خبر تازه احسان حدادی از پرونده کره جنوبی؛ دو عضو تیم دوومیدانی به ایران برمی‌گردند / دو محکوم در انتظار توافق انتقال زندانیان

احسان حدادی در گفت‌وگوی تازه خود از آخرین وضعیت چهار عضو کاروان دوومیدانی ایران که پرونده قضایی آنها از مسابقات قهرمانی آسیا ۲۰۲۵ در شهر گومی کره جنوبی آغاز شده بود، صحبت کرده است.

به گفته رئیس فدراسیون دوومیدانی، دو نفر از این چهار نفر از طریق پرواز شانگهای به ایران بازخواهند گشت. با توجه به زمان انتشار مصاحبه در شامگاه هشتم مهر، منظور از «فردا» در این گفت‌وگو پنجشنبه ۹ مهر است. حدادی گفته این دو نفر شامل یک دونده و یک مربی هستند و یکی از آنها در مدت اخیر از راه دور تمرینات یکی از مدال‌آوران ایران در بازی‌های آسیایی ناگویا را هدایت کرده است.

این دو نفر همان اعضایی هستند که در روند قضایی از اتهامات مطرح‌شده تبرئه شده‌اند.

حدادی همچنین بار دیگر از مردم ایران به دلیل حواشی به وجود آمده عذرخواهی کرده و در بخشی از صحبت‌هایش از عملکرد یکی از افراد پرونده انتقاد کرده است. او ابراز امیدواری کرده با بازگشت پرونده به مسیر حقوقی میان دو کشور، تکلیف دو محکوم دیگر نیز روشن شود.

پرونده چهار عضو تیم دوومیدانی از کجا آغاز شد؟

ماجرا به مسابقات دوومیدانی قهرمانی آسیا در سال ۲۰۲۵ در شهر گومی کره جنوبی بازمی‌گردد.

در آغاز، پلیس کره جنوبی اعلام کرد دو ورزشکار و یک مربی ایرانی را پس از شکایت یک زن جوان کره‌ای و طرح اتهام تعرض جنسی بازداشت کرده است. تحقیقات بعدی دامنه پرونده را به چهار نفر رساند. گزارش‌های قضایی بعدی نشان داد این چهار نفر شامل سه ورزشکار و یک مربی بودند؛ بنابراین تعبیر دقیق‌تر درباره پرونده، «چهار عضو کاروان دوومیدانی ایران» است، نه چهار ورزشکار.

پرونده پس از چند ماه رسیدگی به دادگاه رسید و در مرحله بدوی دو نفر از متهمان به چهار سال حبس محکوم شدند، در حالی که دو نفر دیگر به دلیل کافی نبودن شواهد مستقل برای اثبات مشارکتشان تبرئه شدند.

پرونده سپس به دادگاه تجدیدنظر رفت.

دو محکوم چهار سال زندان گرفتند؛ دو نفر تبرئه شدند

دادگاه تجدیدنظر کره جنوبی در خرداد ۱۴۰۵ حکم دادگاه بدوی را تأیید کرد.

براساس گزارش منتشرشده از رأی دادگاه، دو ورزشکار ایرانی هر کدام به چهار سال زندان محکوم شدند و درخواست آنها برای کاهش یا تغییر حکم نیز پذیرفته نشد. در مقابل، یک دونده و یک مربی که در مرحله بدوی تبرئه شده بودند، در همان وضعیت باقی ماندند و امکان بازگشت آنها به ایران فراهم شد.

به این ترتیب از نظر قضایی وضعیت چهار نفر یکسان نیست: دو نفر تبرئه شده‌اند و اکنون حدادی از بازگشت آنها خبر می‌دهد، اما دو نفر دیگر محکومیت زندان دارند و موضوع درباره آنها انتقال محل اجرای حکم است.

این تفاوت برای روایت دقیق پرونده اهمیت زیادی دارد؛ به‌ویژه اینکه استفاده از عنوان «بازداشت‌شدگان» برای وضعیت فعلی هر چهار نفر، تصویر کاملی از نتیجه دادگاه ارائه نمی‌کند.

نکته مهم؛ «استرداد» یا «انتقال محکومان»؟

در گزارش اولیه ورزش سه از قول حدادی آمده دو نفر دیگر در انتظار «جاری شدن توافق استرداد میان ایران و کره جنوبی» هستند.

اما بررسی اسناد رسمی نشان می‌دهد از نظر حقوقی باید میان دو مفهوم تفاوت قائل شد.

ایران و کره جنوبی معاهده استرداد مجرمان را در سال ۲۰۱۶ امضا کرده‌اند و براساس ثبت رسمی سازمان ملل، این معاهده از ۸ مارس ۲۰۱۸ لازم‌الاجرا شده است. بنابراین دو کشور همین حالا نیز چارچوب حقوقی استرداد دارند.

آنچه در اول مهر ۱۴۰۵ توسط عباس عراقچی و چو هیون، وزیران خارجه ایران و کره جنوبی، امضا شد، توافق دیگری با عنوان «موافقتنامه انتقال محکومان» بود.

کارکرد این موافقتنامه متفاوت است: اگر تبعه یک کشور در کشور دیگر به حبس محکوم شده باشد، در صورت تحقق شرایط قانونی می‌تواند برای ادامه تحمل همان محکومیت به کشور خودش منتقل شود.

بنابراین درباره دو ورزشکار محکوم‌شده، بحث اصلی انتقال آنها به ایران برای ادامه اجرای حکم است، نه تحویل فرد تحت تعقیب از طریق سازوکار استرداد.

توافق ایران و کره جنوبی هنوز اجرایی نشده است

نکته دیگری که وضعیت دو ورزشکار محکوم را پیچیده می‌کند این است که امضای موافقتنامه به معنای اجرایی شدن فوری آن نیست.

عسکر جلالیان، معاون حقوق بشر و امور بین‌الملل وزارت دادگستری و رئیس کمیته انتقال محکومان کشور، پس از امضای توافق اعلام کرد متن باید مراحل قانونی داخلی را طی کند؛ از جمله ارائه به دولت، تصویب مجلس و تأیید شورای نگهبان. پس از طی این مراحل و تشریفات مربوط میان دو کشور، توافق لازم‌الاجرا خواهد شد.

در متن منتشرشده نیز تصریح شده اتباع محکوم می‌توانند پس از اجرایی شدن موافقتنامه برای ادامه دوران محکومیت به کشور خود منتقل شوند.

بنابراین در شرایط فعلی نمی‌توان زمان دقیق انتقال دو محکوم را تعیین کرد.

اظهارات حدادی را می‌توان نشانه‌ای از پیگیری این مسیر دانست، اما تحقق انتقال همچنان به کامل شدن فرآیند حقوقی میان تهران و سئول وابسته است.

آیا دو ورزشکار پس از ورود به ایران دوباره محاکمه می‌شوند؟

اظهارات رئیس فدراسیون درباره «مجازات خاطیان در ایران» ممکن است این تصور را ایجاد کند که پرونده دوباره از ابتدا در دادگاه ایرانی بررسی خواهد شد.

اما سازوکاری که اکنون میان ایران و کره جنوبی امضا شده، اساساً برای انتقال محکوم و ادامه اجرای محکومیت طراحی شده است، نه لزوماً برگزاری یک محاکمه تازه.

دو ورزشکار مورد بحث براساس رأی دادگاه کره جنوبی به چهار سال زندان محکوم شده‌اند. اگر توافق انتقال محکومان اجرایی و شرایط انتقال آنها فراهم شود، اصل موضوع این است که ادامه اجرای حکم در ایران امکان‌پذیر شود. جزئیات نحوه محاسبه باقی‌مانده حبس و اجرای آن نیز باید براساس متن نهایی موافقتنامه و مقررات دو کشور تعیین شود.

بنابراین تا انتشار جزئیات رسمی بیشتر، صحبت از «حکم جدید» یا نوع دیگری از مجازات در ایران زودهنگام است.

عذرخواهی دوباره احسان حدادی

حدادی در این مصاحبه بار دیگر بابت اتفاقی که برای کاروان دوومیدانی ایران رخ داد عذرخواهی کرده است.

او پیش‌تر نیز در واکنش به این پرونده گفته بود حادثه رخ‌داده برای ورزش ایران تلخ بوده و فدراسیون، وزارت ورزش و نهادهای دیپلماتیک پیگیر موضوع هستند. در ماه‌های نخست پرونده، فدراسیون به دلیل در جریان بودن رسیدگی قضایی از اظهارنظر تفصیلی خودداری می‌کرد و اعلام شده بود یک وکیل و سخنگو مسئول پیگیری حقوقی پرونده هستند.

حالا پس از مشخص شدن نتیجه دادگاه تجدیدنظر، لحن رئیس فدراسیون تغییر کرده و او آشکارتر درباره مسئولیت افراد و پیامدهای پرونده صحبت می‌کند.

با این حال درباره دو نفری که تبرئه شده‌اند باید همان نتیجه دادگاه ملاک قرار گیرد و آنها را نمی‌توان در کنار دو فرد محکوم، «مجرم» یا «خاطی» توصیف کرد.

پرونده‌ای که هنوز کاملاً بسته نشده است

تازه‌ترین اظهارات احسان حدادی نشان می‌دهد یکی از پرحاشیه‌ترین پرونده‌های دوومیدانی ایران به نقطه تازه‌ای رسیده است.

دو نفر که دادگاه آنها را تبرئه کرده، در مسیر بازگشت به ایران هستند؛ دو ورزشکار دیگر حکم چهار سال حبس دارند و انتقال احتمالی آنها به ایران به اجرایی شدن موافقتنامه انتقال محکومان وابسته است.

در عین حال یک اصلاح حقوقی نیز اهمیت دارد: ایران و کره جنوبی از سال‌ها قبل معاهده استرداد لازم‌الاجرا دارند و توافق تازه مربوط به انتقال زندانیان محکوم است. این موافقتنامه تنها چند روز قبل امضا شده و هنوز مراحل تصویب و اجرایی شدن را پشت سر نگذاشته است.

بنابراین بازگشت دو فرد تبرئه‌شده می‌تواند بخش نخست این پرونده را پایان دهد، اما تعیین زمان و شرایط انتقال دو ورزشکار محکوم همچنان به تحولات حقوقی میان ایران و کره جنوبی بستگی خواهد داشت؛ موضوعی که احتمالاً در هفته‌ها و ماه‌های آینده نیز یکی از مهم‌ترین مسائل مدیریتی فدراسیون دوومیدانی خواهد بود.