فولاد ایرانیان
شوک ۸۰ درصدی به قیمت لوازم خانگی؛ کالا در بازار هست اما دیگر خریداری نیست! + پیش‌بینی قیمت‌ها
بازار لوازم خانگی ایران با یکی از دشوارترین دوره‌های خود روبه‌رو شده است؛ بازاری که در آن قیمت محصولات طی حدود هفت ماه نزدیک به ۸۰ درصد افزایش یافته، اما به جای کمبود کالا، کمبود خریدار به مهم‌ترین مشکل فروشندگان تبدیل شده است. حسین شهرستانی، نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی، با اعلام رشد شدید قیمت‌ها از ۹ اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، افزایش هزینه مواد اولیه، محصولات پتروشیمی و فولاد و نوسانات نرخ ارز را از عوامل اصلی گرانی معرفی کرده است. او می‌گوید کاهش قدرت خرید خانوارها، افت تقاضا، محدودیت تسهیلات بانکی و دشوار شدن فروش اقساطی، شرایطی ایجاد کرده که حتی فروشندگان نیز از افزایش قیمت‌ها سود بیشتری نمی‌برند. حالا این سؤال مطرح است که آیا بازار لوازم خانگی در پاییز ۱۴۰۵ با موج تازه گرانی مواجه می‌شود یا رکود خرید، مانع افزایش دوباره قیمت‌ها خواهد شد؟
۱۲:۰۱ - ۱۹ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
تازه‌ترین اظهارات نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی نشان می‌دهد افزایش قیمت در این بازار به یک یا دو گروه کالایی محدود نبوده و محصولات مختلف، از یخچال و ماشین لباسشویی گرفته تا سایر تجهیزات خانگی، تحت تأثیر رشد هزینه‌های تولید قرار گرفته‌اند.
حسین شهرستانی اعلام کرده که قیمت لوازم خانگی از نهم اسفند سال گذشته تاکنون در مجموع حدود ۸۰ درصد افزایش یافته است.
به گفته او، مشکلات پیش‌آمده برای برخی صنایع بالادستی و رشد قیمت مواد اولیه، فشار مستقیمی بر کارخانه‌های تولیدکننده وارد کرده است. در نتیجه، تولیدکنندگان برای جبران هزینه‌های خود ناچار به اصلاح قیمت محصولات شده‌اند.
البته رقم ۸۰ درصد، برآورد کلی مطرح‌شده از سوی این مقام صنفی است و نباید آن را به معنای رشد دقیق و یکسان قیمت تمام برندها و مدل‌های لوازم خانگی دانست.
برای درک ابعاد این افزایش، اگر قیمت یک محصول فرضی در اسفند سال گذشته ۳۰ میلیون تومان بوده باشد، رشد ۸۰ درصدی قیمت آن را به ۵۴ میلیون تومان می‌رساند؛ یعنی خانوار برای خرید همان محصول باید ۲۴ میلیون تومان بیشتر پرداخت کند.
این اختلاف برای خانواده‌هایی که به دنبال تهیه جهیزیه، تعویض یخچال فرسوده یا خرید ماشین لباسشویی هستند، می‌تواند تصمیم خرید را برای ماه‌ها به تعویق بیندازد.
چرا قیمت لوازم خانگی این‌قدر افزایش یافته است؟
یکی از مهم‌ترین دلایل گرانی لوازم خانگی، وابستگی تولید این محصولات به صنایع بالادستی است.
فولاد در تولید بدنه یخچال، ماشین لباسشویی، اجاق‌گاز و بسیاری از تجهیزات آشپزخانه کاربرد دارد. مواد پتروشیمی نیز در ساخت قطعات پلاستیکی، عایق‌ها و برخی اجزای دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرند.
افزایش قیمت این نهاده‌ها باعث می‌شود حتی کارخانه‌هایی که محصول نهایی را در داخل کشور تولید می‌کنند، با رشد قیمت تمام‌شده مواجه شوند.
از طرف دیگر، بخشی از قطعات مورد استفاده در تولید لوازم خانگی، از جمله برخی کمپرسورها، بردهای الکترونیکی و تجهیزات تخصصی، مستقیماً یا غیرمستقیم به نرخ ارز وابسته‌اند.
بنابراین نوسان دلار می‌تواند هم بر قیمت محصولات وارداتی و هم بر هزینه تولید برندهای داخلی اثر بگذارد. بررسی گزارش‌های بازار در ۱۴ مهر نیز بر نقش نرخ ارز، قطعات وارداتی و هزینه تولید در افزایش قیمت این کالاها تأکید دارد.
به همین دلیل، تصور اینکه تولید داخل به‌طور کامل از تغییرات نرخ ارز مصون است، با ساختار تأمین مواد اولیه و قطعات در این صنعت سازگار نیست.
بازار لوازم خانگی در رکود؛ چرا با وجود گرانی، کمبود کالا نداریم؟
یکی از نکات مهم سخنان شهرستانی این است که بازار با وجود افزایش قابل‌توجه قیمت‌ها، با کمبود محسوس کالا مواجه نیست.
در نگاه نخست، ممکن است تصور شود افزایش هزینه تولید و محدودیت تأمین مواد اولیه باید به کاهش عرضه و نایاب شدن محصولات منجر شود. اما آنچه اکنون در بازار اتفاق افتاده، وضعیت متفاوتی را نشان می‌دهد.
قدرت خرید خانوارها به اندازه‌ای کاهش یافته که بسیاری از مشتریان، خرید محصولات غیرضروری را کنار گذاشته و حتی تعویض لوازم ضروری را نیز به تعویق انداخته‌اند.
در نتیجه، با وجود فشار بر تولید و واردات، میزان تقاضا نیز پایین آمده و موجودی فروشگاه‌ها برای پاسخ‌گویی به خریداران فعلی کافی بوده است.
این شرایط را می‌توان نمونه‌ای از رکود همراه با تورم دانست؛ وضعیتی که در آن قیمت کالاها افزایش پیدا می‌کند، اما معاملات رونق نمی‌گیرد.
شهرستانی نیز تأکید کرده که نبود کمبود در بازار الزاماً به معنای مناسب بودن شرایط عرضه یا قدرت تولید نیست، بلکه کاهش تقاضا نقش مهمی در شکل‌گیری این وضعیت داشته است.
گرانی لوازم خانگی با گران‌فروشی چه تفاوتی دارد؟
نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی در بخش دیگری از اظهارات خود بر تفاوت میان افزایش قیمت و گران‌فروشی تأکید کرده است.
از نگاه او، زمانی که تولیدکننده به دلیل افزایش هزینه فولاد، مواد پتروشیمی، قطعات و سایر نهاده‌ها قیمت محصولات خود را بالا می‌برد، نمی‌توان تمام افزایش قیمت در بازار را مستقیماً به فروشنده نسبت داد.
با این حال، این توضیح به معنای منتفی بودن تخلفات احتمالی نیست.
اگر فروشنده کالایی را برخلاف ضوابط قیمت‌گذاری یا شرایط قانونی عرضه کند، موضوع گران‌فروشی می‌تواند به‌صورت مستقل بررسی شود.
بنابراین افزایش هزینه تولید ممکن است بخشی از گرانی را توضیح دهد، اما برای ارزیابی قیمت‌گذاری هر محصول، بررسی فاکتور خرید، فهرست رسمی قیمت شرکت و شرایط عرضه ضرورت دارد.
فروش اقساطی لوازم خانگی چرا دشوار شده است؟
هم‌زمان با کاهش قدرت خرید، تمایل بسیاری از خانوارها به خرید اقساطی افزایش یافته است.
اما نکته قابل توجه این است که درست در زمانی که مردم بیش از گذشته به خرید اعتباری نیاز دارند، فروشندگان کوچک توان کمتری برای ارائه اقساط بلندمدت پیدا کرده‌اند.
به گفته شهرستانی، بسیاری از کارخانه‌ها فروش محصولات خود را نقدی کرده‌اند یا مهلت کوتاهی برای تسویه در اختیار فروشگاه‌ها قرار می‌دهند.
در مقابل، مشتریان ممکن است خواهان پرداخت بهای کالا در چند ماه یا حتی یک سال باشند.
این اختلاف زمانی برای فروشنده مشکل ایجاد می‌کند.
برای مثال، فروشگاهی که امروز کالایی را به‌صورت اقساطی واگذار می‌کند، شاید تا زمان دریافت آخرین قسط با افزایش دوباره قیمت عمده همان محصول مواجه شود.
در چنین شرایطی، مبلغی که از مشتری دریافت می‌شود ممکن است برای خرید مجدد همان کالا کافی نباشد.
علاوه بر این، تأخیر در پرداخت اقساط و هزینه تأمین سرمایه نیز فشار بیشتری بر واحدهای صنفی وارد می‌کند.
فروشگاه‌های بزرگ چگونه مشتریان اقساطی را جذب می‌کنند؟
یکی دیگر از محورهای انتقاد نایب‌رئیس اتحادیه لوازم خانگی، تفاوت دسترسی فروشگاه‌های بزرگ و کسب‌وکارهای کوچک به منابع بانکی است.
شهرستانی معتقد است برخی مجموعه‌های بزرگ به دلیل قراردادهای اعتباری با بانک‌ها، امکان فروش اقساطی گسترده‌تری دارند؛ در حالی که فروشندگان کوچک از چنین امکاناتی به همان اندازه برخوردار نیستند.
این تفاوت می‌تواند به جابه‌جایی مشتریان از مغازه‌های محلی به فروشگاه‌های زنجیره‌ای و مجموعه‌های بزرگ‌تر منجر شود.
مشتری‌ای که توان پرداخت نقدی ندارد، ممکن است حتی با وجود قیمت بالاتر، فروشگاهی را انتخاب کند که شرایط اقساطی طولانی‌تری ارائه می‌دهد.
با این حال، خرید اقساطی نیز الزاماً ارزان‌تر نیست. خریداران باید مجموع پیش‌پرداخت، اقساط، کارمزد و هزینه‌های جانبی را با قیمت نقدی مقایسه کنند.
چرا فروشندگان لوازم خانگی با وجود رشد قیمت‌ها سود بیشتری ندارند؟
افزایش قیمت کالا لزوماً به معنای افزایش سود فروشندگان نیست.
در شرایطی که هزینه خرید مجدد کالا بالا رفته، فروشنده برای تأمین موجودی فروشگاه به سرمایه بیشتری نیاز دارد.
از سوی دیگر، وقتی تقاضا کاهش پیدا می‌کند، فروشنده ممکن است برای جذب مشتری حاشیه سود خود را پایین بیاورد.
به این ترتیب، ممکن است ارزش ریالی فروش یک واحد صنفی افزایش پیدا کند، اما سود واقعی آن ثابت بماند یا حتی کاهش یابد.
برای نمونه، اگر فروشگاهی در گذشته تعداد زیادی ماشین لباسشویی با قیمت پایین‌تر می‌فروخت، اکنون ممکن است با وجود افزایش قیمت هر دستگاه، تعداد فروش آن به‌شدت کاهش پیدا کرده باشد.
این مسئله توضیح می‌دهد چرا برخی فروشندگان از افزایش قیمت محصولات ناراضی هستند؛ زیرا گرانی می‌تواند هم قدرت خرید مشتری را تضعیف کند و هم سرمایه در گردش فروشگاه را تحت فشار قرار دهد.
مشکل مالیاتی جدید کسبه؛ تراکنش بیشتر به معنای درآمد بالاتر است؟
شهرستانی درباره نحوه ارزیابی مالیاتی واحدهای صنفی نیز ابراز نگرانی کرده است.
به گفته او، افزایش قیمت لوازم خانگی موجب بالا رفتن مبلغ ریالی تراکنش فروشگاه‌ها شده، اما این افزایش الزاماً با رشد سود همراه نبوده است.
برای مثال، فروش یک یخچال گران‌تر ممکن است گردش حساب فروشگاه را افزایش دهد، در حالی که هزینه تأمین همان محصول نیز بالا رفته است.
از نظر اقتصادی، باید میان گردش مالی، درآمد حاصل از فروش و سود خالص تفاوت گذاشت.
البته مبلغ تراکنش به‌تنهایی مبنای نهایی تعیین سود مشمول مالیات نیست و وضعیت مالیاتی هر واحد باید مطابق مقررات و مدارک مالی آن بررسی شود.
پیش‌بینی قیمت لوازم خانگی در نیمه دوم مهر ۱۴۰۵؛ گرانی ادامه دارد؟
آینده بازار لوازم خانگی به چند متغیر مهم وابسته است؛ از جمله نرخ ارز، قیمت مواد اولیه، وضعیت تولید کارخانه‌ها و توان خرید خانوارها.
با توجه به شرایط فعلی، سه سناریوی قابل بررسی برای هفته‌ها و ماه‌های آینده وجود دارد.
سناریوی نخست؛ تثبیت قیمت‌ها و ادامه رکود: اگر نرخ ارز و هزینه مواد اولیه تغییر قابل‌توجهی نداشته باشند، کاهش تقاضا می‌تواند مانع افزایش سریع قیمت‌ها شود. در این شرایط، احتمال دارد بازار برای مدتی در سطوح قیمتی فعلی باقی بماند.
سناریوی دوم؛ موج جدید گرانی: اگر هزینه قطعات، فولاد، مواد پتروشیمی یا نرخ ارز دوباره افزایش یابد، تولیدکنندگان ممکن است فهرست قیمت محصولات را اصلاح کنند. در این وضعیت، حتی رکود تقاضا نیز لزوماً مانع رشد بیشتر قیمت‌ها نخواهد شد.
سناریوی سوم؛ افزایش تخفیف و فروش‌های اعتباری: اگر موجودی انبارها افزایش پیدا کند و تقاضا همچنان پایین بماند، ممکن است فروشندگان برای آزادسازی سرمایه خود تخفیف‌های بیشتری ارائه دهند. البته چنین اتفاقی به معنای کاهش قطعی و فراگیر قیمت کارخانه‌ای نیست.
در مجموع، تا زمانی که هزینه تولید بالا و قدرت خرید خانوارها پایین باقی بماند، بازگشت رونق پایدار به بازار دشوار خواهد بود.
خریداران لوازم خانگی در این شرایط چه کنند؟
برای خانواده‌هایی که به خرید یخچال، لباسشویی یا سایر تجهیزات ضروری نیاز دارند، توجه به چند نکته اهمیت دارد.
پیش از خرید، بهتر است قیمت مدل یکسان در فروشگاه‌های مختلف مقایسه شود؛ زیرا تفاوت ظرفیت، امکانات، گارانتی و خدمات پس از فروش می‌تواند اختلاف قیمت ایجاد کند.
همچنین در خرید اقساطی، مبلغ کل بازپرداخت باید محاسبه شود و صرفاً پایین بودن مبلغ قسط ماهانه ملاک تصمیم‌گیری نباشد.
در مقابل، اگر خرید ضروری نیست، می‌توان شرایط بازار را بیشتر بررسی کرد؛ هرچند به دلیل نوسان هزینه تولید و نرخ ارز، نمی‌توان کاهش قیمت در آینده را تضمین کرد.
جمع‌بندی؛ بحران اصلی بازار لوازم خانگی کمبود کالا نیست، کمبود قدرت خرید است
اظهارات تازه حسین شهرستانی نشان می‌دهد بازار لوازم خانگی ایران با دو فشار هم‌زمان مواجه شده است؛ افزایش هزینه تولید از یک طرف و کاهش توان خرید مصرف‌کنندگان از طرف دیگر.
برآورد رشد حدود ۸۰ درصدی قیمت‌ها از اسفند ۱۴۰۴ تاکنون، نشان‌دهنده فشار قابل‌توجه بر خانوارهایی است که قصد تهیه یا تعویض وسایل ضروری زندگی را دارند.
اما برخلاف شرایطی که افزایش قیمت با کمبود کالا همراه می‌شود، اکنون کاهش تقاضا باعث شده بازار با کمبود محسوسی مواجه نباشد.
فروشندگان نیز از این شرایط در امان نمانده‌اند. کاهش حاشیه سود، دشواری فروش اقساطی و محدودیت دسترسی به منابع بانکی، فعالیت بسیاری از واحدهای صنفی را دشوارتر کرده است.
بنابراین مسئله اصلی بازار لوازم خانگی در پاییز ۱۴۰۵ تنها گرانی ۸۰ درصدی نیست؛ مشکل بزرگ‌تر این است که فاصله میان قیمت کالا و توان خرید خانوارها هر روز بیشتر احساس می‌شود.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
