پاسخ فدراسیون به شایعه برکناری قلعهنویی؛ سرمربی تیم ملی تا جام ملتها ماندنی است؟
تیم ملی ایران فیفادی اخیر را با دو شکست به پایان رساند؛ ابتدا در فرغانه ۳ بر یک مقابل ازبکستان باخت و سپس در کازان با نتیجه ۲ بر صفر مغلوب روسیه شد. به این ترتیب، شاگردان قلعهنویی در دو مسابقه پنج گل دریافت کردند و تنها یک بار موفق به گلزنی شدند.
این دو نتیجه زمانی حساستر شد که آمار طولانیتر تیم ملی نیز چندان امیدوارکننده نبود.
ایران اکنون در پنج مسابقه متوالی به پیروزی نرسیده است؛ سه تساوی در جام جهانی ۲۰۲۶ و سپس دو شکست برابر ازبکستان و روسیه. در این پنج دیدار، تیم ملی چهار گل زده و هشت گل دریافت کرده است. آخرین پیروزی ایران به مسابقه دوستانه مقابل مالی در خرداد بازمیگردد.
طبیعی بود که چنین روندی، آن هم کمتر از چند ماه مانده به جام ملتهای آسیا، بحث تغییر سرمربی را وارد فضای رسانهای کند.
فدراسیون چه پیامی درباره قلعهنویی داد؟
نکته اصلی در تازهترین اتفاق، نحوه معرفی قلعهنویی در گفتوگوی منتشرشده از سوی رسانه فدراسیون است.
در مقدمه این مصاحبه آمده است که امیر قلعهنویی از زمان آمادهسازی برای جام ملتهای آسیا ۲۰۲۳ قطر هدایت تیم ملی را برعهده دارد و اکنون شاگردانش را برای جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ عربستان آماده میکند.
ورزش سه نیز همین عبارت را بهعنوان پاسخ فدراسیون به شایعات اخیر تفسیر کرده و نوشته است این ادبیات نشان میدهد پروژه آمادهسازی ایران برای جام ملتها همچنان با قلعهنویی ادامه خواهد یافت.
با این حال، از نظر خبری بهتر است میان دو موضوع تفاوت گذاشت.
فدراسیون پس از شکست مقابل روسیه بیانیه مستقلی با مضمون «قلعهنویی برکنار نمیشود» منتشر نکرده است؛ اما نحوه تنظیم مصاحبه و معرفی او بهعنوان سرمربی در حال آمادهسازی تیم برای جام ملتها، در کنار قرارداد فعلی، قرینهای بسیار قوی برای نبود تصمیم به تغییر فوری است.
مهمتر از یک لید؛ قرارداد قلعهنویی تا جام ملتها تمدید شده است
پشت این پیام رسانهای یک تصمیم رسمی مهمتر نیز وجود دارد.
هیئترئیسه فدراسیون فوتبال در چهارم شهریور ۱۴۰۵ قرارداد قلعهنویی را رسماً تا پایان جام ملتهای آسیا ۲۰۲۷ تمدید کرد. سرمربی تیم ملی و سعید الهویی نیز در همان جلسه حاضر شدند و برنامه کادر فنی تا جام ملتها را به مدیران فدراسیون ارائه کردند.
بنابراین فدراسیون کمتر از یک ماه پیش از شکستهای اخیر، درباره ادامه مسیر تیم ملی تصمیم گرفته بود.
برای تغییر این تصمیم اکنون به اتفاقی تازه در سطح هیئترئیسه نیاز خواهد بود و تا زمان انتشار گزارش حاضر، خبری رسمی از تشکیل جلسه برای برکناری سرمربی منتشر نشده است.
از این زاویه، مصاحبه جدید بیش از آنکه یک تصمیم تازه باشد، تأکیدی بر همان مسیری است که فدراسیون در شهریور انتخاب کرده بود.
خود قلعهنویی هم از رفتن حرف نزد؛ «تسلیم نمیشوم»
لحن سرمربی تیم ملی در گفتوگوی جدید نیز کاملاً نشان میدهد او خود را در حال ادامه کار میداند.
قلعهنویی مسئولیت فنی نتایج اخیر را پذیرفته و گفته اگر در تصمیمگیری، برنامهریزی یا استفاده از بازیکنان اشتباهی صورت گرفته، مسئولیت آن با اوست. او همچنین تأکید کرده بخشی از انتقادات را وارد میداند و تیم در زمینههایی مانند انسجام، تصمیمگیری و ساختار فنی نیاز به اصلاح دارد.
اما جمله کلیدی او این است:
«اشتباهات را میپذیرم، اما تسلیم نمیشوم.»
سرمربی تیم ملی همچنین از مردم خواسته به کادر فنی فرصت بدهند و وعده داده تیم را «دوباره و حتی بهتر از قبل» بسازد.
بنابراین نه تنها فدراسیون نشانهای از تغییر نداده، خود قلعهنویی نیز برنامهاش را برای ماههای آینده تشریح کرده است.
تغییرات در تیم ملی خواهد بود، اما فعلاً نه روی نیمکت
ادامه حضور قلعهنویی لزوماً به معنای ثابت ماندن همه چیز نیست.
او در همین مصاحبه گفته برنامهها از نظر انتخاب بازیکن، تاکتیک، آمادهسازی و هماهنگی میان نسلها بازبینی خواهد شد. همچنین تأکید کرده جوانان فرصت خواهند گرفت، اما بازیکنان باتجربه نیز بر اساس آمادگی و نیاز تیم مورد استفاده قرار میگیرند.
این بخش میتواند مهمترین پیام فنی مصاحبه باشد.
فدراسیون فعلاً سرمربی را تغییر نمیدهد، اما قلعهنویی پذیرفته که همان نسخه قبلی تیم ملی نمیتواند بدون اصلاح ادامه پیدا کند.
بعد از بازی روسیه نیز او از عملکرد برخی نفرات انتقاد کرده بود و احتمال کنار رفتن تعدادی از بازیکنان در اردوهای بعدی را مطرح کرد.
در نتیجه، اگر تغییر بزرگی پیش از جام ملتها رخ دهد، در شرایط فعلی احتمال بیشتری دارد که ابتدا در فهرست بازیکنان، ترکیب، ساختار تاکتیکی یا حتی آرایش کادر فنی دیده شود تا در رأس نیمکت.
آمار بدنی ازبکستان؛ توضیح قلعهنویی یا زنگ خطر؟
قلعهنویی در گفتوگوی تازه بخشی از افت تیم را با دادههای بدنی توضیح داده است.
طبق آماری که او ارائه کرده، تیم ملی در بازی جام جهانی مقابل مصر مجموعاً حدود ۱۱۸.۸ کیلومتر دویده بود، اما این عدد برابر ازبکستان به حدود ۱۰۳.۶ کیلومتر کاهش پیدا کرد.
فعالیت با شدت بالا نیز از حدود ۸.۲۸ کیلومتر مقابل مصر به ۶.۷۸ کیلومتر برابر ازبکستان رسید؛ چیزی نزدیک به ۱۸ درصد کاهش.
خود قلعهنویی تأکید کرده این اعداد بهتنهایی دلیل شکست نیستند و نباید از آنها بهعنوان بهانه استفاده کرد.
او تفاوت دوره آمادهسازی جام جهانی با تنها چهار جلسه تمرین پیش از بازی ازبکستان را یکی از عوامل مؤثر دانسته و گفته وظیفه کادر فنی است تیم را دوباره از نظر شدت و آمادگی مسابقه به سطح لازم برساند.
این توضیح میتواند بخشی از مسئله را روشن کند، اما همچنان پرسشهایی درباره کیفیت ساخت بازی، دفاع تیمی، خلق موقعیت و هماهنگی خطوط باقی میماند.
حمایت فدراسیون «چک سفید» برای قلعهنویی نیست
مهمترین اشتباه در تفسیر اتفاق جدید این خواهد بود که ادامه حضور قلعهنویی به معنای رضایت فدراسیون از وضعیت فعلی دانسته شود.
خود متن رسمی گفتوگو بر نامطلوب بودن نتایج اخیر تأکید دارد و سرمربی نیز مسئولیت آنها را پذیرفته است.
از سوی دیگر، پنج مسابقه بدون برد، دو شکست متوالی و پنج گل خورده در دو دیدار اخیر باعث شده فشار نتیجه روی کادر فنی بالا برود.
بنابراین حمایت فعلی را بیشتر باید به معنای دادن فرصت برای اصلاح دانست، نه رضایت بدون قیدوشرط.
اگر تیم ملی در مسابقات تدارکاتی بعدی همچنان در نتیجه و کیفیت فنی پیشرفتی نشان ندهد، طبیعی است که دوباره فشار افکار عمومی و کارشناسان افزایش پیدا کند.
فعلاً پرونده برکناری قلعهنویی بسته شد؟
با اطلاعات موجود، پاسخ کوتاه این است: نشانهای از برکناری فوری وجود ندارد.
قرارداد قلعهنویی تا پایان جام ملتهای آسیا تمدید شده، رسانه فدراسیون او را مسئول آمادهسازی تیم برای همان مسابقات معرفی کرده و خود سرمربی نیز برنامهای برای بازسازی تیم ارائه داده است.
اما این به معنای تضمین غیرقابل تغییر آینده نیست.
فوتبال به نتیجه وابسته است و شرایط میتواند با نتایج مسابقات آینده تغییر کند. چیزی که امروز میتوان با اطمینان بیشتری گفت این است که فدراسیون پس از شکست مقابل ازبکستان و روسیه تصمیم فوری برای کنار گذاشتن قلعهنویی نگرفته و پروژه جام ملتهای آسیا فعلاً با او ادامه دارد.
حالا فشار اصلی از بحث «ماندن یا رفتن» به یک سؤال فنی منتقل شده است: قلعهنویی فرصت دوباره را چگونه استفاده خواهد کرد؟
او وعده داده تیم ملی را از نو بسازد؛ بعد از پنج بازی بدون برد، معیار قضاوت در اردوهای بعدی دیگر فقط حرفهای امیدوارکننده نخواهد بود، بلکه باید تغییر در کیفیت بازی و نتیجه روی زمین دیده شود.