سودده‌ترین عرضه اولیه بورس در سال ۱۴۰۵ مشخص شد؛ سود ۶۵ درصدی تابان و شکست رانیز در رقابت تازه‌واردها + جدول بازدهی

بر اساس گزارش منتشرشده در ۲۰ مهرماه ۱۴۰۵، از زمان بازگشایی بازار سهام در ۲۹ اردیبهشت تا پایان معاملات شنبه ۱۸ مهر، سهام ۲۳ شرکت برای نخستین بار در بورس و فرابورس عرضه شده است.

از این تعداد، هفت نماد در بورس تهران و ۱۶ نماد در فرابورس مورد معامله قرار گرفته‌اند؛ آماری که از ادامه ورود شرکت‌های جدید به بازار سرمایه حکایت دارد.

بررسی آمار رسمی فرابورس نیز نشان می‌دهد که این بازار در شش‌ماهه نخست سال ۱۴۰۵ میزبان ۱۳ عرضه اولیه بوده است؛ رکوردی که به گفته محمدعلی شیرازی، مدیرعامل فرابورس، با وجود وقفه طولانی معاملات بازار سهام ثبت شده است.

نکته مهم این است که افزایش تعداد عرضه‌های اولیه لزوماً به معنای افزایش یکسان سود سهامداران نیست. شرکت‌ها در صنایع متفاوتی فعالیت دارند، ارزش‌گذاری آنها یکسان نیست و شرایط عمومی بورس هنگام ورود هر نماد نیز می‌تواند متفاوت باشد.

جدول سودده‌ترین و کم‌بازده‌ترین عرضه اولیه‌های سال ۱۴۰۵

بررسی بازدهی نمادها از زمان عرضه اولیه تا پایان صف‌های خرید متوالی، اختلاف قابل توجهی میان عملکرد آنها نشان می‌دهد.

اختلاف بازدهی تابان و رانیز به ۴۷ واحد درصد می‌رسد. این فاصله نشان می‌دهد که حتی در میان عرضه‌های اولیه که معمولاً با استقبال سهامداران مواجه می‌شوند، نتیجه سرمایه‌گذاری می‌تواند تفاوت چشمگیری داشته باشد.

با این حال، درصدهای بالا به‌تنهایی سود ریالی سرمایه‌گذاران را مشخص نمی‌کنند؛ زیرا میزان سهام تخصیص‌یافته و سرمایه اولیه هر فرد نیز اهمیت دارد.

عرضه اولیه تابان چگونه به سود ۶۵ درصدی رسید؟

نماد تابان، متعلق به گروه پتروشیمی تابان فردا، روز دوشنبه ۹ شهریورماه ۱۴۰۵ وارد بازار دوم بورس تهران شد.

در این عرضه، شش میلیارد سهم معادل دو درصد از سهام شرکت به عموم سرمایه‌گذاران عرضه شد و قیمت هر سهم در فرایند کشف قیمت به ۱۲ هزار و ۸۰۰ ریال رسید.

به هر کد معاملاتی واجد شرایط حداکثر ۳۶۹۷ سهم اختصاص یافت؛ یعنی ارزش خرید اولیه برای فردی که سقف تخصیص را دریافت کرده، حدود چهار میلیون و ۷۳۲ هزار تومان بود.

اگر بازدهی ۶۵ درصدی گزارش‌شده را برای چنین سرمایه‌گذاری در نظر بگیریم، سود ناخالص محاسباتی آن حدود سه میلیون و ۷۶ هزار تومان خواهد بود؛ مشروط بر اینکه دارنده سهم امکان فروش در همان قیمت مبنای محاسبه را داشته باشد.

البته قیمت تابان پس از پایان صف‌های خرید نیز تغییر کرده است. در گزارشی درباره عملکرد شرکت تا ۱۳ مهر، از رشد بیش از ۸۸ درصدی ارزش بازار تابان نسبت به زمان عرضه اولیه خبر داده شد. این شاخص با بازدهی ۶۵ درصدی دوره صف خرید، بازه زمانی و معیار متفاوتی دارد و نباید این دو رقم را یکسان تلقی کرد.

بیشترین مشارکت در عرضه اولیه ۱۴۰۵؛ تابان رکورددار شد

یکی دیگر از شاخص‌های مهم بررسی عرضه‌های اولیه، تعداد سرمایه‌گذارانی است که در فرایند خرید سهام مشارکت می‌کنند.

بر اساس گزارش مقایسه‌ای منتشرشده، تابان با یک میلیون و ۹۹۲ هزار و ۹۰۴ سفارش بیشترین و رهیاب با ۹۹۷ هزار و ۲۵۷ سفارش کمترین مشارکت را در میان نمادهای بررسی‌شده داشته‌اند.

با این حال، در بررسی آمار دقیق تابان اختلاف کوچکی دیده می‌شود. گزارش منتشرشده به نقل از پایگاه خبری بازار سرمایه ایران نشان می‌دهد مجموع مشارکت در عرضه تابان دو میلیون و ۹ هزار کد بوده و یک میلیون و ۹۹۲ هزار و ۹۲۴ کد سفارش خود را در سقف قیمت ثبت کرده‌اند.

بنابراین بهتر است میان تعداد کل مشارکت‌کنندگان، سفارش‌های سقف قیمت و تعداد کدهای دریافت‌کننده سهم تفاوت قائل شد.

همچنین آمار برخی گزارش‌های اولیه درباره رهیاب حدود ۹۰۸ هزار کد حقیقی بوده است که با رقم گزارش مقایسه‌ای اختلاف دارد. این تفاوت می‌تواند ناشی از روش شمارش باشد، اما بدون داده‌های تفصیلی نمی‌توان علت آن را قطعی دانست.

چرا عرضه اولیه منجیل و وفیروزه سودده شدند؟

پس از تابان، دو نماد منجیل و وفیروزه بیشترین بازدهی گزارش‌شده را تا پایان صف‌های خرید متوالی ثبت کردند.

منجیل، متعلق به شرکت تولید نیروی برق سبز منجیل، در سوم شهریور ۱۴۰۵ وارد فرابورس شد. قیمت نهایی عرضه این سهم ۱۸ هزار و ۴۵۰ ریال بود و به هر کد معاملاتی ۱۲۳ سهم اختصاص یافت.

وفیروزه نیز متعلق به گروه توسعه مالی فیروزه است که در ۲۰ خردادماه عرضه اولیه شد.

این دو نماد با وجود تفاوت حوزه فعالیت، در روزهای ابتدایی معاملات با تقاضایی مواجه شدند که به رشد قیمت آنها کمک کرد.

با این حال، رشد قیمت پس از عرضه اولیه لزوماً به معنای ارزنده بودن سهم در قیمت‌های بالاتر نیست. سهامداران باید وضعیت سودآوری و ارزش‌گذاری هر شرکت را جداگانه بررسی کنند.

چرا رانیز، پاریز و کولان کمترین بازدهی را داشتند؟

در سوی دیگر جدول، رانیز با بازدهی ۱۸ درصدی ضعیف‌ترین عملکرد را در دوره صف خرید ثبت کرده است.

پاریز با ۱۹ درصد و کولان با ۲۹ درصد در جایگاه‌های بعدی قرار دارند.

یکی از توضیحات احتمالی این اختلاف، شرایط عمومی بازار سهام هنگام عرضه اولیه است.

برای مثال، رانیز در هفتم تیرماه ۱۴۰۵ وارد فرابورس شد؛ در حالی که تابان در نهم شهریورماه عرضه شد.

این اختلاف زمانی اهمیت دارد که بازار سهام در دوره‌های مختلف از نظر نقدینگی، انتظارات سیاسی و تمایل به پذیرش ریسک وضعیت یکسانی ندارد.

حتی دو شرکت با شرایط بنیادی مشابه نیز ممکن است در دو مقطع متفاوت، بازدهی بسیار متفاوتی ثبت کنند.

بنابراین کم بودن بازدهی دوره صف خرید الزاماً به معنای ضعیف بودن بنیاد شرکت یا نامناسب بودن آن برای سرمایه‌گذاری بلندمدت نیست.

بهترین زمان فروش عرضه اولیه چه زمانی است؟

یکی از رایج‌ترین پرسش‌های سهامداران این است که آیا باید عرضه اولیه را در نخستین روز بدون صف خرید فروخت یا برای کسب سود بیشتر نگه داشت؟

پاسخ یکسانی برای همه نمادها وجود ندارد.

در روزهای ابتدایی، سهام تازه‌عرضه‌شده تاریخچه معاملاتی کوتاهی دارد و استفاده از ابزارهایی مانند حمایت و مقاومت تکنیکالی با محدودیت بیشتری همراه است.

همچنین وجود صف خرید به‌تنهایی تضمین نمی‌کند که رشد قیمت در روزهای آینده ادامه خواهد داشت.

با افزایش قیمت، ممکن است نسبت‌های ارزش‌گذاری سهم از سطوح منطقی فاصله بگیرد یا فشار فروش سهامدارانی که در عرضه اولیه شرکت کرده‌اند بیشتر شود.

از طرف دیگر، برخی شرکت‌ها به دلیل چشم‌انداز سودآوری مناسب می‌توانند حتی بعد از پایان صف‌های خرید به رشد خود ادامه دهند.

به همین دلیل سهامداران بهتر است هنگام تصمیم‌گیری، قیمت روز سهم را با ارزش تقریبی شرکت، سودآوری و وضعیت عمومی بازار مقایسه کنند.

چه عواملی بر سود عرضه اولیه تأثیر می‌گذارند؟

علاوه بر میزان تقاضای اولیه، عملکرد شرکت و شرایط بازار نیز در بازدهی سهام تازه‌وارد نقش دارند.

یکی از مهم‌ترین متغیرها، قیمت‌گذاری اولیه است. هرچه فاصله قیمت کشف‌شده با ارزش برآوردی شرکت بیشتر باشد، ممکن است فضای بیشتری برای رشد قیمت وجود داشته باشد؛ البته مشروط بر اینکه برآورد ارزش‌گذاری معتبر باشد.

عامل دیگر، تعداد سهام قابل عرضه و میزان نقدشوندگی نماد است. عرضه محدود در برابر تقاضای بالا می‌تواند صف‌های خرید ایجاد کند، اما این وضعیت ممکن است با افزایش عرضه فروشندگان تغییر کند.

در نهایت، اخبار سیاسی، نرخ ارز، سیاست‌های اقتصادی و وضعیت شاخص بورس بر رفتار سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارند.

پیش‌بینی بازدهی عرضه اولیه‌های آینده بورس

عملکرد مثبت تابان، منجیل و وفیروزه ممکن است انتظارات سهامداران از عرضه‌های اولیه آینده را افزایش دهد.

با این حال، نمی‌توان انتظار داشت هر شرکت تازه‌وارد به بورس بازدهی ۵۰ یا ۶۰ درصدی داشته باشد.

تجربه سال ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که تفاوت میان بازدهی نمادهای منتخب بسیار زیاد بوده است.

اگر شرایط بازار سرمایه مثبت باقی بماند، ممکن است تقاضا برای عرضه‌های اولیه جدید نیز تقویت شود؛ اما در صورت افزایش ریسک‌های اقتصادی یا کاهش نقدینگی، صف‌های خرید می‌توانند زودتر از انتظار پایان یابند.

در نتیجه، پیش‌بینی سود عرضه اولیه تنها بر اساس بازدهی عرضه‌های قبلی قابل اتکا نیست.

جمع‌بندی؛ کدام عرضه اولیه سال ۱۴۰۵ بیشترین سود را داشت؟

بررسی ۲۳ عرضه اولیه بورس و فرابورس از ۲۹ اردیبهشت تا ۱۸ مهر ۱۴۰۵ نشان می‌دهد که تابان با بازدهی ۶۵ درصدی تا پایان صف‌های خرید متوالی، بهترین عملکرد را در این معیار ثبت کرده است.

پس از آن، منجیل با بازدهی ۶۰ درصدی و وفیروزه با ۵۴ درصد در جایگاه‌های بعدی قرار دارند.

در مقابل، رانیز، پاریز و کولان به‌ترتیب با ۱۸، ۱۹ و ۲۹ درصد کمترین بازدهی را در همین دوره داشته‌اند.

مهم‌ترین نتیجه این مقایسه آن است که عرضه اولیه بودن یک سهم، تضمینی برای سود بالا نیست و حتی نمادهای تازه‌وارد نیز تحت تأثیر شرایط بازار، ارزش‌گذاری و ریسک‌های اقتصادی قرار دارند.

از سوی دیگر، سود دوره صف خرید با بازدهی نهایی سرمایه‌گذار تفاوت دارد. سهامداری که سهم خود را پس از پایان صف‌های خرید نگه داشته، ممکن است سود بیشتر یا کمتری نسبت به ارقام این گزارش کسب کرده باشد.

بنابراین، برای تصمیم‌گیری درباره فروش عرضه اولیه، بررسی شرایط روز معاملات، عملکرد مالی شرکت و ریسک سرمایه‌گذاری اهمیت بیشتری از تکیه صرف بر تعداد روزهای صف خرید خواهد داشت.