فولاد ایرانیان
هشدار صریح سرلشکر عبداللهی به آمریکا و کشورهای منطقه؛ «آتش جنگ جدید دامن همه را می‌گیرد» | پیام مهم درباره انتخابات کنگره
سرلشکر علی عبداللهی، رئیس ستادکل نیروهای مسلح و فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا، در پیامی هشدار داده است که هرگونه اقدام نظامی جدید علیه ایران با پاسخ گسترده نیروهای مسلح روبه‌رو خواهد شد و پیامدهای آن می‌تواند فراتر از مرزهای ایران گسترش یابد. او تأکید کرده است که جمهوری اسلامی ایران تصمیمات دفاعی و امنیتی خود را به نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا وابسته نمی‌کند. عبداللهی همچنین به کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی در منطقه هشدار داده و درباره خطر گسترش درگیری، ادعاهای مربوط به برنامه هسته‌ای ایران و عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موضع‌گیری کرده است.
۱۵:۲۵ - ۲۸ مهر ۱۴۰۵
وانانیوز|
نکته زمانی مهم اینکه متن این پیام نخستین بار ۱۳ مهر ۱۴۰۵ منتشر شده است؛ بنابراین بازنشر آن در روزهای اخیر نباید با صدور یک بیانیه جدید در ۲۸ مهر اشتباه گرفته شود. بااین‌حال، تحولات تازه خاورمیانه و نزدیک شدن انتخابات کنگره آمریکا، بار دیگر به محتوای این اظهارات اهمیت داده است.
پیام سرلشکر علی عبداللهی درباره احتمال جنگ جدید با ایران
سرلشکر علی عبداللهی در این پیام شش‌بندی، مواضع نیروهای مسلح ایران را درباره احتمال تشدید درگیری با آمریکا و اسرائیل تشریح کرده است.
او با اشاره به جنگ‌های پیشین، مدعی شد که عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل نتوانسته اهداف اعلام‌شده خود را به‌طور کامل محقق کند و هرگونه اقدام جدید نیز با واکنش ایران مواجه خواهد شد.
رئیس ستادکل نیروهای مسلح در بخش مهمی از پیام خود اعلام کرد که در صورت حمله مجدد آمریکا یا اسرائیل، نیروهای مسلح ایران پاسخ خواهند داد و منافع آمریکا را هدف قرار خواهند داد.
این اظهارات را می‌توان در چارچوب سیاست اعلامی بازدارندگی ایران بررسی کرد؛ سیاستی که هدف آن افزایش هزینه احتمالی اقدام نظامی برای طرف مقابل است.
بااین‌حال، اعلام آمادگی برای پاسخ نظامی به معنای قطعی بودن آغاز جنگ تازه نیست. وقوع درگیری به تصمیم‌های سیاسی و نظامی بازیگران مختلف و روند تحولات منطقه وابسته است.
هشدار ایران به کشورهای میزبان نیروهای آمریکا در منطقه
یکی از مهم‌ترین بخش‌های پیام سرلشکر عبداللهی، خطاب مستقیم او به کشورهای منطقه‌ای است که میزبان نیروها و تأسیسات نظامی آمریکا هستند.
او حضور نظامی آمریکا را یکی از عوامل اصلی ناامنی در خاورمیانه معرفی کرد و هشدار داد که در صورت آغاز دور دیگری از درگیری، پیامدهای آن می‌تواند کشورهای بیشتری را درگیر کند.
این موضع‌گیری از منظر روابط بین‌الملل اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا کشورهای حوزه خلیج فارس هم‌زمان دارای مناسبات امنیتی با واشنگتن و روابط اقتصادی و دیپلماتیک با تهران هستند.
به همین دلیل، تشدید تنش میان ایران و آمریکا می‌تواند دولت‌های منطقه را با تصمیم‌های دشواری مواجه کند.
البته وجود پایگاه نظامی آمریکا در یک کشور، به‌خودی‌خود به معنای مشارکت آن کشور در هر عملیات احتمالی نیست. مسئولیت حقوقی هر دولت به نوع همکاری و شرایط مشخص درگیری وابسته خواهد بود.
گزارش تحقیقاتی رویترز در ۱۵ اکتبر نشان داد که در جریان درگیری‌های امسال، زیرساخت‌های انرژی و حمل‌ونقل کشورهای منطقه بارها آسیب دیده‌اند. این گزارش دست‌کم ۱۳۵ حمله موشکی و پهپادی به ۸۴ تأسیسات زیرساختی را بررسی کرده است.
چنین داده‌هایی نشان می‌دهد گسترش جغرافیایی درگیری، صرفاً یک نگرانی نظری نیست و پیامدهای اقتصادی و انسانی آن پیش‌تر در منطقه مشاهده شده است.
انتخابات کنگره آمریکا و موضع ایران؛ چرا عبداللهی به ترامپ هشدار داد؟
سرلشکر عبداللهی در بخش دیگری از پیام خود تأکید کرده است که تصمیمات دفاعی ایران به نتیجه انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا وابسته نخواهد بود.
این انتخابات قرار است سه‌شنبه سوم نوامبر ۲۰۲۶، برابر با ۱۲ آبان ۱۴۰۵ برگزار شود.
بر اساس اطلاعات کمیسیون انتخابات فدرال آمریکا، در این انتخابات تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و بخشی از کرسی‌های مجلس سنا در معرض رأی‌گیری قرار دارند.
اهمیت انتخابات برای روابط تهران و واشنگتن به این موضوع بازمی‌گردد که ترکیب جدید کنگره می‌تواند بر تصویب بودجه، نظارت بر دولت و سیاست‌گذاری تحریمی تأثیر بگذارد.
بااین‌حال، اختیارات رئیس‌جمهور آمریکا در حوزه سیاست خارجی و فرماندهی نیروهای مسلح به‌طور کامل به ترکیب کنگره وابسته نیست.
در همین زمینه، رویترز در گزارشی به تاریخ ۲۰ اکتبر، به نقل از چند مقام ایرانی ناشناس مدعی شده است که تهران در محاسبات مربوط به مذاکرات با واشنگتن، فشارهای سیاسی ناشی از انتخابات آمریکا را نیز در نظر دارد.
این گزارش با موضع علنی عبداللهی تفاوت دارد، اما لزوماً یک تناقض مستقیم نیست؛ زیرا استفاده از شرایط سیاسی طرف مقابل در مذاکرات، الزاماً به معنای وابسته کردن تصمیمات دفاعی به نتیجه انتخابات نیست.
آیا احتمال حمله دوباره آمریکا و اسرائیل به ایران وجود دارد؟
در پیام رئیس ستادکل نیروهای مسلح، نسبت به احتمال اقدام نظامی تازه آمریکا یا اسرائیل هشدار داده شده است.
عبداللهی مدعی است برخی محافل سیاسی و نظامی در تلاش‌اند با طرح اتهاماتی درباره برنامه هسته‌ای ایران، زمینه توجیه حملات جدید را فراهم کنند.
بااین‌حال، متن پیام سند مستقلی درباره تصمیم قطعی آمریکا یا اسرائیل برای آغاز عملیات تازه ارائه نمی‌کند.
در تحولات اخیر نیز گزارش‌های متفاوتی منتشر شده است.
رویترز روز ۱۹ اکتبر از سفر اعلام‌نشده پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، به اسرائیل و دیدار او با بنیامین نتانیاهو خبر داد. طبق این گزارش، موضوع ایران از محورهای گفت‌وگوی دو طرف بوده، اما جزئیات مذاکرات اعلام نشده است.
از سوی دیگر، دونالد ترامپ اعلام کرده است که قصد ندارد پیش از انتخابات سوم نوامبر حملات تازه‌ای علیه ایران آغاز کند.
مقام‌های ایرانی که با رویترز صحبت کرده‌اند، نسبت به پایداری این موضع ابراز تردید کرده‌اند.
بنابراین نمی‌توان از مجموعه این اطلاعات وقوع جنگ جدید را قطعی دانست. آنچه تأیید می‌شود، تداوم بی‌اعتمادی و خطر تشدید درگیری در صورت شکست تلاش‌های دیپلماتیک است.
پاسخ ایران به حمله احتمالی؛ معنای هشدار نظامی عبداللهی چیست؟
فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا در پیام خود، بر آمادگی نیروهای مسلح ایران برای واکنش سریع و گسترده به هر اقدام نظامی تأکید کرده است.
این هشدار را می‌توان بخشی از راهبرد بازدارندگی دانست؛ راهبردی که تلاش می‌کند به طرف مقابل نشان دهد اقدام نظامی هزینه‌های قابل‌توجهی در پی خواهد داشت.
بااین‌حال، باید میان اعلام موضع نظامی و امکان اجرای آن در شرایط واقعی تفاوت گذاشت.
دامنه هر واکنش احتمالی به عواملی مانند نوع حمله اولیه، شرایط میدان نبرد، تصمیم فرماندهان و واکنش کشورهای دیگر بستگی خواهد داشت.
همچنین از منظر حقوق بین‌الملل بشردوستانه، حتی در صورت وقوع جنگ، طرف‌های درگیر موظف‌اند میان اهداف نظامی و غیرنظامی تمایز قائل شوند و از حملات نامتمایز یا نامتناسب خودداری کنند.
کمیته بین‌المللی صلیب سرخ تأکید می‌کند که حمله به غیرنظامیان و تأسیسات غیرنظامی ممنوع است و عملیات نظامی باید مطابق اصول تفکیک، تناسب و احتیاط انجام شود.
واکنش فرمانده ارشد ایران به ادعاهای هسته‌ای اسرائیل
موضوع برنامه هسته‌ای ایران نیز بخش مهم دیگری از بیانیه عبداللهی را تشکیل می‌دهد.
او ادعای ورود برنامه هسته‌ای ایران به مرحله نظامی را رد کرده و آن را بخشی از تلاش اسرائیل برای معرفی ایران به‌عنوان تهدید امنیتی دانسته است.
مقام‌های جمهوری اسلامی همواره بر صلح‌آمیز بودن اهداف اعلامی برنامه هسته‌ای تأکید کرده‌اند.
در مقابل، دولت‌های غربی درباره برخی فعالیت‌های هسته‌ای ایران، سطح غنی‌سازی و وضعیت نظارت بین‌المللی نگرانی‌هایی مطرح کرده‌اند.
نکته مهم این است که ادعای تأیید کامل صلح‌آمیز بودن تمام فعالیت‌های هسته‌ای ایران از سوی همه نهادهای بین‌المللی، با وضعیت موجود راستی‌آزمایی سازگار نیست.
رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گزارش هفتم سپتامبر ۲۰۲۶ اعلام کرده بود که آژانس به دلیل دسترسی نداشتن به برخی تأسیسات و اطلاعات مواد هسته‌ای، قادر به انجام کامل وظایف راستی‌آزمایی خود نیست.
او این وضعیت را نگران‌کننده توصیف کرده و خواستار ازسرگیری همکاری‌های لازم شده است.
بنابراین نه ادعای نظامی شدن برنامه هسته‌ای ایران بدون شواهد کافی قابل پذیرش است و نه می‌توان محدودیت‌های موجود در روند نظارت آژانس را نادیده گرفت.
هشدار به آژانس انرژی اتمی؛ اختلاف تهران و نهاد ناظر ادامه دارد
سرلشکر عبداللهی در بخش پنجم پیام خود، از عملکرد آژانس بین‌المللی انرژی اتمی انتقاد کرده و خواستار خودداری این نهاد از طرح ادعاهایی شده که از نگاه او فاقد مبنای معتبر هستند.
این اظهارات در شرایطی مطرح شده که اختلاف میان تهران و آژانس بر سر نحوه بازرسی از تأسیسات و وضعیت مواد هسته‌ای همچنان ادامه دارد.
در سپتامبر ۲۰۲۶، شورای حکام آژانس قطعنامه‌ای درباره پرونده ایران تصویب کرد که با انتقاد شدید مقام‌های ایرانی روبه‌رو شد.
ایران این اقدامات را سیاسی و تحت تأثیر فشار کشورهای غربی می‌داند؛ درحالی‌که آژانس بر ضرورت اجرای تعهدات پادمانی و دسترسی به اطلاعات موردنیاز برای راستی‌آزمایی تأکید دارد.
در چنین فضایی، موضوع هسته‌ای همچنان یکی از محورهای اصلی اختلاف میان تهران و واشنگتن است.
از منظر دیپلماتیک، افزایش همکاری فنی و یافتن سازوکاری مورد توافق برای نظارت، می‌تواند بخشی از ابهام‌های موجود را کاهش دهد.
تأثیر هشدارهای نظامی بر بازار نفت و اقتصاد منطقه
تنش‌های امنیتی خاورمیانه تنها پیامد نظامی ندارند و به‌طور مستقیم بر بازارهای انرژی، تجارت و حمل‌ونقل نیز اثر می‌گذارند.
گزارش روز ۲۰ اکتبر رویترز نشان می‌دهد قیمت نفت برنت تحت تأثیر نگرانی‌ها درباره امنیت مسیرهای صادراتی و حملات اخیر در منطقه، به بالای ۱۱۱ دلار برای هر بشکه رسیده است.
شرکت کپلر نیز گزارش کرده که طی دو هفته دست‌کم ۱۸ کشتی در منطقه هدف حملات قرار گرفته‌اند.
این تحولات نشان می‌دهد هرگونه تشدید درگیری می‌تواند هزینه بیمه کشتی‌ها، حمل‌ونقل دریایی و تجارت انرژی را افزایش دهد.
برای کشورهای تولیدکننده نفت، بالا رفتن قیمت جهانی الزاماً به معنای افزایش درآمد نیست؛ زیرا کاهش حجم صادرات، آسیب به تأسیسات یا اختلال در مسیر انتقال می‌تواند مزایای افزایش قیمت را خنثی کند.
از سوی دیگر، مصرف‌کنندگان جهانی نیز ممکن است با افزایش هزینه سوخت، حمل‌ونقل و کالاهای وارداتی روبه‌رو شوند.
بنابراین هشدار عبداللهی درباره گسترده شدن آثار درگیری، از منظر اقتصادی نیز قابل بررسی است؛ هرچند میزان و دامنه پیامدها به شرایط واقعی تحولات آینده وابسته خواهد بود.
آیا راهی برای جلوگیری از گسترش جنگ وجود دارد؟
با وجود ادامه تبادل هشدارهای سیاسی و نظامی، مسیر دیپلماسی به‌طور کامل بسته نشده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز ۱۹ اکتبر بر ضرورت استفاده از راهکارهای دیپلماتیک برای حل تنش‌های مربوط به تنگه هرمز تأکید کرد.
او همچنین خواستار همکاری کشورهای منطقه برای ایجاد سازوکار امنیتی مشترک شد.
بر اساس گزارش رویترز، گفت‌وگوهای غیرمستقیم میان ایران و آمریکا همچنان با میانجیگری قطر دنبال می‌شود، اما اختلاف درباره ترتیب اجرای تعهدات، تحریم‌ها و برنامه هسته‌ای مانع دستیابی به توافق شده است.
در چنین شرایطی، سه موضوع می‌تواند بر کاهش تنش تأثیرگذار باشد: تداوم ارتباطات دیپلماتیک، جلوگیری از حوادث نظامی ناخواسته و یافتن راه‌حل برای اختلافات هسته‌ای و امنیت کشتیرانی.
البته هیچ‌یک از این مسیرها موفقیت قطعی را تضمین نمی‌کند و تحقق آن‌ها به تصمیم طرف‌های درگیر نیاز دارد.
جمع‌بندی؛ پیام سرلشکر عبداللهی چه معنایی برای آینده منطقه دارد؟
پیام شش‌بندی سرلشکر علی عبداللهی، بیش از هر چیز بر اعلام آمادگی دفاعی ایران و هشدار درباره هزینه‌های آغاز دور تازه‌ای از درگیری متمرکز است.
او به آمریکا هشدار داده که نتیجه انتخابات کنگره تغییری در موضع اعلامی ایران درباره پاسخ به حمله احتمالی ایجاد نخواهد کرد.
همچنین کشورهای میزبان نیروهای آمریکایی را نسبت به پیامدهای گسترش جنگ آگاه کرده و مواضع انتقادی خود را درباره اسرائیل و آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مطرح ساخته است.
بااین‌حال، مهم‌ترین نکته در تحلیل این پیام، تفاوت میان هشدار بازدارنده و وقوع قطعی عملیات نظامی تازه است. متن بیانیه به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که تصمیم نهایی برای آغاز جنگ جدید اتخاذ شده باشد.
در شرایطی که انتخابات کنگره آمریکا نزدیک است، گفت‌وگوهای دیپلماتیک همچنان ادامه دارد و بازار نفت با نوسانات شدید روبه‌رو شده، حساسیت نسبت به هرگونه اقدام نظامی بیشتر از گذشته است.
آینده این وضعیت به تصمیم تهران، واشنگتن و دیگر بازیگران منطقه‌ای وابسته خواهد بود؛ تصمیم‌هایی که آثار آن‌ها می‌تواند فراتر از میدان نبرد، بر امنیت مردم، تجارت بین‌المللی و اقتصاد کشورهای منطقه تأثیر بگذارد.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
پربحث
