رقابت میلیاردی در بورس کالا؛ مس با ۱۷ هزار میلیارد تومان صدرنشین شد | سیمان و فولاد بازار را قبضه کردند + جدول معاملات مهر ۱۴۰۵

بررسی تازه‌ترین گزارش‌های منتشرشده از معاملات بورس کالای ایران نشان می‌دهد بازار فیزیکی در هفته دوم مهرماه میزبان دادوستد گسترده محصولات فلزی، معدنی، ساختمانی و صنعتی بوده است.

براساس گزارش منتشرشده از آمار بازار فیزیکی، در هفته منتهی به ۱۷ مهر حدود ۳ میلیون و ۴۵۴ هزار تن انواع کالا به ارزش تقریبی ۱۵۶ هزار میلیارد تومان معامله شد.

ارزش معاملات ۱۰ شرکت برتر نیز از ۵۹ هزار و ۹۰۰ میلیارد تومان فراتر رفت؛ موضوعی که تمرکز بخش قابل‌توجهی از گردش مالی بازار در شرکت‌های بزرگ تولیدی را نشان می‌دهد.

البته در گزارش دیگری از همین دوره، حجم کل معاملات حدود ۳ میلیون و ۴۵۹ هزار تن و ارزش آن نزدیک ۱۵۶ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعلام شده است. بنابراین در مقایسه آمار کلی باید تفاوت جزئی دامنه و روش تجمیع داده‌ها را در نظر گرفت.

در میان گروه‌های کالایی، مس با وجود حجم معامله بسیار کمتر از محصولات ساختمانی، بالاترین ارزش ریالی معاملات را ثبت کرد.

در سوی دیگر، سیمان همچنان بیشترین سهم وزنی را به خود اختصاص داد و محصولات زنجیره سنگ‌آهن و فولاد نیز حضور چشمگیری داشتند.

جدول ارزش معاملات بورس کالا؛ مس، میلگرد و شمش بلوم در صدر

بر اساس گزارش پایگاه خبری بازار سرمایه ایران، ارزش معاملات ۱۰ محصول برتر بازار فیزیکی در هفته منتهی به ۱۷ مهر به شرح زیر است:

منبع: پایگاه خبری بازار سرمایه ایران (سنا)، گزارش هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵.

محاسبه مجموع ارزش معاملات سه محصول نخست نشان می‌دهد مس، میلگرد و شمش بلوم در مجموع بیش از ۴۰ هزار و ۲۲۹ میلیارد تومان گردش مالی داشته‌اند.

این رقم معادل حدود ۲۶ درصد ارزش کل معاملات گزارش‌شده بازار فیزیکی در این هفته است.

چنین تمرکزی نشان می‌دهد فلزات پایه و محصولات فولادی همچنان از گروه‌های مهم در گردش مالی بورس کالا محسوب می‌شوند.

چرا مس صدرنشین بورس کالا شد؟ نقش قیمت جهانی و نرخ ارز

مس با ثبت ارزش معاملات ۱۷ هزار و ۲۳۵ میلیارد تومان، فاصله محسوسی با سایر محصولات بازار ایجاد کرد.

ارزش معاملات این فلز حدود چهار هزار و ۸۱۶ میلیارد تومان بیشتر از میلگرد، دومین محصول جدول، بوده است.

با وجود این، حجم معاملات مس تنها پنج هزار و ۱۹۰ تن گزارش شده؛ رقمی که در مقایسه با معاملات سیمان بسیار محدودتر است.

این اختلاف نشان می‌دهد صدرنشینی مس در ارزش معاملات بیش از آنکه به حجم بالای دادوستد مربوط باشد، با ارزش ریالی بالاتر هر واحد محصول ارتباط دارد.

مس یکی از فلزات پایه مهم در صنایع برق، ساختمان، تجهیزات صنعتی و تولید خودرو محسوب می‌شود.

قیمت جهانی این فلز، تغییرات نرخ ارز و شرایط عرضه تولیدکنندگان داخلی از مهم‌ترین عواملی هستند که می‌توانند بر قیمت معاملاتی آن اثر بگذارند.

البته ثبت ارزش معاملات بالا الزاماً به معنای افزایش تقاضای واقعی یا جهش قیمت مس در مقایسه با هفته قبل نیست. برای چنین نتیجه‌گیری باید تغییرات حجم، قیمت پایه، نرخ رقابت و ارزش معاملات دوره‌های متوالی نیز بررسی شود.

میلگرد و شمش بلوم در بورس کالا؛ زنجیره فولاد همچنان پرمعامله است

پس از مس، میلگرد با ۱۲ هزار و ۴۱۹ میلیارد تومان در جایگاه دوم ارزش معاملات قرار گرفت.

شمش بلوم نیز با ۱۰ هزار و ۵۷۵ میلیارد تومان رتبه سوم را به دست آورد.

این دو محصول ارتباط مستقیمی با زنجیره تولید فولاد و تأمین مواد اولیه صنایع ساختمانی دارند.

شمش بلوم یکی از مواد اولیه مهم واحدهای نورد است و تغییر قیمت آن می‌تواند بر هزینه تولید محصولاتی مانند میلگرد و تیرآهن اثر بگذارد.

در همین حال، گزارش معاملات ۱۲ و ۱۵ مهر نشان می‌دهد برخی عرضه‌های میلگرد در بورس کالا با استقبال قابل‌توجه خریداران همراه بوده‌اند.

براساس داده‌های منتشرشده، در معاملات ۱۵ مهر حدود ۵۱ هزار و ۳۴۳ تن میلگرد از مجموع ۵۲ هزار و ۳۶۳ تن عرضه‌شده به فروش رسید؛ یعنی نزدیک به ۹۸ درصد عرضه.

این وضعیت نشان‌دهنده تقاضای مؤثر برای محصولات مشخص است، اما نباید آن را به معنای رونق فراگیر ساخت‌وساز در کشور دانست.

بخشی از خریدها ممکن است با هدف تأمین موجودی، مدیریت ریسک افزایش قیمت مواد اولیه یا پاسخ به نیاز واحدهای تولیدی انجام شده باشد.

جدول حجم معاملات بورس کالا؛ سیمان با اختلاف در صدر ایستاد

در بخش حجم معاملات، جایگاه محصولات با رتبه‌بندی ارزش ریالی کاملاً متفاوت است.

منبع: آمار معاملات بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵.

بررسی این جدول نشان می‌دهد حجم معاملات سیمان بیش از ۳.۸ برابر گندله سنگ‌آهن، دومین محصول پرحجم هفته، بوده است.

همچنین حدود ۳۸ درصد وزن کل محصولات معامله‌شده در بازار فیزیکی به سیمان اختصاص داشته است.

این نسبت اهمیت بالای سیمان را در ساختار وزنی معاملات بورس کالا نشان می‌دهد.

چرا سیمان بیشترین حجم معاملات بورس کالا را دارد؟

سیمان کالایی پرمصرف در پروژه‌های ساختمانی، عمرانی و زیرساختی است که معمولاً در تناژ بالا خریدوفروش می‌شود.

در نتیجه، حتی زمانی که ارزش ریالی هر تن آن کمتر از فلزاتی مانند مس و آلومینیوم باشد، مجموع وزن معاملات می‌تواند بسیار بیشتر باشد.

با این حال، ثبت معامله بیش از یک میلیون و ۳۱۱ هزار تن سیمان الزاماً به معنای افزایش مصرف نهایی این محصول نیست.

برای تشخیص وضعیت واقعی بازار باید میزان عرضه، تقاضای ثبت‌شده، معاملات قطعی، موجودی انبارها و روند قیمت‌ها در دوره‌های مختلف مقایسه شود.

از سوی دیگر، هزینه انرژی، حمل‌ونقل و محدودیت احتمالی تولید از عواملی هستند که می‌توانند بر قیمت سیمان اثر بگذارند.

اگر عرضه منظم ادامه پیدا کند و تقاضای ساختمانی تغییر محسوسی نداشته باشد، احتمال ثبات نسبی قیمت‌ها وجود خواهد داشت.

در مقابل، افزایش هزینه تولید یا ایجاد محدودیت در عرضه می‌تواند فشار افزایشی تازه‌ای بر بازار وارد کند.

زنجیره فولاد و سنگ‌آهن؛ گردش میلیاردی از معدن تا محصول نهایی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های معاملات هفته دوم مهر، حضور گسترده محصولات مختلف زنجیره فولاد در جدول ارزش معاملات است.

گندله سنگ‌آهن با پنج هزار و ۳۹۲ میلیارد تومان و کنسانتره سنگ‌آهن با دو هزار و ۳۱۱ میلیارد تومان، از محصولات مهم معدنی بازار بودند.

مجموع حجم معاملات این دو محصول نیز به ۵۱۵ هزار و ۶۰۰ تن رسید.

آهن اسفنجی با ارزش معاملات شش هزار و ۴۸۵ میلیارد تومان نیز جایگاه قابل‌توجهی در بازار داشت.

این محصولات در مراحل مختلف تولید فولاد استفاده می‌شوند و تغییر شرایط عرضه و قیمت آن‌ها می‌تواند بر هزینه تولید واحدهای پایین‌دستی تأثیر بگذارد.

در بخش محصولات نهایی نیز ورق گرم با دو هزار و ۱۶۸ میلیارد تومان و سایر ورق‌های فولادی با یک هزار و ۷۸۹ میلیارد تومان معامله شدند.

ارزش معاملات تیرآهن نیز به ۸۱۲ میلیارد تومان رسید.

در مجموع، ارزش معاملات هشت گروه اصلی زنجیره فولاد و سنگ‌آهن شامل میلگرد، شمش بلوم، آهن اسفنجی، گندله، کنسانتره، ورق گرم، سایر ورق‌ها و تیرآهن به حدود ۴۱ هزار و ۹۵۱ میلیارد تومان رسید.

این رقم نشان‌دهنده وزن بالای زنجیره فولاد در معاملات صنعتی بورس کالا است.

آلومینیوم، روی و مولیبدن؛ عملکرد سایر فلزات در بورس کالا

در کنار مس و فولاد، آلومینیوم نیز با ارزش معاملات چهار هزار و ۶۲۶ میلیارد تومان و حجم معامله ۹ هزار و ۱۵۰ تن از محصولات مهم هفته بود.

شمش روی با ارزش ۵۸۶ میلیارد تومان و حجم ۸۳۵ تن در رتبه‌های بعدی فلزات پایه قرار گرفت.

در بخش محصولات تخصصی صنعتی، سولفور مولیبدن با یک هزار و ۳۴۷ میلیارد تومان و اکسید مولیبدن با ۸۸۴ میلیارد تومان معامله شدند.

حجم معاملات این دو محصول به ترتیب ۲۲۰ و ۸۰ تن بود.

این تفاوت میان ارزش و وزن معاملات نشان می‌دهد حتی محصولاتی با حجم محدود نیز ممکن است به دلیل ارزش بالای هر واحد، گردش مالی قابل‌توجهی ایجاد کنند.

پیش‌بینی معاملات بورس کالا در هفته سوم مهر ۱۴۰۵

با توجه به ترکیب معاملات هفته گذشته، سه سناریوی اصلی برای بازار فیزیکی بورس کالا قابل بررسی است.

در سناریوی نخست، اگر نرخ ارز و هزینه مواد اولیه افزایش پیدا کند، ممکن است ارزش ریالی معاملات حتی بدون رشد چشمگیر حجم دادوستدها افزایش یابد.

در سناریوی دوم، حفظ سطح عرضه و تقاضا می‌تواند به تثبیت نسبی قیمت‌ها کمک کند.

در سناریوی سوم نیز کاهش تقاضای صنایع مصرف‌کننده یا تغییر برنامه عرضه کارخانه‌ها ممکن است بر حجم معاملات اثر بگذارد.

برای تحلیل دقیق‌تر روند آینده، بررسی نسبت حجم معامله به عرضه و میزان رقابت خریداران اهمیت بیشتری از توجه صرف به ارزش ریالی معاملات دارد.

جمع‌بندی؛ پیام مهم معاملات بورس کالا برای بازار فولاد و سیمان

بازار فیزیکی بورس کالای ایران در هفته منتهی به ۱۷ مهر ۱۴۰۵ بار دیگر اهمیت فلزات پایه، محصولات معدنی و مصالح ساختمانی را در گردش مالی اقتصاد نشان داد.

مس با بیش از ۱۷ هزار میلیارد تومان ارزش معاملات، صدرنشین بازار شد و میلگرد و شمش بلوم در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند.

در مقابل، سیمان با معامله بیش از ۱.۳ میلیون تن، جایگاه نخست حجم معاملات را حفظ کرد.

مهم‌ترین نتیجه این گزارش آن است که ارزش معاملات بالا لزوماً به معنای افزایش حجم تقاضا یا رشد قیمت نیست؛ همان‌طور که حجم بالای معاملات نیز به‌تنهایی از رونق مصرف نهایی حکایت ندارد.

برای ارزیابی وضعیت واقعی بورس کالا، باید ارزش، حجم، قیمت‌های پایه، میزان رقابت و نسبت معاملات به عرضه هم‌زمان بررسی شوند.

در هفته‌های آینده نیز تغییرات نرخ ارز، هزینه تولید، سیاست‌های عرضه و وضعیت تقاضای صنایع پایین‌دستی می‌توانند مسیر معاملات مس، فولاد و سیمان را تعیین کنند.