کالابرگ ۱.۵ میلیونی در راه است؟ افزایش ۵۰۰ هزار تومانی برای برخی یارانهبگیران + آخرین خبر حقوق بازنشستگان
فضلالله رنجبر پیشتر اعلام کرده بود دولت در حال بررسی افزایش ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ برای حدود ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر است و میزان اضافهشده برای همه مشمولان یکسان نخواهد بود. او تأکید کرده بود که بخشی از افراد میتوانند تا سقف ۵۰۰ هزار تومان اعتبار بیشتری دریافت کنند.
اگر اعتبار پایه یک میلیون تومانی مورد اشاره در همین طرح را مبنا قرار دهیم، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی میتواند مبلغ برخی مشمولان را به ۱.۵ میلیون تومان در ماه برساند.
اما اینجا یک نکته کلیدی وجود دارد: این عدد هنوز بهعنوان رقم قطعی و یکسان برای همه یارانهبگیران اعلام نشده است.
وزیر اقتصاد در تازهترین توضیحات خود جامعه هدف را حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر اعلام کرده و گفته دولت امیدوار است افزایش اعتبار برای هر فرد حداقل ۳۰۰ هزار تومان باشد، اما مبلغ قطعی پس از تعیین منابع نهایی خواهد شد.
بنابراین در حال حاضر دقیقترین تعبیر این است که افزایش کالابرگ قطعیتر از رقم آن است؛ یعنی اصل افزایش در دستور کار قرار دارد، اما اینکه هر فرد ۳۰۰، ۴۰۰ یا ۵۰۰ هزار تومان بیشتر دریافت کند هنوز به جمعبندی بودجهای بستگی دارد.
چه کسانی اعتبار بیشتری میگیرند؟
تغییر مهم در دوره جدید، نحوه شناسایی مشمولان است.
دولت قصد دارد علاوه بر دهک درآمدی، از اطلاعات دقیقتری درباره وضعیت اقتصادی خانوار استفاده کند. وزیر اقتصاد گفته برای شناسایی حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون مشمول، مواردی مانند سطح درآمد و داراییهایی همچون ملک و خودرو نیز بررسی میشود.
رنجبر نیز گفته سازمان امور مالیاتی در طراحی شاخصهای جدید نقش خواهد داشت و بانکهای اطلاعاتی برای تشخیص خانوارهای برخوردار و کمبرخوردار به کار گرفته میشود.
این تغییر میتواند باعث شود دو خانوار که در ظاهر در یک دهک قرار دارند، الزاماً اعتبار یکسانی دریافت نکنند.
البته هنوز سقف ارزش خودرو، ارزش ملک، میزان درآمد و سایر شاخصهایی که دقیقاً باعث افزایش یا عدم افزایش کالابرگ میشوند، بهطور کامل و رسمی منتشر نشدهاند.
آیا یارانه ۱۵ میلیون نفر قطع میشود؟
یکی از منابعی که برای افزایش اعتبار مطرح شده، حذف افراد پردرآمد از فهرست حمایتهای دولتی است.
رنجبر گفته در برنامه اولیه، قرار بوده با استفاده از اطلاعات اقتصادی و مالیاتی، حدود ۱۵ میلیون نفر با تمکن مالی بالاتر از برخی حمایتها کنار گذاشته شوند و منابع ایجادشده به گروههای کمدرآمد اختصاص یابد.
در اظهارات قبلی او نیز تأمین اعتبار از محل صرفهجویی و حذف بخشی از پردرآمدها مطرح شده بود.
با این حال، نباید عدد ۱۵ میلیون نفر را به معنای حذف فوری و قطعی یارانه همه این افراد در یک مرحله دانست. فرآیند شناسایی، اعتراض و بازبینی اطلاعات اقتصادی خانوارها ادامه دارد و دولت برای حذف یارانه باید بر مبنای شاخصهای مصوب عمل کند.
وزارت تعاون نیز تأکید کرده افرادی که نسبت به حذف یارانه یا اطلاعات اقتصادی ثبتشده خود اعتراض دارند، امکان مشاهده اطلاعات مربوط به ملک، خودرو و حسابهای بانکی و ثبت درخواست بازبینی را در سامانه حمایت دارند.
یک تناقض آماری؛ مشمولان ۴۰ میلیون نفرند یا ۵۰ میلیون نفر؟
در روزهای اخیر چند عدد متفاوت مطرح شده است.
رنجبر در سوم مهر از ۴۰ تا ۵۰ میلیون نفر بهعنوان جامعه احتمالی افزایش اعتبار نام برد.
اما وزیر اقتصاد در اظهارات جدیدتر عدد ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر را مطرح کرده است.
از آنجا که اظهارات وزیر اقتصاد جدیدتر و مستقیماً مرتبط با مرحله تعیین بودجه است، عدد ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر فعلاً مبنای محتاطانهتری برای تحلیل محسوب میشود.
همین تفاوت نشان میدهد طرح هنوز در مرحله نهاییسازی جامعه هدف قرار دارد و تا انتشار دستورالعمل اجرایی، نمیتوان فهرست قطعی مشمولان را اعلام کرد.
افزایش حقوق کارکنان دولت از مهرماه؛ چه چیزی قطعی است؟
همزمان با بحث کالابرگ، افزایش دوباره حقوق کارکنان و بازنشستگان نیز در دستور کار سیاسی و اقتصادی قرار گرفته است.
علی بابایی کارنامی، رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس، در تازهترین اظهارات خود گفته حقوق کارکنان دولت و بازنشستگان «بهزودی» افزایش مییابد و اگر قانون مربوط ابلاغ شود، محاسبات آن از اول مهر ۱۴۰۵ انجام خواهد شد.
او همچنین گفته دامنه افزایش امتیاز حقوقی از دو هزار تا ۲۰ هزار امتیاز پیشبینی شده و متوسط افزایش میتواند حدود هفت میلیون تومان باشد.
اما باید میان این اظهارات و «ابلاغ رسمی افزایش حقوق» تفاوت گذاشت.
تا زمانی که ضوابط اجرایی، منبع مالی و حکم مربوط از سوی دولت و دستگاههای مسئول منتشر نشود، نمیتوان گفت همه کارکنان و بازنشستگان از همین حالا افزایش هفت میلیون تومانی قطعی دارند.
رقم هفت میلیون تومان نیز میانگین اعلامشده از سوی رئیس کمیسیون اجتماعی است، نه مبلغ ثابت برای همه حقوقبگیران.
وضعیت بازنشستگانی که از متناسبسازی کمتر بهره بردند
رنجبر در اظهارات تازه خود به گروهی از بازنشستگان اشاره کرده که در اجرای متناسبسازی به اعتقاد کمیسیون اجتماعی، افزایش کافی دریافت نکردهاند.
طبق توضیحات او، حدود ۶۱۰ تا ۶۳۰ هزار نفر در مجموعهای از دستگاههای دولتی یا از این طرح بهره کمی بردهاند یا افزایش دریافتی آنها متناسب با انتظار نبوده است.
کمیسیون اجتماعی میگوید در حال پیگیری راهکاری جداگانه برای این گروه است.
این موضوع را باید از افزایش عمومی حقوق جدا کرد؛ زیرا متناسبسازی با افزایش سالانه یا فوقالعاده جدید حقوق یکسان نیست و هرکدام سازوکار حقوقی و بودجهای متفاوت دارند.
در سالهای گذشته نیز متناسبسازی با هدف نزدیک کردن مستمری بازنشستگان به حقوق شاغلان همتراز اجرا شده و اجرای ناقص یا متفاوت آن میان صندوقها بارها محل اختلاف بوده است.
بسته حمایتی بازنشستگان در چه مرحلهای است؟
رنجبر از بررسی یک بسته حمایتی برای بازنشستگان از سوی سازمان اداری و استخدامی سخن گفته و اعلام کرده این موضوع در مسیر بررسی دولت قرار دارد.
اما جزئیات رسمی این بسته شامل رقم پرداخت، جامعه هدف، زمان اجرا و اینکه حمایت به صورت نقدی، مزایای رفاهی یا افزایش امتیاز حقوقی خواهد بود، هنوز به شکل کامل منتشر نشده است.
بنابراین در این بخش نیز بهتر است تا انتشار مصوبه یا بخشنامه رسمی، از تعبیرهایی مانند «واریز قطعی بسته جدید» استفاده نشود.
حتی رقم ۲ میلیون تومان کالابرگ هم مطرح شده است
بحث افزایش اعتبار فقط به ۱.۵ میلیون تومان محدود نیست.
رئیس کمیسیون اجتماعی مجلس اخیراً گفته مجلس در حال پیگیری افزایش کالابرگ تا دو میلیون تومان است.
اما این عدد نیز در حال حاضر مطالبه و پیگیری مجلس محسوب میشود، نه تصمیم نهایی دولت.
در مقابل، موضع اجراییتر دولت فعلاً همان افزایش حداقل ۳۰۰ هزار تومانی برای ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر و تعیین رقم نهایی براساس منابع بودجهای است.
در نتیجه سه عدد ۱.۳ میلیون، ۱.۵ میلیون و حتی دو میلیون تومان ممکن است همزمان در تیترها دیده شوند، اما جایگاه حقوقی آنها یکسان نیست.
جمعبندی؛ کالابرگ ۱.۵ میلیونی محتمل است، اما هنوز قطعی نیست
آنچه تا امروز میتوان با اطمینان بیشتری گفت این است که دولت و مجلس بر افزایش اعتبار کالابرگ برای دهها میلیون نفر اتفاق نظر دارند.
سخنگوی کمیسیون اجتماعی دامنه افزایش را ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان اعلام کرده و گفته برخی مشمولان میتوانند تا ۵۰۰ هزار تومان اعتبار بیشتری دریافت کنند؛ در چنین حالتی اعتبار یک میلیون تومانی به ۱.۵ میلیون تومان میرسد.
اما وزیر اقتصاد هنوز رقم قطعی را به تأمین منابع گره زده و جامعه هدف جدید را حدود ۴۰ تا ۴۴ میلیون نفر معرفی کرده است.
در بخش حقوق نیز خبر افزایش دریافتی کارکنان و بازنشستگان جدیتر شده و رئیس کمیسیون اجتماعی از متوسط حدود هفت میلیون تومان و محاسبه از ابتدای مهر سخن گفته است، اما اجرای آن همچنان نیازمند ابلاغ رسمی و تعیین سازوکار مالی است.
بنابراین مهمترین نکته برای یارانهبگیران، کارمندان و بازنشستگان این است که میان پیشنهاد، اعلام نمایندگان مجلس و مصوبه اجرایی دولت تفاوت قائل شوند؛ زیرا رقم نهایی کالابرگ و افزایش حقوق زمانی قطعی خواهد بود که دستورالعمل و منابع آن بهطور رسمی ابلاغ شود.