سند تازه پرسپولیس علیه یاسر آسانی؛ استقلال واقعاً در خطر باخت ۳ بر صفر است؟

پرونده به ۲۳ تیر ۱۴۰۵ برمی‌گردد.

در آن مقطع، آسانی ایران را ترک کرد و رسانه‌ها گزارش دادند وکیل او با استناد به پرداخت‌نشدن مطالبات، نامه‌ای برای استقلال ارسال کرده است. تسنیم همان روز گزارش کرد آسانی در نامه‌ای از «فسخ یک‌طرفه» قرارداد خود خبر داده؛ بعدها نیز نامه دوم مشاور حقوقی او منتشر شد که در آن صراحتاً تأکید شده بود مهلت پرداخت مطالبات پایان یافته و از نظر طرف بازیکن، قرارداد خاتمه پیدا کرده است.

این اسناد دقیقاً همان بخشی هستند که مخالفان استقلال روی آن دست گذاشته‌اند.

آسانی اما مدت زیادی بیرون از ایران نماند؛ در دوم مرداد دوباره به تهران برگشت و باشگاه استقلال اعلام کرد این بازیکن به جمع آبی‌ها بازگشته است. در همان مقطع مدیران استقلال تأکید داشتند فسخ او در سازمان لیگ ثبت نشده است.

از همین‌جا دو روایت حقوقی کاملاً متفاوت شکل گرفت.

استدلال استقلال چیست؟

موضع اصلی استقلال و سازمان لیگ تا امروز بسیار ساده بوده است:

فسخ آسانی در سامانه سازمان لیگ ثبت نشده؛ بنابراین قرارداد ثبت‌شده قبلی او همچنان معتبر است.

سازمان لیگ در پاسخ به استعلام کمیته انضباطی اعلام کرده آسانی یک فصل دیگر با استقلال قرارداد دارد و هیچ فسخی از سوی بازیکن یا باشگاه در سیستم این سازمان ثبت نشده است. همچنین به مصوبه هیئت‌رئیسه فدراسیون استناد شده که فسخ قرارداد بازیکنان باید در سازمان لیگ ثبت شود و در غیر این صورت از نظر مقررات داخلی فاقد اثر خواهد بود.

همین استدلال مبنای رأی کمیته انضباطی قرار گرفت.

کمیته انضباطی شکایت باشگاه‌های معترض را رد و استقلال و آسانی را تبرئه کرد. در مرحله بعد نیز کمیته استیناف اعتراض مس شهر بابک و سپاهان را رد کرد و رأی اولیه را درباره این دو باشگاه تأیید کرد.

بنابراین از منظر مقررات داخلی و آرای صادرشده تا امروز، آسانی بازیکن مجاز استقلال شناخته شده است.

چرا پرونده پرسپولیس هنوز بسته نشده است؟

تفاوت پرونده پرسپولیس در اسناد جدیدی است که سرخ‌ها می‌گویند در اختیار دارند.

پرسپولیس پس از رد شکایت در کمیته انضباطی پرونده را به استیناف برد و اعلام کرد مدارک بیشتری درباره وقوع فسخ دارد. این مدارک فقط نامه وکیل آسانی نیست و بنا بر گزارش‌های منتشرشده، شامل مذاکرات با پرسپولیس، معرفی ایجنت، «مندیت»، جزئیات مالی، پیش‌نویس قرارداد و مکاتبات طرفین نیز می‌شود.

سند تازه‌ای که روز ۱۶ مهر منتشر شد نیز ظاهراً مربوط به مجوزی است که آسانی برای مذاکره با پرسپولیس به نماینده خود داده است؛ سندی که تاریخ آن پس از اعلام فسخ قرار دارد.

استدلال پرسپولیس این است:

اگر آسانی هنوز قرارداد معتبر و جاری با استقلال داشته، چرا به نماینده‌اش اختیار داده برای عقد قرارداد با پرسپولیس مذاکره کند؟

سؤال مهمی است، اما هنوز با «اثبات فسخ» فاصله دارد.

آیا مندیت به پرسپولیس ثابت می‌کند آسانی قراردادش را فسخ کرده؟

خیر؛ حداقل به‌تنهایی نه.

یک بازیکن می‌تواند به مدیر برنامه خود اختیار مذاکره بدهد، حتی اگر هنوز با باشگاه دیگری قرارداد داشته باشد؛ البته انجام مذاکره و امضای قرارداد باید با محدودیت‌های مقرر در قوانین مربوط به قرارداد جاری او سازگار باشد.

مندیت می‌تواند یک قرینه قوی درباره برداشت و رفتار خود آسانی باشد؛ یعنی نشان دهد بازیکن یا نماینده‌اش در آن زمان خود را آزاد یا در مسیر جدایی می‌دانسته‌اند.

اما این سند به‌تنهایی پاسخ نمی‌دهد که فسخ:

• از نظر قراردادی معتبر بوده یا نه؛

• با رعایت مهلت‌های قانونی انجام شده یا نه؛

• در مرجع لازم ثبت شده یا نه؛

• و از نظر مقررات فدراسیون فوتبال چه اثری بر وضعیت ثبت بازیکن داشته است.

برای همین مهم‌ترین اسناد پرونده همچنان نامه‌های فسخ، تاریخ پرداخت مطالبات، مکاتبات رسمی استقلال و وضعیت ثبت بازیکن در سامانه‌های سازمان لیگ هستند.

AFC چرا وارد پرونده شد؟

ابعاد پرونده حالا از فوتبال داخلی هم فراتر رفته است.

کنفدراسیون فوتبال آسیا پس از دریافت توضیح اولیه فدراسیون فوتبال ایران، خواستار مدارک بیشتری شد و مشخصاً درباره ارسال «نوتیس» از سوی آسانی و مکاتبات مربوط به فسخ سؤال کرد.

فدراسیون ایران نیز روز ۱۵ مهر پاسخ دوم خود را ارسال کرده است.

در این پاسخ، فدراسیون مجدداً بر مقررات داخلی تأکید کرده و گفته چون فسخ آسانی در سازمان لیگ ثبت نشده، از منظر مقررات داخلی قرارداد او خاتمه‌یافته محسوب نشده و حضورش برای استقلال اشکالی ندارد.

اما هنوز پاسخ نهایی AFC به این توضیحات اعلام نشده است.

همین موضوع پرونده را حساس می‌کند؛ زیرا ممکن است تفسیر AFC از تأثیر فسخ یک‌طرفه و ثبت بازیکن دقیقاً با رویکرد داخلی فدراسیون ایران یکسان نباشد.

آیا بسته بودن پنجره استقلال هیچ اهمیتی ندارد؟

اینجا مهم‌ترین نکته حقوقی ماجرا قرار دارد.

برخی گزارش‌ها نوشته‌اند حتی اگر آسانی قراردادش را فسخ کرده باشد، چون بازیکن فصل گذشته استقلال بوده، «بازیکن جدید» محسوب نمی‌شود و بسته بودن پنجره هیچ مانعی برای بازگشت او ایجاد نمی‌کند.

این گزاره به‌صورت مطلق قابل تأیید نیست.

فیفا صراحتاً می‌گوید باشگاهی که مشمول «ممنوعیت ثبت بازیکن» است نمی‌تواند بازیکن جدید را چه در سطح داخلی و چه بین‌المللی ثبت کند. مقررات همچنین چند استثنای مشخص مانند بازگشت طبیعی بازیکن قرضی، تمدید قرض، دائمی‌کردن بازیکنی که پیش از محرومیت به صورت قرضی ثبت شده و برخی تغییر وضعیت‌ها را می‌شناسد.

بنابراین سؤال واقعی این نیست که آسانی «قبلاً بازیکن استقلال بوده یا نه».

سؤال این است که آیا ثبت قبلی او همچنان بدون وقفه معتبر باقی مانده است؟

اگر پاسخ مثبت باشد و از نظر سیستم رسمی هیچ فسخ و خروجی ثبت نشده باشد، استقلال می‌تواند بگوید اصلاً ثبت جدیدی صورت نگرفته و ممنوعیت پنجره موضوعیت ندارد.

اما اگر کمیته استیناف، AFC یا یک مرجع بالاتر به این نتیجه برسد که قرارداد واقعاً فسخ شده و وضعیت قبلی پایان یافته است، آنگاه باید بررسی شود بازگشت آسانی مستلزم ثبت یا قرارداد جدید بوده یا خیر.

در چنین شرایطی، بسته بودن پنجره استقلال می‌تواند به یک مسئله حقوقی کاملاً جدی تبدیل شود.

تفاوت «پنجره بسته» و «بازه نقل‌وانتقالات بسته» چیست؟

این دو مفهوم نیز نباید با هم اشتباه شوند.

مقررات فیفا در شرایطی اجازه می‌دهد برخی بازیکنان پس از فسخ با دلیل موجه حتی خارج از دوره عادی نقل‌وانتقالات ثبت شوند. برای مثال، مقررات انتقال بازیکنان برای حرفه‌ای که قراردادش را با دلیل موجه یک‌طرفه فسخ کرده، امکان ثبت خارج از دوره نقل‌وانتقالات را تحت شرایط مشخص پیش‌بینی می‌کند.

اما این مسئله با محرومیت باشگاه از ثبت بازیکن متفاوت است.

محرومیت پنجره‌ای یا registration ban اساساً باشگاه را از ثبت بازیکنان جدید منع می‌کند و استثناهای آن محدود و مشخص هستند.

بنابراین استناد به قواعد «بازیکن آزاد خارج از پنجره» لزوماً مشکل باشگاهی را که ممنوعیت ثبت دارد حل نمی‌کند.

استقلال الان در خطر باخت ۳ بر صفر است؟

در شرایط فعلی، گفتن اینکه استقلال قطعاً در آستانه کسر امتیاز یا باخت‌های سه بر صفر قرار دارد، زودهنگام است.

استقلال تاکنون یک رأی مثبت از کمیته انضباطی گرفته و اعتراض مس شهر بابک و سپاهان نیز در استیناف رد شده است. اینها امتیازات حقوقی جدی برای آبی‌ها هستند.

اما پرونده پرسپولیس به دلیل مدارک متفاوت همچنان باز است.

اگر استیناف به این نتیجه برسد که فسخ به‌صورت حقوقی واقع شده، سپس باید مشخص کند اثر این فسخ روی ثبت آسانی چه بوده است. تنها در صورتی که در ادامه ثابت شود بازیکن هنگام حضور در مسابقات فاقد شرایط قانونی و فوتبالی لازم بوده، بحث «بازیکن غیرمجاز» و تغییر نتایج می‌تواند جدی شود.

تا آن مرحله، هر تیتر قطعی درباره سه بر صفر شدن مسابقات بیشتر از واقعیت موجود جلو رفته است.

مهم‌ترین سند پرونده هنوز چیست؟

برخلاف هیاهوی ایجادشده حول مندیت پرسپولیس، مهم‌ترین اسناد همچنان نامه‌های ۲۳ تیر هستند.

گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد در یکی از مکاتبات، مشاور حقوقی آسانی به ماده ۱۴ مکرر مقررات فیفا درباره مطالبات معوق استناد کرده و سپس در نامه‌ای دیگر تأکید کرده قرارداد را خاتمه‌یافته می‌داند.

اگر کمیته استیناف این اسناد را یک فسخ معتبر بداند، مسیر پرونده می‌تواند تغییر کند.

اگر برعکس، تفسیر سازمان لیگ مبنی بر لزوم ثبت فسخ در سامانه داخلی پذیرفته شود، مندیت و مذاکرات پرسپولیس بیش از آنکه وضعیت ثبت آسانی را تغییر دهند، صرفاً نشان‌دهنده مذاکراتی خواهند بود که به قرارداد نهایی منجر نشده‌اند.

پرونده آسانی حالا به کجا می‌رود؟

در حال حاضر سه مسیر همزمان باز است.

کمیته استیناف باید درباره اعتراض پرسپولیس تصمیم بگیرد؛ AFC در حال بررسی مستندات فدراسیون ایران است و پرسپولیس نیز از قبل اعلام کرده در صورت لزوم حاضر است مراحل حقوقی را در سطوح بالاتر دنبال کند.

جمع‌بندی حقوقی فعلی این است: سند تازه پرسپولیس می‌تواند به عنوان قرینه‌ای مهم برای اثبات این ادعا به کار رود که آسانی و نماینده‌اش فسخ را واقعی و مؤثر می‌دانستند، اما به‌تنهایی فسخ را اثبات نمی‌کند. در سوی مقابل نیز ادعای اینکه حتی در صورت اثبات فسخ، بسته بودن پنجره استقلال قطعاً هیچ اهمیتی ندارد، بیش از حد قطعی است.

همه چیز به یک نقطه می‌رسد: اگر قرارداد قبلی و ثبت آسانی هرگز در سیستم رسمی خاتمه نیافته باشد، استقلال دست بالا را دارد؛ اما اگر مرجع قضایی بپذیرد فسخ واقعاً قرارداد و وضعیت قبلی بازیکن را پایان داده، آن وقت مسئله بازگشت و ثبت مجدد در دوران ممنوعیت نقل‌وانتقالاتی می‌تواند پرونده را وارد مرحله‌ای کاملاً متفاوت کند.