انتقاد تند از مدیریت ورزش ایران؛ «ورزش مدارس فراموش شده و متخصصان در جایگاه خود نیستند» | هشدار درباره آینده ورزش کشور

چهارشنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۵ و هم‌زمان با چهارمین روز هفته تربیت‌بدنی و ورزش، اعضای کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی به دعوت دانشگاه فرهنگیان در نشستی تخصصی با محوریت ورزش دانش‌آموزی و دانشجویی حضور یافتند.

در این نشست، مسائل مرتبط با مدیریت ورزش، تربیت معلمان متخصص، استعدادیابی، گسترش ورزش همگانی و توجه به ارزش‌های اخلاقی مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس گزارش خبرگزاری تسنیم که ساعت ۱۶:۲۲ روز ۲۹ مهر منتشر شد، محمدرضا تهرانی، علی محمدی، رضا نوری و جواد رمضی از سخنرانان این برنامه بودند.

اهمیت این نشست در آن است که مباحث مطرح‌شده تنها به موفقیت در مسابقات قهرمانی محدود نبود، بلکه به ساختار پایه‌ای ورزش کشور، یعنی مدارس، دانشگاه‌ها و مراکز آموزشی مربوط می‌شد.

این حوزه‌ها می‌توانند در افزایش فعالیت بدنی نسل جوان، شناسایی استعدادها و تربیت نیروهای متخصص نقش مهمی داشته باشند؛ موضوعی که برای دستیابی به نتایج پایدار ورزشی نیز اهمیت دارد.

محمدرضا تهرانی: ورزش ایران گرفتار ظاهرسازی و فاصله گرفتن از ارزش‌های اخلاقی شده است

محمدرضا تهرانی، رئیس کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی، در ابتدای این نشست انتقادهای تندی را متوجه شیوه مدیریت ورزش کشور کرد.

او معتقد است در سال‌های گذشته، بخشی از برنامه‌های هفته تربیت‌بدنی به برگزاری مراسم نمایشی و افتتاح دوباره امکانات ورزشی محدود شده و اهداف فرهنگی و تربیتی ورزش کمتر مورد توجه قرار گرفته است.

تهرانی همچنین مدعی شد رفتارهایی مانند منفعت‌طلبی، فریب و حسادت در بخش‌هایی از ورزش گسترش یافته و یکی از دلایل این وضعیت را سپردن مسئولیت‌ها به افراد فاقد تخصص لازم دانست.

این اظهارات، دیدگاه انتقادی رئیس کارگروه ورزش مؤتلفه است و به‌تنهایی اثبات‌کننده وجود تخلف یا فساد در مجموعه مدیریت ورزش کشور نیست.

با این حال، موضوع تناسب تخصص و مسئولیت مدیریتی، مسئله‌ای قابل بررسی است. ارزیابی عملکرد مدیران ورزشی باید بر اساس شاخص‌هایی مانند توسعه مشارکت عمومی، شفافیت مالی، کیفیت برنامه‌های آموزشی و نتایج قابل سنجش انجام شود.

هشدار رئیس دانشگاه فرهنگیان تهران؛ ورزش مدارس به حاشیه رفته است

علی محمدی، رئیس دانشگاه فرهنگیان استان تهران، از دیگر سخنرانان نشست بود که به وضعیت ورزش مدارس پرداخت.

او با انتقاد از کم‌توجهی به تربیت‌بدنی دانش‌آموزی اعلام کرد که متخصصان این حوزه در جایگاه مناسب خود قرار نگرفته‌اند و احیای ورزش آموزشی به همکاری بیشتر نهادهای مرتبط نیاز دارد.

بر اساس اطلاعات رسمی دانشگاه فرهنگیان، محمدی دارای دکتری مدیریت ورزشی است و ریاست دانشگاه فرهنگیان استان تهران را بر عهده دارد.

اهمیت این سخنان زمانی بیشتر می‌شود که وضعیت نیروی انسانی ورزش مدارس بررسی شود.

محمد جعفری، معاون تربیت‌بدنی و سلامت وزارت آموزش‌وپرورش، در مرداد ۱۴۰۴ از کمبود حدود پنج هزار معلم متخصص تربیت‌بدنی در دوره ابتدایی خبر داده بود. این آمار مربوط به همان زمان و همان مقطع تحصیلی است و نباید بدون داده جدید به کل مدارس کشور تعمیم داده شود.

کمبود معلم متخصص، محدودیت فضای ورزشی و تفاوت امکانات مدارس می‌توانند کیفیت آموزش ورزش را تحت تأثیر قرار دهند.

نقش ورزش مدارس در سلامت نسل آینده؛ توصیه مهم سازمان جهانی بهداشت

تربیت‌بدنی مدارس تنها ابزاری برای شناسایی ورزشکاران قهرمان نیست، بلکه بخشی از نظام سلامت و آموزش محسوب می‌شود.

بر اساس توصیه سازمان جهانی بهداشت، کودکان و نوجوانان ۵ تا ۱۷ سال باید در طول هفته به‌طور میانگین روزانه دست‌کم ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد داشته باشند.

فعالیت بدنی منظم به رشد عضلات و استخوان‌ها، بهبود آمادگی جسمانی، سلامت روان و عملکرد شناختی کمک می‌کند.

از این منظر، توسعه ورزش مدارس می‌تواند اهدافی فراتر از کسب مدال داشته باشد.

اگر زنگ ورزش تنها به فعالیت‌های محدود و بدون برنامه آموزشی مشخص تبدیل شود، فرصت تقویت مهارت‌های حرکتی و ایجاد علاقه پایدار به ورزش کاهش می‌یابد.

در مقابل، حضور معلمان متخصص و ارائه برنامه‌های متناسب با سن دانش‌آموزان می‌تواند مشارکت گروه‌های بیشتری را افزایش دهد؛ حتی دانش‌آموزانی که علاقه‌ای به ورزش قهرمانی ندارند.

رضا نوری: ورزش دانشجویی باید حلقه اتصال آموزش و قهرمانی باشد

رضا نوری، از مدیران ورزش دانشگاهی، در این نشست به نقش فدراسیون ورزش‌های دانشگاهی در پیوند میان ورزش دانش‌آموزی و دانشجویی اشاره کرد.

او تأکید کرد که برنامه‌ریزی آینده ورزش دانشگاهی باید علاوه بر نگاه قهرمانی و مدال‌آوری، بر آینده‌نگری و شناسایی استعدادهای جوان استوار باشد.

البته در بررسی وضعیت مدیریتی این فدراسیون باید به یک نکته توجه کرد: انتخابات ریاست فدراسیون ملی ورزش‌های دانشگاهی که در دی ۱۴۰۴ به انتخاب رضا نوری انجامید، پس از شکایت حقوقی با حکم دادگاه باطل شد و دادگاه تجدیدنظر نیز در ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ رأی ابطال را تأیید کرد.

در گزارش نشست اخیر از نوری با عنوان سرپرست یاد شده است.

فارغ از مسائل مدیریتی فدراسیون، یکی از چالش‌های ورزش دانشگاهی ایجاد مسیر مستمر برای فعالیت ورزشکارانی است که پس از پایان تحصیلات مدرسه، از چرخه تمرین و مسابقه فاصله می‌گیرند.

همکاری مدارس، دانشگاه‌ها و فدراسیون‌های ورزشی می‌تواند امکان پیگیری استعدادها و ادامه فعالیت ورزشی آنها را فراهم کند.

انتقاد جواد رمضی از ورزش کارگری؛ تیمداری جای ورزش همگانی را گرفته است؟

جواد رمضی، رئیس پیشین فدراسیون ورزش کارگری، در بخش دیگری از نشست از عملکرد برخی واحدهای صنعتی بزرگ انتقاد کرد.

او معتقد است بعضی مجموعه‌های صنعتی به‌جای تمرکز بر توسعه فعالیت ورزشی کارکنان، منابع و توجه خود را به تیمداری اختصاص داده‌اند.

رمضی همچنین بر اهمیت آموزش مربیان و استعدادیابی تأکید کرد و نقش معلم و مربی را در تربیت نسل آینده بسیار اثرگذار دانست.

البته ورزش قهرمانی کارگری و ورزش همگانی لزوماً در تعارض نیستند. مسئله اصلی، نحوه توزیع منابع میان فعالیت‌های رقابتی و خدمات ورزشی عمومی کارکنان است.

برای مثال، یک مجموعه صنعتی می‌تواند در کنار حمایت از تیم ورزشی خود، برنامه‌های منظم ورزش کارکنان، غربالگری آمادگی جسمانی و مسابقات داخلی را نیز توسعه دهد.

در بخش دیگری از نشست، محمدرضا تهرانی مدعی شد که اختلافات و حسادت برخی مدیران در کنار رفتن رمضی از ورزش کارگری نقش داشته است؛ ادعایی که در گزارش منتشرشده مستندات مستقلی برای اثبات آن ارائه نشده است.

درباره سوابق اجرایی رمضی نیز گفتنی است که او در اردیبهشت ۱۴۰۵ به‌عنوان سرپرست نایب‌رئیسی آقایان فدراسیون پارادوومیدانی منصوب شده بود.

امکانات دانشگاه نسیبه تهران؛ از دوومیدانی تا ورزش بانوان

در پایان نشست، عهدیه یدالله‌زاده، رئیس دانشکده تربیت‌بدنی و علوم رفتاری نسیبه، گزارشی از ظرفیت‌های آموزشی و امکانات ورزشی این مجموعه ارائه کرد.

مطابق گزارش کیهان ورزشی، امکانات معرفی‌شده شامل سالن و پیست دوومیدانی با ظرفیت اعلامی پنج هزار نفر، سالن ژیمناستیک، سنگ‌نوردی، تنیس روی میز، ایروبیک، سالن‌های چندمنظوره و استخر ویژه زنان بوده است.

این امکانات در صورت بهره‌برداری مستمر و برنامه‌ریزی‌شده، می‌توانند فرصت مناسبی برای آموزش عملی دانشجومعلمان و برگزاری فعالیت‌های علمی و ورزشی فراهم کنند.

با این حال، وجود تأسیسات به‌تنهایی برای موفقیت یک مجموعه آموزشی کافی نیست.

میزان استفاده دانشجویان از امکانات، کیفیت آموزش مربیان، هزینه نگهداری فضاها و ارتباط فعالیت‌های دانشگاه با نیاز مدارس، شاخص‌های مهم‌تری برای ارزیابی اثرگذاری این زیرساخت‌ها هستند.

راهکار احیای ورزش دانش‌آموزی و دانشجویی چیست؟

بررسی موضوعات مطرح‌شده در نشست نشان می‌دهد توسعه پایدار ورزش آموزشی نیازمند برنامه‌ای مشترک میان وزارت آموزش‌وپرورش، دانشگاه فرهنگیان، وزارت ورزش و فدراسیون‌های مرتبط است.

در گام نخست، شناسایی دقیق کمبود معلمان متخصص تربیت‌بدنی در مناطق مختلف کشور اهمیت دارد.

در مرحله بعد، دانشگاه فرهنگیان می‌تواند با تقویت آموزش عملی و دوره‌های مهارت‌افزایی، دانشجومعلمان را برای مدیریت کلاس‌های ورزش آماده‌تر کند.

همچنین طراحی نظام استعدادیابی مبتنی بر مشارکت گسترده دانش‌آموزان، به‌جای تمرکز صرف بر افراد مستعد قهرمانی، می‌تواند فرصت فعالیت ورزشی را عادلانه‌تر توزیع کند.

در دانشگاه‌ها نیز ایجاد مسابقات منظم، برنامه‌های ورزش همگانی و ارتباط با باشگاه‌ها می‌تواند از قطع فعالیت ورزشی جوانان پس از پایان دوران مدرسه جلوگیری کند.

از سوی دیگر، ارزیابی سالانه میزان مشارکت دانش‌آموزان و دانشجویان در فعالیت بدنی، تصویر روشن‌تری از موفقیت سیاست‌های اجرایی ارائه خواهد داد.

جمع‌بندی؛ آینده ورزش ایران از مدارس و دانشگاه‌ها می‌گذرد

نشست کارگروه ورزش حزب مؤتلفه اسلامی در دانشگاه فرهنگیان تهران با مجموعه‌ای از انتقادها درباره مدیریت ورزش، ضعف توجه به تربیت‌بدنی مدارس، ضرورت استفاده از متخصصان و کم‌رنگ شدن استعدادیابی همراه بود.

محمدرضا تهرانی بر اصلاح رویکردهای مدیریتی و فرهنگی تأکید کرد؛ علی محمدی خواستار توجه بیشتر به ورزش مدارس شد؛ رضا نوری از ضرورت آینده‌نگری در ورزش دانشجویی سخن گفت و جواد رمضی توسعه ورزش همگانی کارگران و آموزش مربیان را ضروری دانست.

مهم‌ترین نتیجه تحلیلی این نشست آن است که توسعه ورزش کشور نباید تنها با تعداد مدال‌ها، تیم‌های قهرمان یا افتتاح مجموعه‌های ورزشی سنجیده شود.

اگر هدف، ارتقای سلامت عمومی و تقویت ورزش قهرمانی در بلندمدت باشد، سرمایه‌گذاری در تربیت معلمان متخصص، کیفیت زنگ ورزش، افزایش دسترسی به امکانات و ایجاد مسیر پیوسته میان مدرسه و دانشگاه اهمیت اساسی خواهد داشت.

در نهایت، ارزش عملی چنین نشست‌هایی به تصمیم‌ها و برنامه‌هایی بستگی دارد که پس از آنها اجرا می‌شود؛ برنامه‌هایی که بتوان نتایجشان را در میزان مشارکت دانش‌آموزان، کیفیت آموزش و رشد فرصت‌های ورزشی ارزیابی کرد.