فولاد ایرانیان
بدهی سنگین دولت به خانواده شهدا؛ تکلیف ۲۰۰ هزار واحد مسکونی چه می‌شود؟ / خبر جدید وزیر راه درباره واگذاری زمین ایثارگران
وزیر راه و شهرسازی از بدهی ۲۰۰ هزار واحد مسکونی به خانواده شهدا خبر داد؛ تعهد بزرگی که با گذشت سال‌ها هنوز به سرانجام نرسیده است. فرزانه صادق با انتقاد از واگذاری زمین‌های نامناسب به خانواده‌های شهدا، خواستار اولویت‌بندی تأمین مسکن ایثارگران شد و پیشنهاد کرد از زمین‌های بنیاد شهید برای ساخت مسکن استیجاری استفاده شود. بااین‌حال، بررسی آمارهای گذشته نشان می‌دهد فاصله قابل‌توجهی میان وعده‌های تأمین زمین و تحویل مسکن وجود دارد و هنوز برنامه مشخصی برای تعیین تکلیف تمام این واحدها اعلام نشده است.
۱۵:۴۰ - ۰۳ آبان ۱۴۰۵
وانانیوز|
فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، روز یکشنبه سوم آبان ۱۴۰۵ در نشست پایش مسکن حمایتی از ضرورت تعیین تکلیف مسکن خانواده شهدا و ایثارگران سخن گفت و اعلام کرد دولت با تعهدی معادل ۲۰۰ هزار واحد مسکونی مواجه است.
وزیر راه و شهرسازی تأکید کرد که باید تا پایان دولت چهاردهم هدف مشخصی برای پیشبرد این تعهد تعیین شود تا پرونده مسکن ایثارگران به نتیجه قابل‌قبولی برسد.
او همچنین از مدیران استانی خواست نسبت به واگذاری واحدهای مسکونی ایثارگران حساسیت بیشتری داشته باشند و تأمین زمین مناسب برای خانواده شهدا را در اولویت قرار دهند.
اظهارات جدید وزیر راه از آن جهت اهمیت دارد که مسکن ایثارگران یکی از تعهدات قانونی دولت محسوب می‌شود؛ تعهدی که اجرای آن در دوره‌های مختلف با موانع مالی، اجرایی و کمبود زمین مناسب مواجه بوده است.
بااین‌حال، سخنان وزیر به معنای وعده تحویل تمام ۲۰۰ هزار واحد تا پایان دولت نیست، بلکه بر ضرورت هدف‌گذاری و تعیین تکلیف بخشی از این تعهد تأکید دارد.
چه کسانی مشمول دریافت زمین و مسکن ایثارگران می‌شوند؟
یکی از موضوعات مهم مطرح‌شده در نشست پایش مسکن حمایتی، تعیین گروه‌های مشمول دریافت زمین و خدمات مسکن بود.
فرزانه صادق تأکید کرد که برادران و خواهران شهدا صرفاً به دلیل نسبت خانوادگی، مشمول واگذاری زمین موضوع این قانون نیستند.
براساس ماده سوم قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران، همسران، فرزندان و والدین شهدا، اسرا و مفقودالاثرها از جمله گروه‌های مشمول خدمات مسکن هستند.
جانبازان با رعایت اولویت‌های قانونی و آزادگان نیز در صورت برخورداری از شرایط تعیین‌شده می‌توانند از حمایت‌های مسکن بهره‌مند شوند.
البته بهره‌مندی از این خدمات به شرایطی مانند وضعیت مالکیت، نداشتن مسکن مناسب و سوابق استفاده از حمایت‌های دولتی وابسته است.
قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران علاوه بر واگذاری زمین یا مسکن، روش‌هایی مانند تسهیلات بانکی بلندمدت، کمک بلاعوض، ودیعه مسکن استیجاری و اجاره به شرط تملیک را نیز پیش‌بینی کرده است.
بنابراین حمایت قانونی از ایثارگران صرفاً به تحویل یک قطعه زمین محدود نمی‌شود.
زمین‌های نامناسب چگونه خانواده‌های شهدا را سال‌ها معطل گذاشت؟
وزیر راه و شهرسازی در بخش دیگری از سخنان خود به تجربه‌ای از دوران وزارت محمد سعیدی‌کیا اشاره کرد.
به گفته صادق، در آن دوران به مدیران استانی تأکید شده بود زمین‌هایی برای ساخت مسکن خانواده شهدا اختصاص دهند، اما برخی استان‌ها اراضی نامناسبی را برای این منظور در نظر گرفتند.
نتیجه آن تصمیم‌ها، به گفته وزیر، این بوده که تعدادی از خانواده‌های مشمول با گذشت سال‌ها همچنان نتوانسته‌اند خانه‌دار شوند.
این مسئله یکی از ضعف‌های اساسی سیاست واگذاری زمین را نشان می‌دهد.
زمین مسکونی زمانی ارزش حمایتی واقعی دارد که امکان ساخت‌وساز در آن وجود داشته باشد و از زیرساخت‌های ضروری برخوردار باشد.
واگذاری زمین در مناطق فاقد امکانات شهری، بدون دسترسی مناسب به حمل‌ونقل یا دور از مراکز اشتغال، ممکن است هزینه ساخت و سکونت را برای خانوارها افزایش دهد.
در نتیجه، اختصاص زمین بدون تأمین زیرساخت و منابع مالی لزوماً به حل مشکل مسکن منجر نمی‌شود.
تجربه طرح‌های مسکن حمایتی نیز نشان می‌دهد میان تخصیص زمین، آغاز عملیات ساختمانی و تحویل واحد آماده سکونت تفاوت مهمی وجود دارد.
طرح جدید مسکن استیجاری ایثارگران چیست؟
یکی از مهم‌ترین بخش‌های اظهارات وزیر راه، پیشنهاد استفاده از زمین‌های بنیاد شهید برای ساخت واحدهای مسکونی استیجاری بود.
فرزانه صادق اعلام کرد که می‌توان با بنیاد شهید مذاکره کرد تا بخشی از اراضی متعلق به این نهاد برای ساخت مسکن اجاره‌ای خانواده‌های ایثارگران اختصاص یابد.
بر اساس این پیشنهاد، مالکیت زمین همچنان در اختیار بنیاد شهید باقی می‌ماند و از ظرفیت آن برای احداث واحدهای مسکونی استفاده می‌شود.
این مدل می‌تواند برای خانواده‌هایی که توانایی تأمین آورده اولیه ساخت یا خرید مسکن ندارند، گزینه‌ای حمایتی باشد.
همچنین حفظ مالکیت زمین برای بنیاد شهید می‌تواند امکان استفاده بلندمدت از دارایی‌های این نهاد برای تأمین مسکن گروه‌های واجد شرایط را فراهم کند.
بااین‌حال، طرح پیشنهادی هنوز به مرحله اعلام شرایط اجرایی نرسیده است.
تعداد واحدها، شهرهای مشمول، نحوه تأمین منابع مالی، میزان اجاره‌بها و شرایط واگذاری مشخص نیست.
در نتیجه، در حال حاضر نمی‌توان از آغاز ثبت‌نام یا زمان تحویل مسکن استیجاری ایثارگران سخن گفت.
آمار مسکن ایثارگران؛ چرا ارقام جدید با گذشته تفاوت دارند؟
یکی از پرسش‌های مهم درباره اظهارات اخیر وزیر راه، تفاوت رقم ۲۰۰ هزار واحد با آمارهای قبلی است.
در دوم مهر ۱۴۰۳، هم‌زمان با امضای تفاهم‌نامه تأمین مسکن ایثارگران، فرزانه صادق اعلام کرده بود که حدود ۲۰۰ هزار نفر مشمول قانون جامع خدمات‌رسانی به ایثارگران هستند.
طبق توضیحات آن زمان، مسکن حدود ۸۰ هزار نفر تأمین شده و حدود ۱۲۰ هزار نفر همچنان در انتظار بودند؛ از میان آنان نیز ۲۰ هزار نفر مستأجر معرفی شدند.
از سوی دیگر، سعید اوحدی، رئیس بنیاد شهید، در آبان ۱۴۰۳ از برنامه تأمین زمین برای ۱۲۵ هزار ایثارگر فاقد مسکن خبر داده بود.
حالا اعلام بدهی ۲۰۰ هزار واحد مسکونی، پرسش تازه‌ای درباره دامنه تعهدات دولت ایجاد کرده است.
آیا این رقم شامل تمام تعهدات انباشته‌شده است یا جامعه آماری جدیدی برای محاسبه نیاز مسکن ایثارگران در نظر گرفته شده است؟
تا زمانی که آمار تفکیکی و تازه منتشر نشود، نمی‌توان این ارقام را مستقیماً با یکدیگر مقایسه کرد.
تفاهم‌نامه مسکن ایثارگران چه نتیجه‌ای داشته است؟
وزارت راه و شهرسازی و بنیاد شهید در دوم مهر ۱۴۰۳ تفاهم‌نامه‌ای ۲۱ ماده‌ای برای تسریع در تأمین مسکن ایثارگران امضا کردند.
در این تفاهم‌نامه، موضوعاتی مانند شناسایی مشمولان، تأمین اراضی، هماهنگی دستگاه‌های مسئول و رفع موانع واگذاری زمین مورد توجه قرار گرفت.
همچنین مقرر شد ادارات کل راه و شهرسازی و بنیاد شهید در استان‌ها، گزارش عملکرد خود را هر سه ماه یک‌بار ارائه کنند.
وجود چنین سازوکاری نشان می‌دهد زیرساخت حقوقی و اداری برای پیگیری تعهدات از قبل پیش‌بینی شده است.
بااین‌حال، برای ارزیابی میزان موفقیت آن باید مشخص شود چه تعداد از مشمولان تاکنون زمین دریافت کرده‌اند، عملیات ساخت چند واحد آغاز شده و چه تعداد خانه به مرحله تحویل رسیده است.
بدون انتشار چنین اطلاعاتی، امضای تفاهم‌نامه‌های جدید نمی‌تواند به‌تنهایی نشانه پیشرفت واقعی باشد.
مشکل اصلی مسکن خانواده شهدا کمبود زمین است یا پول؟
اگرچه واگذاری زمین یکی از مراحل مهم خانه‌دار شدن ایثارگران است، اما هزینه ساخت نیز نقش تعیین‌کننده‌ای دارد.
افزایش قیمت مصالح ساختمانی، دستمزد نیروی انسانی و هزینه تأمین خدمات زیربنایی باعث شده ساخت مسکن برای بسیاری از خانواده‌ها دشوار باشد.
حتی در صورت دریافت زمین، خانوارهایی که درآمد محدودی دارند ممکن است امکان تأمین آورده اولیه یا پرداخت اقساط تسهیلات را نداشته باشند.
ازاین‌رو، حمایت مؤثر باید متناسب با وضعیت مالی خانواده‌های مشمول طراحی شود.
تلفیق زمین مناسب، تسهیلات کم‌بهره، کمک‌های بلاعوض و استفاده از ظرفیت نهادهای سازنده می‌تواند احتمال تکمیل پروژه‌ها را افزایش دهد.
از طرف دیگر، پروژه‌هایی که پیشرفت فیزیکی بالاتری دارند، در صورت تأمین منابع موردنیاز می‌توانند زودتر به مرحله تحویل برسند.
آیا تا پایان دولت چهاردهم مشکل مسکن ایثارگران حل می‌شود؟
سرنوشت تعهد ۲۰۰ هزار واحدی به چند تصمیم اساسی وابسته است.
نخست باید فهرست دقیق مشمولان و وضعیت بهره‌مندی آنان از خدمات قبلی مشخص شود.
دوم، زمین‌های اختصاص‌یافته باید از نظر موقعیت مکانی، زیرساخت و امکان ساخت بررسی شوند.
سوم، منابع مالی هر پروژه و مسئولیت دستگاه‌های مجری باید تعیین شود.
در نهایت، دولت باید برنامه زمان‌بندی مشخصی برای آغاز ساخت و تحویل واحدها منتشر کند تا امکان ارزیابی عملکرد وجود داشته باشد.
پیشنهاد مسکن استیجاری نیز زمانی می‌تواند مؤثر باشد که اجاره‌بهای واحدها متناسب با توان مالی خانواده‌ها تعیین شود و نحوه برخورداری از آن با تعهدات قانونی مسکن ملکی روشن باشد.
جمع‌بندی؛ خانواده‌های شهدا چه زمانی خانه‌دار می‌شوند؟
اعلام بدهی ۲۰۰ هزار واحد مسکونی از سوی وزیر راه و شهرسازی بار دیگر مسئله قدیمی تأمین مسکن خانواده شهدا را به صدر اخبار بازگردانده است.
این اظهارات نشان می‌دهد باوجود قوانین حمایتی و تفاهم‌نامه‌های متعدد، هنوز بخشی از تعهدات مسکن ایثارگران تعیین تکلیف نشده است.
استفاده از زمین‌های بنیاد شهید برای ساخت مسکن استیجاری می‌تواند راهکاری مکمل باشد، اما موفقیت آن به تعیین منابع مالی و ارائه برنامه اجرایی مشخص وابسته است.
آنچه خانواده‌های مشمول بیش از هر چیز انتظار دارند، عبور از مرحله وعده و واگذاری زمین و رسیدن به تحویل واقعی مسکن است.
اکنون دولت چهاردهم در برابر یک آزمون اجرایی قرار دارد؛ اینکه بتواند با انتشار آمار شفاف و برنامه زمان‌بندی قابل سنجش، بخشی از این تعهد قدیمی را به نتیجه برساند و انتظار چندساله خانواده‌های ایثارگران را پایان دهد.
لینک کپی شد
ارسال نظر
جدیدترین اخبار
روی خط
