فولاد ایرانیان
سقوط ۹۰ درصدی تولید مدیران خودرو؛ چه اتفاقی برای یکی از بزرگ‌ترین مونتاژکاران ایران افتاده است؟
کارنامه شش‌ماهه مدیران خودرو از سقوط کم‌سابقه تولید این مونتاژکار حکایت دارد؛ تیراژ شرکت از حدود ۲۹ هزار و ۶۰۰ دستگاه در نیمه نخست سال گذشته به تنها ۳ هزار و ۳۲ دستگاه در مدت مشابه امسال رسیده و نزدیک به ۹۰ درصد کاهش یافته است. افتی با این ابعاد، آن هم در شرکتی که بخش مهمی از بازار محصولات ام‌وی‌ام، فونیکس و اکستریم را در اختیار دارد، این پرسش را جدی کرده که مشکل دقیقاً از کجاست و کاهش شدید تولید چه اثری بر تحویل خودرو، استمرار عرضه و تأمین قطعات خواهد گذاشت.
۰۶:۱۵ - ۱۵ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
کارنامه شش‌ماهه مدیران خودرو از یکی از سنگین‌ترین افت‌های تولید در میان خودروسازان بزرگ خصوصی ایران حکایت دارد؛ شرکتی که در نیمه نخست سال گذشته ۲۹ هزار و ۶۳۴ دستگاه خودرو تولید کرده بود، در مدت مشابه امسال تنها ۳ هزار و ۳۲ دستگاه به ثبت رسانده و به این ترتیب نزدیک به ۸۹.۸ درصد از تیراژ خود را از دست داده است. عددی که به معنای سقوط تولید به حدود یک‌دهم سال قبل است و حتی در بازاری که بیشتر خودروسازان با افت تیراژ روبه‌رو بوده‌اند، مدیران خودرو را در موقعیتی متفاوت قرار می‌دهد. حالا پرسش فقط درباره کاهش تولید نیست؛ مشتریانی که محصولات ام‌وی‌ام، فونیکس و اکستریم را خریداری کرده یا قصد خرید دارند، حق دارند بدانند دلیل چنین افت کم‌سابقه‌ای چیست، وضعیت تولید محصولات اصلی شرکت چگونه است و این کاهش شدید چه اثری بر تحویل خودرو، تأمین قطعه و خدمات آینده خواهد داشت.
تولید مدیران خودرو به یک‌دهم رسید
براساس آمار رسمی تولید وزارت صمت که در گزارش‌های تازه منتشر شده، مدیران خودرو در شش ماه نخست ۱۴۰۵ فقط ۳ هزار و ۳۲ دستگاه سواری تولید کرده است؛ در حالی که این رقم در شش ماه نخست ۱۴۰۴، ۲۹ هزار و ۶۳۴ دستگاه بود. اختلاف دو دوره بیش از ۲۶ هزار و ۶۰۰ خودرو است و افت تولید را به ۸۹.۸ درصد می‌رساند.
برای مقایسه، کل تولید سواری کشور در همین دوره حدود ۳۵.۸ درصد کاهش یافته است. به این ترتیب شدت افت مدیران خودرو بیش از دو برابر میانگین کاهش تولید صنعت بوده و در میان خودروسازان بزرگ خصوصی، یکی از سنگین‌ترین عقب‌نشینی‌های تولیدی ثبت شده است.
این تفاوت بزرگ باعث می‌شود نتوان کاهش تولید مدیران خودرو را صرفاً بخشی از رکود عمومی صنعت خودرو دانست. هرچند محدودیت‌های ارزی، واردات قطعات منفصله و اختلالات زنجیره تأمین بسیاری از مونتاژکاران را تحت فشار قرار داده‌اند، برای توضیح سقوط حدود ۹۰ درصدی یک شرکت باید جزئیات بیشتری از وضعیت تأمین، ثبت سفارش و برنامه تولید منتشر شود.
از ۲۹ هزار خودرو به ۳ هزار دستگاه؛ خط تولید چه وضعیتی دارد؟
وقتی یک خودروساز در مدت مشابه سال گذشته نزدیک به ۳۰ هزار خودرو تولید کرده اما امسال خروجی آن اندکی بیش از سه هزار دستگاه بوده است، یک پرسش ساده شکل می‌گیرد: ظرفیت باقی‌مانده خطوط تولید دقیقاً صرف چه محصولاتی شده است؟
گزارش‌های منتشرشده از آمار تفکیکی محصولات نشان می‌دهند ترکیب تولید مدیران خودرو در سال جاری نسبت به گذشته به‌شدت تغییر کرده و برای شماری از نام‌های شناخته‌شده سبد قبلی، در آمار شش‌ماهه تولیدی ثبت نشده یا تیراژ بسیار محدودی دیده می‌شود.
با این حال در استفاده از این داده‌ها باید یک نکته مهم را در نظر گرفت. بخشی از محصولات مدیران خودرو در ماه‌های گذشته با تغییر نام تجاری، جایگزینی نسخه‌ها یا بازآرایی سبد عرضه مواجه شده‌اند و به همین دلیل مقایسه ساده نام یک مدل در دو سال می‌تواند نتیجه گمراه‌کننده ایجاد کند. گزارش مبتنی بر آمار رسمی نیز صراحتاً نسبت به مقایسه مستقیم محصول‌به‌محصول در این شرکت هشدار داده است.
بنابراین نمی‌توان صرفاً به دلیل صفر بودن عدد مقابل یک نام در جدول، از «توقف رسمی خط تولید» آن خودرو سخن گفت. اما این احتیاط چیزی از اهمیت عدد کل کم نمی‌کند؛ مدیران خودرو در مجموع تقریباً ۹۰ درصد کمتر از سال قبل خودرو ساخته است.
تیگو، آریزو و اکستریم؛ مشتری باید بداند کدام محصولات ادامه دارند
مدیران خودرو طی سال‌های گذشته بخش بزرگی از بازار مونتاژی ایران را با سه خانواده اصلی ام‌وی‌ام، فونیکس و اکستریم پوشش داده است. تیگوها، آریزوها، سری X ام‌وی‌ام و محصولات اکستریم اکنون هزاران مالک در بازار ایران دارند و همین گستردگی، وضعیت تولید را از یک موضوع صرفاً داخلی شرکت فراتر می‌برد.
اگر برخی مدل‌ها جای خود را به نسل یا نسخه جدید داده‌اند، شرکت باید این تغییر را شفاف اعلام کند. اگر تولید یک محصول به دلیل مشکل تأمین قطعه موقتاً کاهش یافته، وضعیت بازگشت آن به خط باید مشخص شود و اگر محصولی رسماً از برنامه تولید خارج شده، مالک فعلی آن خودرو حق دارد بداند تأمین قطعات و خدمات پس از فروش تا چه زمانی تضمین خواهد شد.
ابهام میان «توقف تولید»، «جایگزینی محصول»، «تغییر نام» و «کاهش موقت تیراژ» به نفع مشتری نیست. مدیران خودرو بیش از بسیاری از خودروسازان داخلی دارای سبد متنوع محصول است و همین تنوع، نیاز به انتشار یک برنامه روشن برای آینده هر خانواده محصول را بیشتر می‌کند.
آیا مشکل از تأمین قطعه و ارز است؟
یکی از محتمل‌ترین عوامل فشار بر تولید شرکت‌های مونتاژکار، وابستگی بالا به قطعات منفصله وارداتی است. گزارش آمار صنعت نیز تأکید کرده که بخش خصوصی بیش از خودروسازان بزرگ داخلی به قطعات خارجی، حمل بین‌المللی و تأمین ارز وابسته است و همین مسئله، زنجیره تأمین آنها را در برابر اختلالات آسیب‌پذیرتر می‌کند.
اما این توضیح عمومی برای مدیران خودرو کافی نیست. برای مشخص شدن علت واقعی سقوط تولید باید معلوم شود شرکت در نیمه نخست سال چه میزان ثبت سفارش داشته، چه میزان قطعه وارد کرده، میزان ارز تخصیص‌یافته چه بوده و آیا محدودیتی در ورود CKD یا قطعات کلیدی محصولات وجود داشته است.
تا زمانی که چنین اطلاعاتی منتشر نشود، نسبت دادن تمام افت ۸۹.۸ درصدی به ارز، تحریم، حمل‌ونقل یا هر عامل دیگری بیشتر از آنکه یک نتیجه مستند باشد، یک فرضیه است. خود آمار رسمی نیز تأکید دارد که بدون داده‌های ثبت سفارش، تأمین قطعات و تخصیص ارز نمی‌توان علت دقیق این سقوط را تعیین کرد.
خطر اصلی برای مشتری؛ فاصله میان فروش و توان تولید
کاهش تولید زمانی برای مشتری اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که شرکت همزمان برنامه فروش یا تعهد تحویل داشته باشد. خودروسازی که تولیدش به یک‌دهم سال قبل رسیده، برای اجرای قراردادهای گذشته و ایجاد تعهدات جدید باید نشان دهد توان تأمین و تولید لازم را دارد.
این موضوع الزاماً به معنای وجود بحران تحویل در تمام محصولات مدیران خودرو نیست و از آمار تولید به‌تنهایی نمی‌توان نتیجه گرفت مشتریان شرکت با تأخیر گسترده روبه‌رو هستند. اما افتی در این ابعاد، بررسی رابطه میان میزان فروش و ظرفیت واقعی تولید را ضروری می‌کند.
شفاف‌ترین اقدام، انتشار تعداد تعهدات باز به تفکیک هر مدل، میزان تولید ماهانه و تعداد خودروهای تحویل‌شده است. با این اطلاعات مشخص می‌شود کاهش تیراژ تا چه اندازه بر مشتریان اثر گذاشته و آیا شرکت برای ماه‌های آینده برنامه جبرانی دارد یا خیر.
افت مرداد هم ادامه داشت
داده‌های پنج‌ماهه نشان می‌دهد مشکل تولید تنها محدود به یکی دو ماه ابتدایی سال نبوده است. مدیران خودرو تا پایان مرداد ۱۴۰۵ در مجموع ۲ هزار و ۹۲۰ دستگاه خودرو تولید کرده بود؛ در حالی که تولید پنج‌ماهه سال قبل ۲۵ هزار و ۴۴۹ دستگاه گزارش شده بود. تنها در مرداد نیز تیراژ شرکت به ۱۶۴ دستگاه رسیده بود.
با اضافه شدن شهریور، تولید شش‌ماهه به ۳ هزار و ۳۲ دستگاه رسیده است؛ یعنی افزایش خالص تولید در شهریور نیز حدود ۱۱۲ دستگاه بوده است. این محاسبه نشان می‌دهد افت تولید صرفاً محصول یک توقف کوتاه‌مدت در ابتدای سال نبوده و سطح پایین تیراژ تا پایان تابستان ادامه داشته است.
همین استمرار، اهمیت توضیح رسمی مدیران خودرو را بیشتر می‌کند.
خدمات پس از فروش؛ نگرانی‌ای که باید پیش از شکل‌گیری پاسخ داده شود
یکی از حساس‌ترین موضوعات برای مالکان محصولات مونتاژی، تأمین قطعات در سال‌های پس از خرید است. سقوط تولید به خودی خود ثابت نمی‌کند که شبکه خدمات پس از فروش مدیران خودرو با کمبود قطعه مواجه شده است و بدون داده معتبر نباید چنین نتیجه‌ای گرفت.
اما کاهش شدید تولید و تغییر سریع سبد محصولات می‌تواند این پرسش را برای مالک ایجاد کند که آیا تأمین قطعات مدل‌هایی که تولید آنها کاهش یافته یا از جدول تولید کنار رفته‌اند، در سال‌های آینده ادامه خواهد داشت؟
مدیران خودرو می‌تواند پیش از تبدیل این پرسش به نگرانی بازار، موجودی قطعات، تعهد زمانی پشتیبانی از محصولات و وضعیت تأمین قطعات مدل‌های قدیمی‌تر را اعلام کند.
برای خریداری که چند میلیارد تومان برای محصول فونیکس یا اکستریم پرداخت می‌کند، تداوم خدمات به اندازه امکانات و مشخصات روز خودرو اهمیت دارد.
مدیران خودرو باید درباره ۲۶ هزار خودروی از دست‌رفته توضیح دهد
مهم‌ترین عدد این پرونده همان فاصله میان تولید دو سال است. مدیران خودرو نسبت به شش ماه نخست سال گذشته بیش از ۲۶ هزار و ۶۰۰ دستگاه کمتر خودرو تولید کرده است.
چنین افتی نیازمند یک توضیح عمومی روشن است. چه میزان از کاهش مربوط به تغییر سبد محصولات بوده؟ چه میزان به مشکل تأمین قطعه مربوط می‌شود؟ سهم محدودیت ارزی چقدر بوده؟ آیا بخشی از تولید به نیمه دوم سال منتقل شده و شرکت برای جبران عقب‌ماندگی چه برنامه‌ای دارد؟
این پرسش‌ها تنها برای تحلیل وضعیت شرکت مطرح نمی‌شوند. پاسخ آنها مستقیماً برای خریداران فعلی و آینده محصولات مدیران خودرو اهمیت دارد.
آیا نیمه دوم سال ورق برمی‌گردد؟
برای ارزیابی مدیران خودرو در نیمه دوم سال، مهم‌ترین شاخص دیگر قیمت یا تعداد طرح‌های فروش نیست؛ باید دید تیراژ واقعی خطوط تولید چه مسیری طی می‌کند.
اگر تولید ماهانه به سرعت افزایش یابد، می‌توان افت نیمه نخست را یک دوره غیرعادی دانست که شرکت در حال خروج از آن است. اما اگر تیراژ در ماه‌های آینده نیز در همین سطح پایین باقی بماند، کاهش ۸۹.۸ درصدی از یک اختلال مقطعی به یک تغییر جدی در مقیاس فعالیت تولیدی شرکت تبدیل خواهد شد.
مدیران خودرو یکی از بزرگ‌ترین بازیگران بازار خودروهای مونتاژی ایران بوده و به همین دلیل سقوط تولید آن به سه هزار دستگاه در شش ماه یک عدد عادی نیست. بازار اکنون بیش از هر چیز به یک پاسخ روشن نیاز دارد: چه اتفاقی افتاده که تولید مدیران خودرو ظرف یک سال به حدود یک‌دهم رسیده و برنامه این شرکت برای بازگرداندن تیگو، آریزو، ام‌وی‌ام و اکستریم به سطح عادی تولید چیست؟
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
