گوشت ۲ میلیونی ارزان میشود؟ تولید ۶۰ هزار تن در راه است، عرضه دام در پاییز بالا رفت
پوریان در تازهترین ارزیابی خود اعلام کرده نیاز ماهانه کشور در بالاترین سطح حدود ۹۰۰ هزار تا یک میلیون رأس دام سبک و ۴۵ تا ۵۰ هزار رأس دام سنگین است؛ رقمی که در برخی ماهها برای دام سنگین میتواند به ۶۰ هزار رأس نیز برسد.
به گفته او، تولید و کشتار ماهانه گوشت قرمز در نیمه نخست سال معمولاً در محدوده ۴۷ تا ۴۸ هزار تن بوده و انتظار میرود با ورود دامهای پاییزه به بازار به ۵۰ تا ۵۳ هزار تن برسد. در صورت افزایش تولید تا حدود ۶۰ هزار تن در ماه، نیاز بازار داخلی از محل تولید کشور قابل پوشش خواهد بود.
این پیشبینی از دو هفته قبل نیز مطرح شده بود. رئیس شورای تأمین دام در سوم مهر گفته بود با پایان فصل چرای تابستانی و ورود دامها به بازار، عرضه گوشت میتواند در پاییز به ۵۵ تا ۶۰ هزار تن برسد.
اما عدد ۶۰ هزار تن هنوز باید با احتیاط خوانده شود.
آمار رسمی میگوید تولید هنوز به ۶۰ هزار تن نرسیده است
آخرین آمار رسمی مرکز آمار ایران از کشتارگاههای رسمی مربوط به مرداد ۱۴۰۵ است.
در مرداد، ۳۷ هزار و ۷۱۹ تن گوشت قرمز در کشتارگاههای رسمی کشور عرضه شد که نسبت به مرداد سال قبل ۱۱ درصد کاهش داشت. از این رقم، ۲۱ هزار و ۲۶۳ تن مربوط به گاو و گوساله و ۱۲ هزار و ۸۸۰ تن مربوط به گوسفند و بره بوده است.
تولید رسمی تیر نیز ۳۷ هزار و ۳۱۲ تن و خرداد ۴۱ هزار و ۲۰۸ تن گزارش شده بود.
بنابراین رسیدن از ۳۷.۷ هزار تن مرداد به ۶۰ هزار تن به معنی افزایشی حدود ۵۹ درصدی است.
البته این دو عدد الزاماً کاملاً قابل مقایسه نیستند؛ داده مرکز آمار به کشتارگاههای رسمی مربوط است، در حالی که برآورد شورای تأمین دام درباره ظرفیت کلی عرضه و تولید بازار صحبت میکند. با این حال، این فاصله نشان میدهد ۶۰ هزار تن را فعلاً باید سناریوی پاییز دانست، نه تولید قطعی فعلی.
قیمت دام زنده امروز؛ گوسفند تا ۷۰۹ هزار تومان
بازار دام زنده در ۱۵ مهر نسبت به روز قبل تقریباً بدون تغییر گزارش شده است.
براساس نرخهای استانی، قیمت گوسفند زنده در برخی استانها تا حدود ۷۰۹ هزار تومان و قیمت گوساله تا ۷۱۵ هزار تومان در هر کیلو میرسد.
پوریان نیز برای دام کشتاری بره در هفته جاری بازه ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان را اعلام کرده است. قیمت میش حدود ۴۸۰ تا ۵۲۰ هزار تومان عنوان شده و گوسالههای بسیار سنگینتر از ۶۵۰ کیلوگرم، به دلیل تفاوت کیفیت و بازده اقتصادی، در محدوده ۵۲۰ تا ۵۶۰ هزار تومان معامله میشوند.
این اختلاف نرخها تناقض نیست؛ قیمت دام براساس استان، وزن، سن، نژاد، کیفیت لاشه و میزان تقاضا تغییر میکند.
| نوع دام | محدوده اعلامی قیمت هر کیلو |
|---|---|
| بره کشتاری | ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان |
| میش | ۴۸۰ تا ۵۲۰ هزار تومان |
| گوساله سنگین بالای ۶۵۰ کیلو | ۵۲۰ تا ۵۶۰ هزار تومان |
| سقف گوساله در برخی بازارهای استانی | حدود ۷۱۵ هزار تومان |
گوشت چرا با وجود افزایش دام تا دو میلیون تومان گران شده است؟
این پرسش اکنون در مرکز بحث بازار قرار گرفته است.
رئیس شورای تأمین دام صراحتاً معتقد است نرخهایی که در خردهفروشی مشاهده میشود در بعضی موارد با شرایط عرضه دام تناسب ندارد. او میگوید برخی قطعات گوشت حتی بالاتر از دو میلیون تومان فروخته میشوند، در حالی که عرضه دام کشتاری در بازار افزایش یافته است.
قیمتهای خردهفروشی نیز این مسئله را تأیید میکند.
در بازار امروز، ران کامل ممتاز گوسفندی تا حدود دو میلیون و ۲۹۰ هزار تومان قیمت خورده است. در روزهای اخیر ماهیچه گوسفندی نیز حدود دو میلیون و ۳۵۰ هزار تومان و ماهیچه گوساله حدود دو میلیون و ۲۶۰ هزار تومان عرضه شده است.
اما باید توجه داشت قیمت دام زنده را نمیتوان مستقیماً با قیمت یک کیلو ران یا ماهیچه مقایسه کرد. وزن زنده شامل پوست، استخوان، احشا و بخشهایی است که به گوشت قابل فروش تبدیل نمیشوند. هزینه کشتار، حمل سردخانهای، افت وزن، قطعهبندی، بستهبندی و سود حلقههای توزیع نیز به قیمت نهایی اضافه میشود.
با این حال، افزایش عرضه دام باید در صورت عملکرد عادی زنجیره توزیع حداقل از سرعت افزایش قیمت مصرفکننده بکاهد.
زایشهای پاییزه چه اثری بر قیمت گوشت دارد؟
یکی از اصلیترین دلایل خوشبینی تولیدکنندگان، شروع فصل زایش است.
طبق گزارشهای دریافتی شورای تأمین دام، وضعیت زایش دام سبک در مناطق مختلف مناسب است و دامداران برای ایجاد ظرفیت در گله، بخشی از دامهای سنگینوزن یا مازاد را روانه بازار کردهاند.
پاییز همچنین فصل اصلی زایش بخش قابلتوجهی از گاومیشهاست؛ اتفاقی که در کنار افزایش تعداد بره و بزغاله، میتواند جمعیت دام مولد و پرواری ماههای آینده را تقویت کند.
در مرداد نیز پوریان جمعیت گاومیش کشور را حدود ۲۷۰ تا ۳۰۰ هزار رأس اعلام کرده و از توسعه پرورش این دام در استانهای جدید خبر داده بود.
بنابراین اثر زایشهای پاییزه بیش از آنکه فوراً روی گوشت امروز دیده شود، میتواند در عرضه ماههای آینده اهمیت پیدا کند.
یونجه میتواند هزینه تولید گوشت را پایین بیاورد؟
متغیر مهم دیگر، خوراک دام است.
رئیس شورای تأمین دام میگوید سطح تولید و عرضه یونجه در کشور افزایش یافته و ثبات نسبی قیمت آن میتواند بخشی از فشار هزینه دامداران را کاهش دهد. به گفته او، تولید به اندازهای افزایش یافته که حتی تقاضا برای صادرات یونجه نیز شکل گرفته است.
افزایش علوفه داخلی از این جهت اهمیت دارد که هزینه خوراک یکی از اصلیترین اجزای قیمت تمامشده دام است.
اگر دامدار بتواند علوفه را با قیمت قابل پیشبینیتری تهیه کند، انگیزه نگهداری و پرواربندی دام بیشتر میشود و فشار برای فروش زودهنگام یا خروج از چرخه تولید کاهش پیدا میکند.
با این حال افزایش تولید علوفه به تنهایی برای کاهش قیمت گوشت کافی نیست؛ هزینه نهادههای دیگر، حملونقل، سرمایه در گردش و نرخهای عمومی تورم نیز بر تولید اثر میگذارند.
واردات گوشت متوقف میشود؟
پوریان معتقد است تولید داخلی باید ستون اصلی تأمین بازار باشد، اما واردات را نیز کاملاً رد نمیکند.
او سهم مناسب گوشت منجمد وارداتی را حدود ۲۰ درصد بازار دانسته و گفته واردات میتواند برای جبران کمبودهای مقطعی، مصارف صنعتی و کنترل شوکهای روانی مورد استفاده قرار گیرد.
در ابتدای مهر نیز قیمت گوشت منجمد گوسفندی وارداتی حدود یک میلیون و ۱۰۰ هزار تومان و گوشت گوساله منجمد وارداتی حدود یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان اعلام شده بود.
بنابراین حتی اگر تولید داخل به ۶۰ هزار تن برسد، واردات احتمالاً بهطور کامل حذف نمیشود؛ بلکه نقش آن از تأمینکننده اصلی به ابزار تنظیم بازار و تأمین مصارف خاص تغییر میکند.
آیا گوشت قرمز در پاییز ارزان میشود؟
افزایش عرضه دام، زایش مناسب پاییزه و احتمال رشد تولید سه سیگنال کاهشی برای بازار محسوب میشوند.
اگر تولید واقعاً به محدوده ۵۰ تا ۵۳ هزار تن و سپس نزدیک ۶۰ هزار تن برسد، فشار ناشی از کمبود عرضه کاهش پیدا خواهد کرد. در چنین شرایطی، ادامه افزایش قیمت گوشت با سرعت ماههای قبل دشوارتر میشود.
اما افزایش تولید لزوماً به معنی سقوط سریع قیمت خردهفروشی نیست.
قیمت گوشت علاوه بر دام زنده تحت تأثیر هزینه کشتار و توزیع، اجاره واحدهای صنفی، حملونقل، تورم عمومی و انتظارات بازار قرار دارد. خود پوریان نیز بخشی از قیمتهای فعلی را ناشی از انتظارات تورمی و شرایط اقتصادی عنوان کرده است.
بنابراین محتملترین سناریوی کوتاهمدت، ابتدا ثبات و کاهش سرعت رشد قیمتها است؛ اگر عرضه بالا برای چند هفته ادامه پیدا کند، امکان عقبنشینی برخی قطعات گرانتر نیز افزایش خواهد یافت.
پیشبینی قیمت گوشت؛ آزمون بزرگ تولید ۶۰ هزار تنی
عدد ۶۰ هزار تن اکنون مهمترین متغیر بازار گوشت پاییز است.
اگر این هدف محقق شود، طبق برآورد شورای تأمین دام، تولید داخلی توان پوشش نیاز کشور را خواهد داشت و دست بازار برای افزایش قیمت با استناد به «کمبود دام» بستهتر میشود.
اما آمار رسمی مرداد هنوز عرضه ۳۷ هزار و ۷۱۹ تنی کشتارگاههای رسمی را نشان میدهد؛ بنابراین لازم است دادههای رسمی شهریور، مهر و آبان منتشر شود تا مشخص شود جهش مورد انتظار تولید واقعاً اتفاق افتاده است یا خیر.
بازار گوشت قرمز در مهر ۱۴۰۵ فعلاً با کمبود آشکار دام مواجه نیست؛ بره زنده در محدوده ۶۸۰ تا ۷۲۰ هزار تومان عرضه میشود و زایشهای پاییزه نیز چشمانداز تولید را تقویت کردهاند. در مقابل، قیمت برخی قطعات گوشت از دو میلیون تومان عبور کرده است. اگر افزایش عرضه از میدان دام تا قصابی منتقل شود، پاییز میتواند دوره توقف گرانی و حتی اصلاح بخشی از قیمتها باشد؛ اما تحقق وعده تولید ماهانه ۶۰ هزار تن، شرط اصلی این سناریو است.