار مسابقه را مساوی کرد. همچنین در چهار بازی اول تنها یک گل دریافت کرد.

اما تیم فعلی پس از سه تساوی متوالی، دو مسابقه آخر را باخته و مجموعاً هشت بار دروازه‌اش باز شده است.

از این منظر، نگرانی فعلی فقط به طولانی شدن دوره بدون پیروزی مربوط نیست؛ روند دفاعی نیز در دو مسابقه اخیر افت کرده است.

ایران برابر ازبکستان سه گل خورد و مقابل روسیه نیز دو بار تسلیم شد. پنج گل خورده در دو بازی پس از جام جهانی، در کنار دشواری تیم در تولید موقعیت، باعث شده بحث درباره آینده تیم ملی شدت بیشتری پیدا کند.

تساوی با ازبکستان هم تبدیل به حسرت شد؟

این تعبیر که «حالا تساوی با ازبکستان هم آرزو شده» بیشتر یک طعنه فوتبالی است، اما دلیل شکل‌گیری آن روشن است.

ایران طی سال‌های گذشته بارها برابر ازبکستان به تساوی رسیده یا با اختلاف کم نتیجه گرفته بود. اما شکست ۳ بر یک در فرغانه یکی از نتایج سنگین اخیر مقابل این حریف آسیایی بود.

مهم‌تر اینکه ازبکستان طی سال‌های اخیر فاصله خود را با قدرت‌های سنتی قاره کاهش داده و دیگر نمی‌توان نتایج مقابل این تیم را با استاندارد یک دهه قبل تحلیل کرد.

با این حال، برای تیمی که خود را یکی از مدعیان جام ملت‌های آسیا می‌داند، دریافت سه گل و شکست با اختلاف دو گل طبیعتاً علامت مثبتی نیست.

مسئله فقط نتیجه نیست؛ ایران چگونه بازی می‌کند؟

اگر این پنج مسابقه فقط مجموعه‌ای از نتایج بد بودند، نگرانی کمتر می‌شد. مسئله اصلی این است که برخی ضعف‌های تیم در چند مسابقه تکرار شده‌اند.

در برابر روسیه، ایران با وجود استفاده همزمان از مهدی طارمی و سردار آزمون نتوانست فشار هجومی مستمری ایجاد کند. مقابل ازبکستان نیز مشکلات در انتقال دفاعی و کنترل فضاها به دریافت سه گل منجر شد.

قلعه‌نویی بعد از این دو شکست نیز پذیرفت که بخشی از انتقادات فنی وارد است و از نیاز به اصلاح در انتخاب بازیکنان، ساختار تاکتیکی، آمادگی جسمانی و انسجام تیمی سخن گفت.

او همچنین داده‌هایی منتشر کرد که نشان می‌داد مسافت کلی دوندگی ایران از ۱۱۸.۸ کیلومتر برابر مصر در جام جهانی به ۱۰۳.۶ کیلومتر مقابل ازبکستان کاهش یافته و میزان فعالیت پرفشار نیز حدود ۱۸ درصد افت کرده است.

بنابراین کادر فنی خود نیز پذیرفته که مسئله فقط بدشانسی یا اشتباه فردی نیست.

پنج بازی بدون برد چه معنایی برای قلعه‌نویی دارد؟

آمار به‌تنهایی نمی‌تواند درباره آینده یک مربی حکم صادر کند. همان تیم سال ۲۰۰۸ پس از پنج مسابقه بدون پیروزی، پنج مسابقه بعدی خود را برد؛ از جمله سه پیروزی متوالی در مقدماتی جام جهانی و چند برد در مسابقات غرب آسیا.

این نمونه نشان می‌دهد یک روند منفی لزوماً ادامه پیدا نمی‌کند.

اما برای قلعه‌نویی مسئله زمان اهمیت دارد.

تیم ملی در دوره فعلی دیگر چند سال تا مسابقه مهم بعدی فرصت ندارد. جام ملت‌های آسیا از ۷ ژانویه ۲۰۲۷ آغاز می‌شود و از اول اکتبر تنها ۹۸ روز تا شروع رقابت‌ها باقی مانده است.

بنابراین اردوهای بعدی باید بیش از آنکه صرفاً محل آزمایش نفرات باشند، به سمت تثبیت ساختار تیم حرکت کنند.

آزمون بعدی تیم ملی؛ پایان رکورد یا ادامه بحران نتیجه؟

ایران اکنون دقیقاً روی عدد پنج ایستاده است.

برد در مسابقه بعدی این رکورد را در همین نقطه متوقف می‌کند؛ اما یک تساوی یا شکست دیگر به معنای ورود تیم ملی به ششمین بازی متوالی بدون برد خواهد بود و این بار باید برای یافتن نمونه مشابه، بازه تاریخی طولانی‌تری را بررسی کرد.

در عین حال، برد صرف نیز همه مشکلات را حل نمی‌کند.

برای تیم ملی در آستانه جام ملت‌های آسیا مهم است که کیفیت بازی هم تغییر کند: فاصله خطوط کمتر شود، پرس تیمی هماهنگ‌تر باشد، فرصت بیشتری به بازیکنان آماده داده شود و تیم بتواند به جای اتکا به ارسال‌های متعدد، از مسیرهای متنوع‌تری موقعیت بسازد.

آمار فعلی اما روشن است؛ تیم ملی ایران برای نخستین بار از سال ۲۰۰۸ پنج بازی متوالی را بدون پیروزی پشت سر گذاشته است. سه تساوی جام جهانی، شکست برابر ازبکستان و باخت مقابل روسیه، قلعه‌نویی را به رکوردی رسانده که فوتبال ایران ۱۸ سال از آن دور مانده بود.

حالا اهمیت بازی بعدی فقط سه امتیاز یا یک برد دوستانه نیست؛ ایران باید نشان دهد این پنج مسابقه یک افت موقت بوده یا آغاز روندی است که درست در آستانه جام ملت‌های آسیا به یکی از جدی‌ترین نگرانی‌های تیم ملی تبدیل شده است.