جام جهانی ۲۰۳۴ به سال ۲۰۳۵ منتقل می‌شود؟ تصمیم جنجالی فیفا برای عربستان در راه است!

میزبانی جام جهانی ۲۰۳۴ در تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۲۴ به‌صورت رسمی به عربستان سعودی واگذار شد. این کشور قرار است نخستین میزبان انفرادی جام جهانی ۴۸ تیمی باشد؛ رقابت‌هایی که در طرح اولیه میزبانی، ۱۵ ورزشگاه در پنج شهر برای آنها پیش‌بینی شده است.

با این حال، از همان زمان اعلام میزبانی، انتخاب تاریخ مناسب برای برگزاری مسابقات به یکی از مهم‌ترین چالش‌های فیفا تبدیل شد.

جام جهانی معمولاً در ماه‌های ژوئن و ژوئیه برگزار می‌شود؛ زمانی که بسیاری از لیگ‌های معتبر اروپایی تعطیل هستند و بازیکنان پس از پایان فصل باشگاهی فرصت حضور در مسابقات ملی را دارند.

اما وضعیت آب‌وهوایی عربستان متفاوت است. در بسیاری از مناطق این کشور، گرمای شدید تابستان می‌تواند بر سلامت بازیکنان، عملکرد آنها و شرایط حضور تماشاگران تأثیر بگذارد.

تجربه جام جهانی ۲۰۲۲ قطر نیز نشان داد برگزاری مسابقات در ماه‌های سردتر سال می‌تواند یکی از راهکارهای مواجهه با شرایط اقلیمی منطقه باشد.

با این تفاوت که عربستان در سال ۲۰۳۴ با یک مشکل دیگر نیز روبه‌رو خواهد بود: تقارن فصل مناسب برگزاری مسابقات با ماه رمضان و رویدادهای ورزشی دیگر.

ماه رمضان ۲۰۳۴؛ مهم‌ترین مانع برگزاری جام جهانی در پاییز

براساس تقویم‌های قمری محاسباتی، ماه رمضان سال ۱۴۵۶ هجری قمری تقریباً از ۱۲ نوامبر تا ۱۱ دسامبر ۲۰۳۴ ادامه خواهد داشت. البته زمان دقیق آغاز و پایان این ماه ممکن است با توجه به رؤیت هلال یک روز تفاوت داشته باشد.

این بازه زمانی با دوره‌ای هم‌پوشانی دارد که از نظر آب‌وهوایی می‌تواند برای برگزاری جام جهانی در عربستان مناسب‌تر از تابستان باشد.

برگزاری یک تورنمنت ۴۸ تیمی در ماه رمضان از نظر قانونی یا ورزشی غیرممکن نیست، اما چالش‌های اجرایی مهمی به همراه خواهد داشت.

بخشی از بازیکنان مسلمان ممکن است روزه بگیرند و در نتیجه برنامه تغذیه، تمرین و بازیابی بدنی آنها نیازمند هماهنگی بیشتری خواهد بود.

همچنین برنامه حمل‌ونقل عمومی، فعالیت مراکز خدماتی، برنامه‌های فرهنگی و نحوه برگزاری جشن‌های هواداری ممکن است تحت تأثیر شرایط ماه رمضان قرار بگیرد.

از این رو، برخی گزارش‌های رسانه‌ای انتقال مسابقات به پس از پایان ماه رمضان را یکی از گزینه‌های مورد بررسی معرفی کرده‌اند.

تداخل جام جهانی با المپیک زمستانی و بازی‌های آسیایی؛ معمای پیچیده فیفا

مشکل انتخاب زمان جام جهانی فقط به رمضان و گرمای عربستان محدود نمی‌شود.

بازی‌های المپیک زمستانی ۲۰۳۴ قرار است از ۱۰ تا ۲۶ فوریه همان سال در سالت‌لیک‌سیتی آمریکا برگزار شود. بنابراین انتقال جام جهانی به ابتدای سال ۲۰۳۴ می‌تواند از نظر پخش تلویزیونی، تبلیغات و توجه رسانه‌ها با این رویداد تداخل پیدا کند؛ هرچند کمیته بین‌المللی المپیک پیش‌تر این هم‌زمانی احتمالی را تهدیدی جدی ارزیابی نکرده بود.

از سوی دیگر، ریاض میزبان بازی‌های آسیایی ۲۰۳۴ است که در تقویم فعلی از ۲۹ نوامبر تا ۱۴ دسامبر همان سال برنامه‌ریزی شده است.

برگزاری دو رویداد بزرگ بین‌المللی در فاصله‌ای کوتاه می‌تواند فشار سنگینی بر امکانات اقامتی، فرودگاه‌ها، شبکه حمل‌ونقل و نیروی انسانی میزبان وارد کند.

همین مجموعه محدودیت‌ها باعث شده سناریوی برگزاری جام جهانی در ژانویه و فوریه ۲۰۳۵ مورد توجه رسانه‌ها قرار بگیرد.

جدول گزینه‌های احتمالی برگزاری جام جهانی ۲۰۳۴

این جدول سناریوهای مطرح‌شده در گزارش‌های رسانه‌ای را نشان می‌دهد و هیچ‌یک برنامه رسمی و مصوب فیفا نیست.

جیانی اینفانتینو چه گفته است؟ احتمال تغییر تقویم فوتبال جهان

جیانی اینفانتینو، رئیس فدراسیون جهانی فوتبال، پیش‌تر از ضرورت بررسی زمان برگزاری تورنمنت‌های بزرگ خارج از ماه‌های سنتی تابستان صحبت کرده است.

اینفانتینو در اکتبر ۲۰۲۵ تأکید کرد که فوتبال جهان باید درباره تغییرات تقویم انعطاف‌پذیر باشد و شرایط آب‌وهوایی را جدی‌تر در نظر بگیرد.

او همچنین توضیح داد که بررسی تقویم بین‌المللی فوتبال پس از سال ۲۰۳۰ در دستور کار قرار دارد.

این اظهارات نشان می‌دهد احتمال برگزاری جام جهانی عربستان در زمستان با رویکرد کلی فیفا ناسازگار نیست؛ اما نمی‌توان آنها را تأییدی رسمی بر انتخاب ژانویه یا فوریه ۲۰۳۵ دانست.

تصمیم نهایی باید با درنظرگرفتن نظر کنفدراسیون‌ها، لیگ‌های داخلی، باشگاه‌ها و نهادهای برگزارکننده دیگر رقابت‌های بین‌المللی اتخاذ شود.

برگزاری جام جهانی در سال ۲۰۳۵ چه بلایی سر لیگ‌های اروپا می‌آورد؟

انتقال احتمالی جام جهانی به ابتدای ۲۰۳۵ می‌تواند تأثیر قابل‌توجهی بر فوتبال باشگاهی داشته باشد.

لیگ برتر انگلیس، لالیگای اسپانیا، سری‌آ ایتالیا، بوندس‌لیگا و لیگ یک فرانسه معمولاً بخش مهمی از مسابقات خود را در ماه‌های ژانویه و فوریه برگزار می‌کنند.

اگر جام جهانی در همین بازه برگزار شود، باشگاه‌ها ناچار خواهند بود برنامه مسابقات را با تقویم ملی تطبیق دهند.

این مسئله تنها به تعطیلی لیگ‌ها محدود نخواهد بود. بازیکنان ملی‌پوش برای حضور در اردوی آماده‌سازی پیش از تورنمنت به زمان نیاز دارند و پس از پایان رقابت‌ها نیز ممکن است به دوره استراحت و بازیابی بدنی احتیاج داشته باشند.

تغییر تقویم جام جهانی همچنین می‌تواند بر جام حذفی کشورها، مسابقات باشگاهی اروپا، پنجره نقل‌وانتقالات زمستانی و قراردادهای تجاری اثر بگذارد.

نمونه این شرایط در جام جهانی ۲۰۲۲ قطر مشاهده شد؛ زمانی که لیگ‌های مهم اروپا برای برگزاری مسابقات ملی در نوامبر و دسامبر تعطیل شدند.

با این حال، تجربه قطر به‌تنهایی نمی‌تواند پاسخ تمام مشکلات تقویم ۲۰۳۴ باشد؛ زیرا ساختار مسابقات، تعداد تیم‌ها و سایر رویدادهای هم‌زمان متفاوت خواهند بود.

آخرین وضعیت ورزشگاه‌های جام جهانی ۲۰۳۴ عربستان؛ پروژه نئوم به مشکل خورد

در کنار مسئله زمان‌بندی، آماده‌سازی زیرساخت‌های جام جهانی نیز با تحولات تازه‌ای روبه‌رو شده است.

براساس گزارش رویترز در ۴ اکتبر ۲۰۲۶، برنامه ساخت ورزشگاه آینده‌نگر نئوم که یکی از پروژه‌های مهم پیشنهاد میزبانی عربستان محسوب می‌شد، به حالت تعلیق درآمده است.

این ورزشگاه قرار بود ظرفیتی حدود ۴۶ هزار نفر داشته باشد و در مجموعه عظیم «لاین» ساخته شود.

رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داده است که ادامه این پروژه فعلاً متوقف شده و زمان مشخصی برای تکمیل آن ثبت نشده است. البته نهاد مسئول میزبانی عربستان از پیشرفت قابل‌توجه سایر پروژه‌های مرتبط با جام جهانی خبر داده است.

این تحول به معنای لغو میزبانی عربستان نیست، اما نشان می‌دهد فیفا علاوه بر تقویم مسابقات باید بر آماده‌سازی زیرساخت‌ها نیز نظارت داشته باشد.

برنامه اولیه عربستان شامل برگزاری مسابقات در ریاض، جده، الخبر، ابها و نئوم بود. همچنین ورزشگاه بین‌المللی ملک سلمان در ریاض برای میزبانی مسابقه افتتاحیه و فینال پیشنهاد شده است.

آیا تغییر سال برگزاری جام جهانی سابقه تاریخی دارد؟

جام جهانی ۲۰۲۲ قطر مهم‌ترین نمونه تغییر فصل برگزاری مسابقات است، اما رقابت‌های آن همچنان در همان سال نام‌گذاری‌شده برگزار شد.

تفاوت سناریوی عربستان این است که احتمال دارد تورنمنتی با عنوان جام جهانی ۲۰۳۴ عملاً در سال تقویمی ۲۰۳۵ برگزار شود.

چنین تصمیمی لزوماً به معنای تغییر نام رسمی مسابقات نخواهد بود. فیفا می‌تواند عنوان جام جهانی ۲۰۳۴ را حفظ کند و تنها تاریخ برگزاری آن را تغییر دهد.

با این حال، این موضوع نیازمند تصمیم رسمی درباره جایگاه مسابقات در چرخه چهارساله جام جهانی و نحوه تنظیم تقویم دوره‌های بعد خواهد بود.

در صورت اجرای این سناریو، فاصله زمانی میان شروع جام جهانی ۲۰۳۰ و آغاز جام جهانی بعدی بیش از چهار سال خواهد شد؛ موضوعی که باید در هماهنگی میان رقابت‌های ملی و باشگاهی لحاظ شود.

جام جهانی ۲۰۳۴ چه زمانی برگزار می‌شود؟ آخرین تصمیم فیفا

تا تاریخ ۱۰ اکتبر ۲۰۲۶، آنچه به‌صورت رسمی تأیید شده، میزبانی عربستان سعودی در جام جهانی ۲۰۳۴ است؛ اما زمان دقیق شروع و پایان مسابقات هنوز اعلام نشده است.

گزارش‌هایی که احتمال برگزاری مسابقات در سال ۲۰۳۵ را مطرح می‌کنند، عمدتاً بر پیچیدگی تقویم و شرایط آب‌وهوایی تأکید دارند. این گزارش‌ها از ماه‌های گذشته منتشر شده‌اند و نباید آنها را با اعلام رسمی تغییر تاریخ از سوی فیفا اشتباه گرفت.

در نتیجه، ژانویه و فوریه ۲۰۳۵ فعلاً یکی از سناریوهای رسانه‌ای مطرح است، نه تاریخی قطعی.

جمع‌بندی؛ آیا عربستان میزبان جام جهانی ۲۰۳۵ خواهد بود؟

جام جهانی ۲۰۳۴ عربستان با یک چالش کم‌سابقه در تاریخ فوتبال روبه‌رو شده است. گرمای تابستان، تقارن رمضان با اواخر سال ۲۰۳۴، برگزاری بازی‌های آسیایی در ریاض و دشواری هماهنگی تقویم باشگاهی، انتخاب زمان مناسب را پیچیده کرده‌اند.

در چنین شرایطی، انتقال رقابت‌ها به ابتدای سال ۲۰۳۵ می‌تواند بخشی از مشکلات اقلیمی و اجرایی را کاهش دهد، اما در مقابل، پیامدهای تازه‌ای برای فوتبال باشگاهی جهان خواهد داشت.

نکته اصلی این است که میزبانی عربستان قطعی است، اما برگزاری جام جهانی در سال ۲۰۳۵ هنوز قطعی نشده است.

اگر فیفا در نهایت چنین تصمیمی بگیرد، جام جهانی عربستان نه‌تنها از نظر امکانات و تعداد تیم‌ها، بلکه از نظر زمان برگزاری نیز به یکی از متفاوت‌ترین دوره‌های این تورنمنت تبدیل خواهد شد.